بازدهی اوراق قرضه به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۸ رسید!
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ روز سهشنبه، نرخ بازدهی اوراق قرضه در بازارهای جهانی به بالاترین سطح خود طی نزدیک به دو دهه گذشته رسید. افزایش قیمت نفت با دامن زدن به نگرانیهای تورمی، سرمایهگذاران را نسبت به افزایش نرخ بهره متقاعد کرده و در پی آن، موج گستردهای از فروش اوراق قرضه در بازارهای مالی به راه افتاده است.
جرقه این روند روز جمعه و پس از آن زده شد که کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، بر عزم جدی خود برای مهار نهایی تورم تاکید کرد. در ادامه هفته نیز با بالا گرفتن دوباره تنشها در خاورمیانه و صعود قیمت انرژی، این روند تشدید شد.
در جریان این تحولات، نرخ اوراق دهساله دولت ژاپن برای نخستین بار پس از سال ۱۹۹۶ مرز ۳ درصد را لمس کرد. بازدهی اوراق سیساله بریتانیا نیز به رکوردی بیسابقه از سال ۱۹۹۸ دست یافت و نرخ اوراق دهساله خزانهداری آمریکا به سطوح ژانویه سال گذشته بازگشت. علاوه بر این، شاخص اوراق قرضه دولتی جهانی بلومبرگ در روز دوشنبه برای چهارمین جلسه متوالی صعود کرد و با رسیدن به سطح ۳.۷۲ درصد، بالاترین رقم از اواسط سال ۲۰۰۸ را به ثبت رساند.
ایدانا آپیو، از مدیران ارشد موسسه «فرست ایگل اینوستمنتس»، در گفتگو با تلویزیون بلومبرگ اشاره کرد که بازارها در حال پیشبینی مسیر صعودی نرخهای بهره کوتاهمدت، نه تنها در آمریکا بلکه در سطح جهانی هستند. به گفته او، سرمایهگذاران ارزیابی خود را از نرخهای بهره خنثی تغییر دادهاند و این نرخها به تدریج در حال افزایش است.
اوراق قرضه جهانی ماههاست که تحت فشار قرار دارند. نگرانی از افزایش مخارج دولتی در کشورهایی نظیر ژاپن، بریتانیا و آمریکا باعث شده تا سرمایهگذاران برای نگهداری اوراق با سررسید طولانیتر خواهان سود بیشتری باشند. همزمان، افزایش چشمگیر استقراض شرکتهای فناوری آمریکایی برای تامین مالی پروژههای هوش مصنوعی، تقاضا برای اوراق دولتی را به حاشیه رانده است.
در این میان، تنشهای تازه میان ایالات متحده و ایران، نگرانیها نسبت به اختلال طولانیمدت در جریان انرژی از مسیر تنگه هرمز را افزایش داده و به رشد قیمت نفت انجامیده است. شماری از مقامات فعلی و پیشین ایالات متحده پیشبینی کردهاند که درگیریهای خاورمیانه ممکن است ماهها به طول بینجامد.
لورا کوپر، استراتژیست سرمایهگذاری جهانی در موسسه «نووین»، معتقد است که مسیر پیش رو به سمت بازدهیهای بالاتر خواهد بود و برای جبران این حجم از ریسکهای در هم تنیده، پاداش نگهداری اوراق بلندمدت نیز باید افزایش یابد.
معاملهگران در حال حاضر احتمال ۷۰ درصدی را برای افزایش ۲۵ صدم درصدی نرخ بهره توسط فدرال رزرو در نشست ماه جاری لحاظ کردهاند. همچنین، افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا در هفته آینده قطعی به نظر میرسد و بازارها تقریبا اطمینان دارند که بانک مرکزی ژاپن نیز تا پایان ماه جاری دست به اقدام مشابهی خواهد زد.
روز سهشنبه، مایکل بار، یکی از اعضای هیئت مدیره فدرال رزرو، اعلام کرد که اگر تورم فروکش نکند، بانک مرکزی باید برای افزایش نرخ بهره آماده باشد. وی هشدار داد که فشارهای قیمتی پس از گذشت بیش از پنج سال ماندگاری بالای سطح هدف، در خطر نهادینه شدن هستند. در همین راستا، بازدهی اوراق دوساله که بیشترین حساسیت را به سیاستهای فدرال رزرو دارد، با رسیدن به ۴.۳۷ درصد، بالاترین سطح خود را از فوریه ۲۰۲۵ به ثبت رساند.
مارک کرانفیلد، استراتژیست بازارهای بلومبرگ، بر این باور است که معاملهگران اوراق با درآمد ثابت اکنون توجه بیشتری به اوراق دولتی ژاپن نشان میدهند. در این شرایط، اوراق استرالیایی نیز به همان اندازه که از اوراق خزانهداری آمریکا خط میگیرند، از اوراق ژاپنی نیز تاثیر میپذیرند. او چشمانداز کوتاهمدت را به دلیل همزمانی تورم چسبنده با کسری بودجه گسترده در آمریکا، ژاپن، بریتانیا و فرانسه بسیار نامطلوب توصیف میکند.
با توجه به این شرایط، شاخص بدهی جهانی بلومبرگ پس از رشد ۶.۸ درصدی در سال ۲۰۲۵، از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون حدود ۰.۹ درصد افت کرده است. حراج روز سهشنبه اوراق دهساله ژاپن با تقاضایی همسطح میانگین دوازده ماهه روبرو شد و در استرالیا نیز بازدهی اوراق مشابه به بالاترین میزان خود پس از سال ۲۰۱۱ رسید.
به دنبال سخنرانی روز جمعه رئیس فدرال رزرو، اقتصاددانان بانکهای «بارکلیز» و «سوسیته ژنرال» پیشبینیهای خود را تغییر دادند و اکنون انتظار دارند نرخ بهره در سال جاری افزایش یابد؛ سناریویی که پیشتر برای آن احتمالی قائل نبودند.
موج فروش اوراق قرضه چالش تازهای برای اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ایجاد کرده است. او ماه گذشته تدابیر جدیدی را برای مهار نرخ بازدهی اوراق به کار گرفته بود. این وضعیت همچنین دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا را در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر تحت فشار قرار میدهد، چرا که افزایش هزینههای استقراض تهدیدی جدی برای رشد اقتصادی به شمار میرود.
بازدهی اوراق سیساله آمریکا اکنون تقریبا به سطوح پیش از تصمیم شوکهکننده ماه گذشته وزیر خزانهداری بازگشته است. بسنت در آن زمان تصمیم گرفته بود حجم بازخرید اوراق توسط خزانهداری را دستکم دو برابر کند. اوراق خزانهداری با آغاز ماه سپتامبر با انبوهی از چالشها روبرو هستند، از جمله دادههای اقتصادی پیش رو و موج جدیدی از انتشار اوراق قرضه شرکتی که پیشبینی میشود در این ماه به ۲۱۵ میلیارد دلار برسد. این رقم پس از ثبت سطوح رکوردشکن در ماه اوت به دست میآید.
نانسی واندن هوتون، اقتصاددان ارشد «آکسفورد اکونومیکس»، معتقد است نرخهای بلندمدت بهدلیل ریسکهای صعودی تورم، بیثباتیهای ژئوپلیتیک و استقراض بیسابقه شرکتها در کنار انتشار گسترده اوراق قرضه دولتی، همچنان در معرض فشارهای افزایشی قرار دارند. به باور وی افزایش بازخرید اوراق بدهی بلندمدت از سوی خزانهداری، تنها تا حد ناچیزی این عوامل را تعدیل خواهد کرد.
از سوی دیگر، جهش بازدهی اوراق قرضه جذابیت بازار سهام را تهدید کرده و رونق جهانی بازارها را که با محرک هوش مصنوعی شکل گرفته بود، به خطر میاندازد. در همین راستا، شاخص سهام جهانی «اماسسیآی» از زمان ثبت رکورد تاریخی خود در اواسط اوت، حدود یک درصد افت کرده است.
اگر الگوهای فصلی را ملاک قرار دهیم، بعید است فشار بر اوراق قرضه به این زودیها کاهش یابد. بر اساس دادههای گردآوریشده توسط بلومبرگ، ماههای سپتامبر و اکتبر در یک دهه گذشته بدترین ماهها برای شاخص جهانی اوراق قرضه بودهاند؛ بهطوری که این شاخص در هر یک از این دو ماه بهطور میانگین بیش از یک درصد افت داشته است.
