خاورمیانه بازهم بازارها را متلاطم کرد
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: روز سهشنبه، با افزایش نگرانیها از تبعات بنبست کنونی در خاورمیانه و چشمانداز رشد قیمت نفت، بازده اوراق قرضه جهش یافت و هزینههای استقراض در ایالات متحده، آلمان، ژاپن و سایر اقتصادهای بزرگ را به بالاترین سطح خود در چند سال اخیر رساند. این اضطراب به بازارهای سهام نیز سرایت کرد و به افت شاخصها در سراسر جهان منجر شد.
تشدید تنشها و بهتبع آن افزایش قیمت نفت، به نگرانیها درباره ماندگاری تورم دامن زده است. این وضعیت، در کنار دغدغههای مربوط به بدهیها و کسری بودجه دولتها و همچنین هزینهها و استقراضهای نجومی شرکتهای فناوری برای توسعه هوش مصنوعی، فشار مضاعفی بر بازارها وارد کرده است.
به گزارش نیویورک تایمز، بازده اوراق قرضه ۳۰ساله خزانهداری آمریکا با رسیدن به سطح ۵.۳۲ درصد، بالاترین رکورد خود از ژوئن ۲۰۰۷ را ثبت کرد. کارشناسان عواملی چون تورم سرسخت، تردید در توانایی فدرالرزرو برای مهار قیمتها و انتشار حجم عظیمی از اوراق بدهی برای تأمین مالی مخارج دولتی و پروژههای هوش مصنوعی را از دلایل اصلی این موج فروش گسترده در بازار میدانند. این روند صعودی محدود به آمریکا نبود؛ بازده اوراق ۳۰ساله آلمان به بالاترین میزان خود از سال ۲۰۱۱ رسید و بازده اوراق مشابه در ژاپن نیز در نزدیکی بالاترین رکورد تاریخی خود معامله شد.
جف یو، از تحلیلگران بانک نیویورک ملون، در یادداشتی تحلیلی با اشاره به اینکه قیمت اوراق قرضه در حال ارسال سیگنالهای هشدار است، تأکید کرد که سرمایهگذاران اکنون در برابر ریسک تورم، استقراض سنگین دولتها، افزایش انتشار اوراق شرکتی و تغییر ترکیب خریداران، خواهان جبران ریسک بیشتری هستند.
بازار سهام نیز از این تلاطم در امان نماند. شاخص اساندپی ۵۰۰ در آغاز معاملات روز سهشنبه آمریکا، نیم درصد افت کرد تا سومین روز متوالی ریزش خود را تجربه کند. در آسیا، که کشورهای آن واردکنندگان عمده انرژی هستند، بیشتر شاخصها نزولی بودند؛ شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲.۷ درصد و کاسپی کره جنوبی ۱.۳ درصد افت کردند و تنها شاخص هانگسنگ در هنگکنگ توانست رشد ناچیزی را ثبت کند. در اروپا نیز بازارها روند دوگانهای داشتند؛ بهطوریکه شاخص استاکس ۶۰۰، که عملکرد شرکتهای بزرگ منطقه را رهگیری میکند، حدود نیم درصد افت کرد، اما شاخص افتیاسای ۱۰۰ بریتانیا اندکی بالا رفت.
در بازار انرژی، قیمت نفت خام برنت بهعنوان شاخص جهانی، برای تحویل در ماه اکتبر در محدوده ۹۱ دلار به ازای هر بشکه معامله شد. این رقم در مقایسه با زمان آغاز ماجراجویی نظامی آمریکا، جهشی ۲۵ درصدی را نشان میدهد و نسبت به قیمتهای ۸۰ دلاری دو هفته گذشته رشد چشمگیری داشته است. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت بهعنوان شاخص آمریکا، نیز به حدود ۸۵ دلار در هر بشکه رسید. قراردادهای تحویل در سررسیدهای دورتر رشد بیشتری نشان دادند؛ بهطوریکه نفت برنت برای تحویل در دسامبر با عبور از ۸۷ دلار به بالاترین سطح دوماهه خود رسید. تحلیلگران دویچهبانک در یادداشتی تأکید کردند که سرمایهگذاران در حال آمادهسازی خود برای یک دوره طولانیمدت از نفت گران هستند.
بازتاب تحولات منطقه در پمپبنزینهای آمریکا نیز مشهود است. بر اساس گزارش انجمن اتومبیل آمریکا ، میانگین قیمت بنزین در سطح ملی به ۴.۰۷ دلار در هر گالن رسیده، که از زمان آغاز جنگ ۳۷ درصد افزایش یافته است. البته تغییرات قیمت بنزین معمولا با چند روز تأخیر از نوسانات نفت خام پیروی میکند. در همین حال، میانگین قیمت گازوئیل نیز با ثبت رشد ۴۵ درصدی از شروع درگیریها، به حدود ۵.۴۷ دلار در هر گالن افزایش یافته است.