تمام بازار را آزاد کنید

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، پرهام پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه نوشت: توقف اجرای آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در کرمان، نشان داد فاصله میان درست بودن یک سیاست و اجرای درست آن در اقتصاد ایران می‌تواند زیاد باشد.

اصلاح قیمت یک کالا زمانی معنا دارد که مصرف‌کننده و تولیدکننده بتوانند آزادانه به آن واکنش نشان دهند.

افزایش قیمت بنزین باید مصرف‌کننده را به انتخاب خودروهای کم‌مصرف، برقی یا استفاده از حمل‌ونقل عمومی سوق دهد و تولیدکننده را به عرضه این گزینه‌ها ترغیب کند.

اما در شرایط محدودیت واردات خودرو، تعرفه‌های بالا، انحصار تولید داخلی و محدودیت رقابت، افزایش قیمت بنزین به‌تنهایی نمی‌تواند این سازوکار را فعال کند.

بازار مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از قیمت‌ها و انتخاب‌هاست و آزادسازی یک قیمت در ساختاری دستوری، اصلاح اقتصادی نیست.

بر این اساس، اگر بنزین با قیمت واقعی عرضه شود، باید بازار خودرو نیز آزادتر شود؛ تعرفه‌ها و محدودیت‌های غیرضروری واردات کاهش یابد و امکان انتخاب میان خودروهای داخلی و خارجی، کم‌مصرف و پرمصرف، بنزینی و برقی فراهم باشد. همچنین حمل‌ونقل عمومی و خودروهای برقی باید امکان فعالیت، سرمایه‌گذاری و رقابت داشته باشند.

سرکوب قیمت انرژی و محدودیت گزینه‌های جایگزین، به قیمت‌های مصنوعی و انتخاب‌های غیراقتصادی منجر شده است.

حمایت از خانوارهای آسیب‌پذیر نیز باید مستقیم، شفاف و هدفمند باشد، نه از مسیر یارانه عمومی بنزین. شفافیت درباره هدف اصلاح قیمت و نحوه مدیریت درآمدهای آن ضروری است، اما افزایش قیمت نباید به ابزاری برای جبران کسری بودجه تبدیل شود.

مساله بنزین به دوگانه افزایش یا عدم افزایش قیمت محدود نیست؛ قیمت بنزین باید از سرکوب خارج شود، اما همزمان موانع واردات، رقابت، سرمایه‌گذاری و انتخاب مصرف‌کننده نیز برداشته شود.

اقتصاد ایران به آزادسازی یک قیمت نیاز ندارد، بلکه به آزادسازی سازوکار قیمت‌ها، انتخاب‌ها و رقابت نیاز دارد.