النینو؛ شوک اقلیمی بازار غذا
النینو که با تغییر الگوی دمای سطح آب اقیانوس آرام همراه است، میتواند الگوی بارش را در بخشهایی از آسیا تغییر دهد و به کاهش بارندگی در مناطق کشاورزی منجر شود. اهمیت این موضوع برای اقتصادهای آسیایی از آنجا بیشتر است که بخش قابلتوجهی از تولید و اشتغال این کشورها همچنان به کشاورزی وابسته است و خانوارها نیز سهم بالایی از درآمد خود را صرف خرید مواد غذایی میکنند. بنابراین هرگونه کاهش در عرضه محصولات کشاورزی میتواند با سرعت بیشتری به قیمت مصرفکننده منتقل شود. جنوب و جنوبشرق آسیا از جمله مناطقی هستند که در برابر پیامدهای آبوهوایی النینو حساسیت بیشتری دارند. کاهش بارش تنها به بخش کشاورزی محدود نمیشود و میتواند تولید برقآبی را نیز کاهش دهد؛ موضوعی که در اقتصادهای متکی به انرژی برقآبی، فشار مضاعفی بر هزینه تولید و فعالیت صنایع وارد خواهد کرد. افزایش خطر آتشسوزیهای جنگلی و آلودگی هوا نیز از دیگر پیامدهایی است که میتواند هزینههای اقتصادی این پدیده را افزایش دهد.
هند در میان اقتصادهای منطقه از ظرفیت بیشتری برای مقابله با شوک احتمالی قیمت مواد غذایی برخوردار است. ذخایر قابلتوجه غلات و برخی محصولات کشاورزی میتواند در صورت کاهش تولید، بخشی از فشار بر بازار داخلی را کنترل کند. دولت همچنین با هماهنگی در سطح ایالتها و همکاری با کشاورزان تلاش کرده است آثار احتمالی کاهش بارندگی بر تولید را محدود کند.
در کنار هند، سایر کشورهای منطقه نیز در سالهای اخیر به سمت تقویت ذخایر غذایی، مدیریت واردات و توسعه زیرساختهای آبی حرکت کردهاند. استفاده بهتر از مخازن آب، توسعه سامانههای آبیاری و مدیریت منابع آب میتواند توان اقتصادها را برای عبور از دورههای کمبارشی افزایش دهد، هرچند میزان آمادگی کشورها با یکدیگر متفاوت است.
آسیبپذیری بالاتر برای کشورهایی مطرح است که هم سهم کشاورزی در اقتصاد آنها بالاست و هم خانوارها بخش بزرگی از درآمد خود را صرف غذا میکنند. در چنین اقتصادهایی، یک شوک در تولید میتواند بهسرعت از مزرعه به بازار و سپس به سبد هزینه خانوار منتقل شود. از سوی دیگر، کاهش تولید برقآبی میتواند دومین مسیر مهم انتقال آثار النینو به اقتصاد باشد. افت تولید برق در نیروگاههای آبی، وابستگی به سایر منابع انرژی را افزایش میدهد و در صورت بالا بودن هزینه تامین این منابع، فشار بیشتری بر قیمت کالاها و فعالیت بخش تولید وارد میکند. با این وجود، انتظار نمیرود آثار النینو در سال جاری به یک شوک اقتصادی گسترده در سراسر منطقه تبدیل شود. سطح ذخایر غذایی، سیاستهای وارداتی و اقدامات دولتها برای مدیریت منابع آب میتواند بخشی از این فشار را جذب کند. با این حال، برای خانوارهایی که از پیش با افزایش هزینههای زندگی مواجه هستند، حتی افزایش محدود قیمت مواد غذایی نیز میتواند فشار قابلتوجهی بر قدرت خرید ایجاد کند.
