پایان بی‌طرفی ریاض؟

الجزیره در گزارش دیروز چهارشنبه نوشت، وزارت دفاع عربستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که این حملات «در پاسخ به حملات اخیر پهپادی» انجام شده و پدافند هوایی عربستان «چندین پهپاد را که قصد داشتند تاسیسات نفتی در استان شرقی و مناطق ریاض را هدف قرار دهند، رهگیری و منهدم کرده است... این پهپادها از خاک عراق پرتاب شده بودند». در این بیانیه آمده که «پادشاهی سعودی تاکید می‌کند که به دنبال تشدید تنش نیست، اما به هرگونه تجاوزی پاسخ خواهد داد». حشد الشعبی در بیانیه‌ای گفت که این حملات نشان‌دهنده «تشدید بسیار خطرناک» و نقض حاکمیت عراق است. طبق قانون عراق، نیروهای حشد الشعبی بخشی از نیروهای امنیتی کشور هستند و مستقیما به فرمانده کل قوا که نخست‌وزیر است، گزارش می‌دهند.

«احمد الیمام» نیز در گزارش دیروز چهارشنبه در رویترز از حداقل ۲۰ کشته و ۳۲ زخمی در این حملات مشترک گزارش داد و نوشت، این اولین اقدام نظامی بزرگ ایالات متحده در خاورمیانه از جمعه گذشته بود. این حملات مشترک با کشاندن عربستان به نبرد در جبهه‌ای جدید، به طور بالقوه می‌تواند دامنه درگیری را گسترش دهد. این اولین بار در طول جنگ اخیر در خاورمیانه بود که عربستان علنا مشارکت خود را در حملات مشترک در کنار ایالات متحده اعلام کرد. عربستان در جبهه دیگری هم فعال است و آن درگیری با حوثی‌های یمن است. «سلطان برکات»، استاد دانشگاه حمد بن خلیفه قطر، می‌گوید با توجه به فضای جنگی در منطقه، کشاندن عربستان به جنگ و هدف قرار دادن خاک این کشور اشتباه است. برکات به الجزیره گفت: «رویکرد عاقلانه‌ دور نگه داشتن ریاض از جنگ بود و به این وسیله «ریاض با موفقیت بی‌طرف نگاه داشته شده بود».

وقتی گروه‌های شبه‌نظامی عراقی مواضع عربستان را هدف قرار می‌دهند، این تشدید خطرناک جنگ در شرایط بحرانی منطقه است و می‌تواند پای عربستان را به تنش‌های منطقه باز کند. برکات معتقد است:«کشاندن پای عربستان به جنگ ابتدا از دریای سرخ شروع شد و اکنون شاهد حملات به تاسیسات سعودی از سمت عراق هستیم». برکات همچنین به الجزیره گفت:«این موضوع مهم است نه تنها به این دلیل که احتمالا عربستان را مجبور به تغییر موضع خود در قبال جنگ خواهد کرد، بلکه ممکن است ائتلاف جهانی را به نفع ترامپ تغییر دهد، زیرا اگر معادله تغییر کند، کشورهای بیشتری به ویژه در دریای سرخ به کمک عربستان سعودی خواهند آمد». گزارش‌ها حاکی است که سفر برنامه‌ریزی شده علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به عربستان که قرار بود امروز پنج‌شنبه انجام شود، به دلیل این حملات به تعویق افتاده است. «لکس ‌هاروی» در گزارشی برای سی ان ان نوشت، حشدالشعبی در سال ۲۰۱۴ همزمان با پیشروی داعش در سراسر عراق تاسیس شد. دولت عراق با فراخواندن عراقی‌ها برای داوطلب شدن در کنار نیروهای دولتی، داوطلبان را زیر چتر حشد الشعبی جمع کرد. این نیرو نقش مهمی در شکست داعش و بازپس‌گیری خاک عراق ایفا کرد و در سال ۲۰۱۶ رسما در دستگاه امنیتی عراق ادغام شد. این گروه عمدتا از نیروهای شیعه تشکیل شده است.