عقبنشینی پتروشیمی شرق آسیا در برابر چین
در قالب این برنامه، دو واحد تولید اتیلن در مجتمع یئوسو از مدار خارج میشود و یکمیلیون و ۴۰۰ هزار تن از ظرفیت سالانه تولید این محصول حذف خواهد شد. همزمان، با ادغام بخشی از داراییها و فعالیتهای شرکتهای بزرگ فعال در این قطب پتروشیمی، یک شرکت مشترک جدید شکل میگیرد؛ اقدامی که نشان میدهد سیاستگذار کرهجنوبی بهجای حمایت از حفظ ظرفیت مازاد، به دنبال تجمیع داراییها، افزایش بهرهوری و ارتقای رقابتپذیری صنعت است. این نخستین گام سئول در مسیر کوچکسازی صنعت پتروشیمی نیست. پیش از این نیز در مجتمع دائسان بیش از یکمیلیون و ۱۰۰ هزار تن از ظرفیت تولید اتیلن حذف شده بود.
با احتساب برنامه جدید، مجموع ظرفیتی که تاکنون از مدار تولید خارج شده به حدود ۲میلیون و ۵۰۰ هزار تن میرسد؛ رقمی که بیانگر شتاب گرفتن فرآیند بازآرایی صنعت پتروشیمی این کشور است. کرهجنوبی که سالها با حدود ۱۳میلیون تن ظرفیت تولید سالانه اتیلن، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان آسیا به شمار میرفت، اکنون ناچار به بازنگری در راهبرد توسعه خود شده است. دولت این کشور از سال ۲۰۲۵ برنامهای برای حذف ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تن ظرفیت مازاد و افزایش رقابتپذیری شرکتهای پتروشیمی آغاز کرده است. با اجرای برنامه بازسازی در آخرین قطب بزرگ این صنعت، یعنی اولسان، نزدیک به یکسوم ظرفیت تولید اتیلن کرهجنوبی از مدار خارج خواهد شد؛ اقدامی که از تغییر رویکرد این کشور از «توسعه ظرفیت» به «بهینهسازی ظرفیت» حکایت دارد.
در سوی دیگر، ژاپن نیز مسیر مشابهی را دنبال میکند، اما برخلاف کرهجنوبی، محرک اصلی این تحول دولت نیست، بلکه شرکتهای خصوصی هستند. صنعت پتروشیمی ژاپن تاکنون دو موج بزرگ بازسازی را پشت سر گذاشته و اکنون وارد سومین مرحله این فرآیند شده است. حاصل این روند، کاهش ظرفیت تولید اتیلن از ۷میلیون و ۵۰۰ هزار تن در دوران اوج به اندکی بیش از ۶میلیون و ۱۰۰ هزار تن در شرایط کنونی بوده است.
در منطقه چیبا ژاپن ، تعداد واحدهای تولید اتیلن از پنج واحد به دو واحد کاهش خواهد یافت و در کاواساکی نیز یکی از واحدهای تولیدی تعطیل میشود. بر اساس برنامهریزی انجامشده، تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت سالانه تولید اتیلن ژاپن به حدود ۴میلیون و ۴۰۰ هزار تن کاهش مییابد و تنها هشت واحد تولید اتیلن در سراسر این کشور فعال خواهند ماند. در همین حال، چین با هدف خودکفایی در زنجیره پتروشیمی همچنان به توسعه ظرفیتهای تولید ادامه میدهد و پیشبینی میشود ظرفیت تولید اتیلن این کشور تا سال ۲۰۲۷ به ۷۰میلیون تن در سال برسد. این توسعه، صادرات محصولات پاییندستی چین را نیز شتاب داده است؛ بهگونهای که صادرات پلیوینیل کلرید این کشور در سال ۲۰۲۵ با رشد ۴۶ درصدی به ۳میلیون و ۸۲۰ هزار تن رسید.
فشار ناشی از این توسعه تنها متوجه کرهجنوبی و ژاپن نیست، بلکه تولیدکنندگان تایلند، سنگاپور و دیگر کشورهای جنوبشرق آسیا را نیز در بر گرفته است. با این حال، رشد سالانه ۴ تا ۵ درصدی اقتصاد کشورهای این منطقه، تقاضای داخلی پایدارتری برای محصولات پتروشیمی ایجاد کرده و بخشی از فشار رقابت با چین را برای تولیدکنندگان جنوبشرق آسیا کاهش داده است.