چگونه عاصم منیر در کنار حل بحرانهای داخلی، به دنبال مانور دیپلماتیک در خارج است؟
قدرتنمایی ژنرال در خاورمیانه
«حمزه جیلانی» در گزارش دیروز جمعه در فایننشالتایمز نوشت، تحت رهبری منیر، پاکستان نقش موثری در تحولات منطقهای ایفا کرده است. هنگامی که عربستان سعودی در جریان تنشهای منطقهای هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت، منیر با ارسال یک اسکادران از جنگندهها و سامانه پدافندی HQ-۹ به ریاض، حمایت نظامی خود را نشان داد و در مقابل، وام ۳میلیارد دلاری دریافت کرد. منیر همچنین با میزبانی از مذاکرات فشرده میان مقامات آمریکایی و ایرانی، در شکلگیری توافقهای آتشبس نقشآفرینی کرد و روابط گرمی را با کاخ سفید و رئیسجمهور آمریکا برقرار ساخت. علاوه بر این، او با تقویت همکاریهای دفاعی با ترکیه و عربستان، به دنبال ایجاد یک محور چهارجانبه (پاکستان، عربستان، ترکیه و مصر) است تا وزنهای در برابر همپیمانی هند، امارات و اسرائیل باشد.
منیر که فرزند یک امام جماعت و نخستین فرمانده ارتش است که حافظ کامل قرآن در پاکستان است، الگویی مذهبی و سرسختانه دارد. او که از سال۲۰۲۲ فرماندهی ارتش را بر عهده گرفته، بر این باور است که نفوذ سیاستمداران غیرنظامی عامل اصلی بیثباتی کشور بوده است. در نتیجه، منیر طی سه سال و نیم گذشته نفوذ ارتش را در تمام ارکان کشور تثبیت کرده است. پارلمان پاکستان با تمدید دورههای مدیریتی و واگذاری کنترل نیروهای هوایی و دریایی به او، اختیارات بیسابقهای به منیر داده است. منیر با هدف تبدیل پاکستان به یک «حکومت سختگیر»، استقلال دستگاه قضایی را محدود کرده، آزادی مطبوعات را محدود نموده و معترضان سیاسی و قومی - از جمله طرفداران عمران خان و فعالان بلوچ - را به حاشیه رانده است. او امیدوار است بیثباتی سیاسی را پایان داده و امنیت را برای جلب سرمایهگذاری خارجی تامین کند.
با وجود مانورهای بینالمللی، سیاستهای داخلی منیر با چالشهای عمیقی مواجه است: اول اینکه، داخل با ناآرامیهای شدید مواجه است. از جمله این ناآرامیها میتوان به تقویت طالبان پاکستان (TTP) و تجزیهطلبان بلوچ اشاره کرد. حملات انتحاری اخیر، شرکتهای بزرگ خارجی (مانند شرکت کانادایی باریک ماینینگ) را مجبور به تعویق پروژههایمیلیاردی استخراج معادن کرده است. دوم اینکه، اقتصاد ۲۵۵میلیونی پاکستان در بدهی غرق است، نرخ فقر به ۲۹ درصد رسیده و پرداخت سود بدهیها ۴۰ درصد از درآمدهای کشور را میبلعد. منیر برای جلوگیری از فروپاشی، مجبور به دریافت کمکهای مالی و استمهال وامها از عربستان و درخواست کمک ۱۰میلیارد دلاری از آمریکا شده است. سوم اینکه، این کشور دارای یک بیثباتی پنهان است. ناظران هشدار میدهند که ایجاد سکوت با سرکوب معترضان مدنی، به معنی ایجاد ثبات نیست و افزایش نقض حقوق بشر حتی برنامههای تجاری پاکستان با اتحادیه اروپا را به خطر انداخته است.
اگرچه عاصم منیر توانسته با دیپلماسی فعال، خود را به عنوان یک بازیگر کلیدی به واشنگتن، ریاض و پکن تحمیل کند، اما تا زمانی که او نتواند بحرانهای ساختاری اقتصاد و خشم عمومی ناشی از سرکوب در داخل را درمان کند، خانه پاکستان همچنان در آتش میسوزد و نفوذ خارجی او بر پایههایی متزلزل استوار خواهد بود.
