زنگ خطر برای بلوک ۳.۸ تریلیون دلاری
دنیایاقتصاد: نشست دیپلماتیک سطح بالای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) دیروز سهشنبه در مانیل آغاز به کار کرد. این اجلاس در حالی برگزار میشود که وزرای خارجه ۱۱ کشور عضو، نسبت به تبعات تشدید تنشها در خاورمیانه بر ثبات جهانی، امنیت انرژی و رشد اقتصادی به شدت هشدار دادند. دیپلماتهای ارشد این بلوک در بیانیهای مشترک ابراز نگرانی کردند که تداوم این درگیریها میتواند تلاشهای میانجیگرایانه را تضعیف کرده و چشمانداز دیپلماسی را در یک محیط بینالمللی شکننده از بین ببرد.
نگرانی اصلی کشورهای جنوب شرق آسیا به آسیبپذیری آنها در برابر نوسانات بازار انرژی بازمیگردد. این منطقه وابستگی شدیدی به واردات نفت دارد و با توجه به عبور حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از تنگه هرمز، هرگونه ناامنی در این آبراه حیاتی برای بلوک اقتصادی ۳.۸تریلیون دلاری آسهآن زنگ خطر بزرگی محسوب میشود. اعلام محاصره دریایی عربستان از سوی حوثیهای یمن نیز بر این ترسها افزوده و احتمال گسترش بحران به فراتر از خلیج فارس را تشدید کرده است. طولانی شدن این اختلالات تجاری میتواند به تورم، کاهش رشد اقتصادی و افزایش سرسامآور هزینههای انرژی دامن بزند؛ چالشی که اعضای آسهآن را به تسریع مذاکرات برای ایجاد یک مکانیسم اشتراک نفت جهت مهار شوکهای احتمالی عرضه واداشته است. در کنار بحران خاورمیانه، آسهآن با چالشهای امنیتی در حیاطخلوت خود نیز دستوپنجه نرم میکند.
جنگ داخلی میانمار که از سال۲۰۲۱ تاکنون جان حدود ۱۰۰هزار نفر را گرفته و میلیونها آواره بر جای گذاشته، همچنان به عنوان یک بحران لاینحل باقی مانده و ناکامی در اجرای طرح صلح، کارآمدی این اتحادیه را زیر سوال برده است. همزمان، تنشهای دریایی با درگیری فیزیکی اخیر میان نیروهای گارد ساحلی چین و ملوانان فیلیپینی بار دیگر بالا گرفته است. این رویداد نشاندهنده بنبست یک دههای در تدوین منشور رفتار دریایی الزامآور میان آسهآن و پکن است. اجلاس مانیل عملا به صحنه تقابل راهبردی واشنگتن و پکن نیز تبدیل شده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا پیش از دیدار با همتای چینی خود در حاشیه این نشست، بر تعهد واشنگتن به آزادی ناوبری و حمایت از متحدان منطقهای در برابر استفاده ابزاری از تجارت دریایی تاکید کرد. تلاقی بحرانهای خاورمیانه، دریای جنوبی چین و میانمار، اکنون آسهآن را در مرکز گسلهای ژئوپلیتیک جهانی قرار داده و این اتحادیه را ناگزیر ساخته تا میان حفظ ثبات منطقهای و مدیریت رقابت فزاینده قدرتهای بزرگ تعادلی دشوار ایجاد کند.