کار جمعی و رقابتپذیری؛ دو بال رشد تشکلها
صفرنورالله: اقتصاد دولتی ما را فردی بار آورده، تشکلها باید این چرخه را بشکنند
آقای صفرنورالله، خانه تشکلها قرار است افتتاح شود. چرا وجود چنین مرکزی ضرورت پیدا کرده و چه منافعی میتواند برای بخش خصوصی داشته باشد؟
بخش خصوصی بدون رشد تشکلها نمیتواند رشد کند. برای اینکه منافع اعضا جمع شود، مطالبهگری کنند و قوانین را به نفع شرایط بهتر جامعه تغییر دهند، وجود تشکلها ضروری است. تا پیش از این، اهمیت چندانی به تشکلها داده نمیشد و علت اصلیاش این بود که اقتصاد کشور صددرصد دولتی بود. بخش خصوصی رقیب دولت محسوب میشد و سیستم دولتی اجازه نمیداد تشکلها رشد کنند. از طرفی، برخی نگران مسائل سیاسی هم بودند که مبادا تشکلها وارد عرصههای سیاسی شوند و بخواهند دخالت کنند. اما سیاست اتاق بازرگانی بر اساس رشد تشکلها قرار گرفت و تعداد آنها به ۴۲ تشکل زیر نظر اتاق رسید. تعدادی هم هنوز زیر نظر اتاق نیستند، ولی در مجموع شاید بیش از ۱۰۰ تشکل در اصفهان وجود داشته باشد. این تشکلها بنیه مالی قوی نداشتند که دفتر بگیرند و امکانات داشته باشند. ما قبلاً همه آنها را در زیرزمین ساختمان شماره دو اتاق با یک میز کوچک جا داده بودیم. اعضایشان میآمدند و جلسه میگذاشتند، ولی جا و امکانات مناسب نبود. تصمیم گرفتیم یک ساختمان مستقل بخریم. جالب است بدانید که خرید این ساختمان درست در آستانه جنگ انجام شد و بلافاصله جنگ آغاز گردید. اما عقبنشینی نکردیم. تقریباً سهشیفت کار شد. از آن ساختمان فقط ستونها حفظ شد و مابقی بازسازی شد. امروز یک ساختمان شیک و مدرن ایجاد شده که ۳۲ تشکل اتاق را در خود جای داده، با شش اتاق جلسات، یک سالن کنفرانس و یک نمایشگاه. این ساختمان آنها را از حالت تفرقه و جداافتادگی نجات میدهد. یک نقطه مشخص است که میشود هر روز به آن مراجعه کرد، سوال پرسید، تماس گرفت و ارتباط برقرار نمود. دوم اینکه تشکلها از رشتههای مختلف، از برق و ساختمان گرفته تا دامداری و فولاد، میتوانند با هم شبکهسازی کنند و برای رونق اقتصاد از ظرفیتهای یکدیگر بهره ببرند. سومین و شاید مهمترین فایده این است که میتوانیم یک بانک اطلاعاتی از مجموعه اینها با توجه به روابطی که با هم دارند ایجاد کنیم. این بانک اطلاعاتی در آینده هم برای واردات، هم صادرات و هم بازار بسیار ارزشمند خواهد بود. میدانیم هر تشکل با تشکل دیگر چه ارتباطی دارد، با تشکلهای تهران چه ارتباطی دارد و چطور میتوانند به همدیگر و به جامعه خدمت کنند.
این تجربه در جای دیگری از دنیا هم بوده یا برای اولین بار است؟
من واقعاً مطالعه نکردهام که به این صورت تشکلها را در اتاق دور هم جمع کنند، جایی ندیدهام. ولی در مورد بانکهای اطلاعاتی فعالیتهای اقتصادی، کشورها نمونههای موفقی دارند. مثلاً چین، از طریق سایت علیبابا یا سایر سامانهها، تقریباً همه صنایع را میتوانید ببینید و به راحتی میتوانید کشف کنید. ما هم در اتاق داریم این کار را شروع میکنیم.
آیا اتاق بازرگانی اصفهان میتواند این الگو را به بقیه اتاقهای کشور تسری دهد، بهویژه که رئیس اتاق ایران امروز در اصفهان حضور دارند و افتتاحیه بر عهده ایشان است؟
هدف ما دقیقاً همین است که این الگو را تسری دهیم. ما الان برنامهریزی میکنیم که در تمام اتاقهای بازرگانی کشور چنین فضایی ایجاد شود تا بتوانیم صادرات را در سطح کشور رشد دهیم. اتاق تهران کموبیش این کار را انجام داده، ولی تعداد تشکلهای ما با اینکه تعداد اعضای اتاق تهران چند برابر است، نشان میدهد که اصفهان در این زمینه پیشرو بوده است.
نکتهای هست که بخواهید در پایان اضافه کنید؟
یک نکته اساسی هست که همیشه گفتهام. فعالان اقتصادی ما چرا ضعیفاند؟ چون همیشه فردی حرکت کردهاند و چون فردی حرکت کردهاند، هیچوقت کار جمعی را یاد نگرفتهاند. نتیجه این شده که نتوانستهاند مطالبهگری لازم را به سرانجام برسانند. اقتصاد ما همیشه دولتی بوده و این میراث همچنان باقی است. توصیه خیلی خاص من این است که فعالان اقتصادی باید هرچه زودتر تشکلهایشان را تشکیل بدهند، حتی تشکلهای کوچک. بیایند با هم تبادل اطلاعات کنند، کار جمعی را یاد بگیرند و بتوانند در دنیا برای خودشان جایگاهی دستوپا کنند. نکته دوم این است که ما دچار خودتحریمی هستیم. یک سری تحریم از طرف آمریکا و غیره به ما تحمیل شده، اما یک سری را هم خودمان اعمال کردهایم. وقتی میگوییم فلان کالا فقط از داخل خریداری شود، یعنی خودمان را تحریم کردهایم. اجازه نمیدهیم رقیب بیرونی بیاید و با ما رقابت کند تا ما رشد کنیم. اگر میخواهیم رشد کنیم، لازم است تشکلها رشد کنند و با توجه به جهانی شدن تجارت، ارتباط ارگانیکی با تشکلهای بیرون از مرزها برقرار سازند. بدون این ارتباط، رشد واقعی اتفاق نمیافتد.
