«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
ابهام سازنده و مداخله غیرمستقیم؛ قواعد حرفهای بازار ارز
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ بازار ارز در اقتصادهای تورمی و در معرض شوکهای خارجی، فقط محل مبادله پول خارجی نیست و بر انتظارات تورمی، تصمیمات سرمایهگذاری، رفتار مصرفکنندگان و ارزیابی ثبات اقتصاد اثر میگذارد؛ بنابراین بانک مرکزی در دورههای بیثباتی از مداخله ارزی برای کنترل شرایط بازار استفاده میکند.
تجربه نشان میدهد فشار برای تثبیت دستوری نرخ ارز، عرضه گسترده ارز در نرخهای غیرواقعی یا حضور مستقیم و آشکار بانک مرکزی افزایش مییابد؛ اما بیتوجهی به ملاحظات سیاستی و عملیاتی میتواند به اتلاف ذخایر ارزی، تشدید رانت و تضعیف اعتبار بانک مرکزی منجر شود.
هدف مداخله ارزی «تثبیت نرخ» نیست، بلکه کنترل نوسانات است و نرخ ارز تابع متغیرهای بنیادین مانند تفاوت تورم داخلی و خارجی، رشد نقدینگی، تراز پرداختها، نااطمینانی و انتظارات است؛ تثبیت ناسازگار با واقعیتها معمولا کوتاهمدت و نهایتا موجب جهشهای شدیدتر میشود.
عرضه ارز در نرخهای جاری بازار لزوما به معنای تایید آن نرخ نیست؛ اصرار بر عرضه با نرخ پایینتر از بازار پیامدهایی مانند افزایش تقاضای سفتهبازانه و آربیتراژ، کاهش اثربخشی مداخله و فشار بر ذخایر و تبدیل بانک مرکزی به توزیعکننده رانت دارد.
«ابهام سازنده» (پرهیز از افشای جزئیات عملیاتی) میتواند اثربخشی را افزایش دهد. مداخله میتواند از کانالهای غیرمستقیم (بانکها، صرافیهای مجاز و…) انجام شود. بازار غیررسمی باید رصد شود. مداخله زمانی اثربخش است که با سیاستهای پولی، مالی و ارزی هماهنگ باشد.
