آیا چارلز میتواند منجی روابط بریتانیا و آمریکا شود؟
دیپلماسی سلطنتی پشت درهای بسته
چارلز و کامیلا که پیشتر در پایگاه شکاری اندروز مورد استقبال گارد احترام قرار گرفته بودند، سپس به سفارت بریتانیا در واشنگتن دیسی رفتند؛ جایی که در یک «گاردن پارتی» [مهمانی در باغ] میزبان چندین تن از اعضای دولت ترامپ و صدها چهره سرشناس دیگر واشنگتن بودند. به گفته کاخ باکینگهام، این سفر رسمی چهار روزه با هدف «گرامیداشت پیوندهای تاریخی و روابط دوجانبه مدرن» میان بریتانیا و ایالات متحده انجام میشود. باغ مورد بحث، چمنزار شیبدار اقامتگاه سفارت بریتانیا بود که حدود ۶۰۰ نفر از چهرههای مشهور و البته کمتر شناختهشده واشنگتن در آن گردهم آمدند، به این امید که بتوانند زوج سلطنتی را از نزدیک ببینند یا شاید کلامی با آنها همصحبت شوند.
به گزارش نیویورک تایمز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، به همراه استیون میلر، طراح برنامه اخراج مهاجران رئیسجمهور ترامپ، برای دست دادن با پادشاه و ملکه در آنجا حضور داشتند. مهمت اوز، مدیر مراکز خدمات مدیکر و مدیکید، و شمار زیادی از مقامات پنتاگون نیز از دیگر حاضران بودند. و برای چند ساعت، هیچ صحبتی از بزرگترین شکاف در روابط بریتانیا و آمریکا پس از بحران سوئز در اواسط دهه ۱۹۵۰ به میان نیامد.
گفتوگوها غیررسمی و به دور از چشم رسانهها (آف د رکورد) بود تا این مراسم بیشتر شبیه به همان «مهمانی در باغ» باقی بماند تا یک نشست خبری. اعضای کنگره، مجریان تلویزیون، مشاوران سیاسی و خبرنگارانی که تنها ۴۸ ساعت قبل، پس از شنیده شدن صدای شلیک گلوله، زیر میزهای ضیافت خود در هتل هیلتون واشنگتن پناه گرفته بودند، همگی در حال عکس گرفتن از زوج سلطنتی بودند. اقامتگاه یکصد ساله سفارت، حتی در زمانهای پرالتهاب، شاهد بسیاری از چنین صحنههایی بوده است. وینستون چرچیل عادت داشت با پای جورابپوش در راهروهای آن قدم بزند و یکی از نقاشیهای او در کتابخانهای آویزان است که سفیران بریتانیا یکی پس از دیگری برای مدیریت این «رابطه ویژه» از آن استفاده کردهاند.
دیپلماسی پشت درهای بسته
پادشاه چارلز این هفته از تحقیر احتمالی و سرزنش علنی توسط دونالد ترامپ در امان خواهد بود، چرا که کاخ سفید موافقت کرده هرگونه دیدار میان این دو در جریان این سفر به دور از دید دوربینها برگزار شود. به گزارش گاردین، مقامات بریتانیایی از تکرار صحنههایی که در آن ترامپ، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین را در برابر رسانههای جهان سرزنش کرد، بیم داشتند. وزرای دولت امید زیادی به این سفر رسمی بستهاند و امیدوارند که این دیدار به ترمیم روابط دو کشور در یکی از دشوارترین دورههای چند دهه اخیر کمک کند.
در شرایطی که ترامپ در واکنش به انتقادات کر استارمر، نخستوزیر، و ریچل ریوز، وزیر خزانهداری بریتانیا، تهدید به تلافی کرده است، دولت بریتانیا امیدوار است که پادشاه بتواند رئیسجمهور آمریکا را متقاعد کند تا از برخی مواضع و اظهارات تهاجمیتر خود کوتاه بیاید. علاوه بر دیدار دوجانبه دیروز سهشنبه، پادشاه در چندین رویداد دیگر نیز در روزهای آینده کنار ترامپ حضور خواهد یافت و طبق روال معمول سفرهای رسمی، مقامات دربار و همچنین ایوت کوپر، وزیر امور خارجه، او را همراهی خواهند کرد. منابع دیپلماتیک اشاره کردهاند که کوپر که پیشتر نیز به همراه پادشاه به واتیکان سفر کرده، آماده است تا در صورت لزوم برای مدیریت هرگونه موقعیت ناخوشایند وارد عمل شود. یکی از این منابع گفت: «اگر ترامپ، همانطور که از او برمیآید، شروع به انتقاد از استارمر یا به طور کلی بریتانیا کند، او [کوپر] آماده است تا به عنوان یک سپر انسانی برای پادشاه وارد عمل شود.»
با این حال، منابع آگاه در دولت گفتهاند که وزیر امور خارجه احتمالا بیشتر به مهارتهای دیپلماتیک خود چارلز اتکا خواهد کرد. یکی از مقامات در این باره گفت: «او دههها تجربه در این زمینهها دارد، از جمله دیدار با شخصیتهای کاملا سرسخت. او تمام گزارشهای خود را میخواند و دقیقا میداند که چه میگذرد. ما فکر میکنیم که او به خوبی از پس این کار برخواهد آمد.» ترامپ پیش از این تحسین خود را نسبت به خانواده سلطنتی ابراز کرده است و انتظار نمیرود به دنبال ایجاد یک تنش علنی باشد.
چارلز؛ منجی «روابط ویژه»؟
روابط میان این دو متحد دیرینه در پایینترین سطح خود در دهههای اخیر قرار دارد؛ بهویژه پس از آنکه استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در اواخر ماه فوریه از صدور مجوز برای استفاده هواپیماهای نظامی آمریکایی از پایگاههای بریتانیا برای ماموریتهای تهاجمی علیه ایران امتناع کرد. این اقدام، بیاعتنایی نادری از سوی بریتانیا به شریک امنیتی حیاتیاش بود و واکنش دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به آن بسیار تند و کوبنده بود. ترامپ در اوایل ماه مارس درباره استارمر گفت: «کسی که ما با او سروکار داریم، وینستون چرچیل نیست.» چند روز بعد، زمانی که استارمر اعزام ناوهای هواپیمابر به خاورمیانه را بررسی میکرد، ترامپ او را متهم کرد که در تلاش است «پس از پیروزی ما، وارد جنگها شود.»
به گزارش آتلانتیک با این حال، پیامدهای این تنشِ فزاینده میان لندن و واشنگتن فراتر از توهینهای کلامی است. دولت ترامپ همچنین منافع ملی اساسی بریتانیا را تهدید میکند. به نظر میرسد ایالات متحده پیش از این، تلاش بریتانیا برای واگذاری حق حاکمیت جزایر چاگوس (مجمعالجزایری در اقیانوس هند که میزبان یک پایگاه نظامی حیاتی آمریکاست) به موریس را وتو کرده است. این کشور همچنین احتمال لغو توافق تجاریای را که دو کشور در ماه مه سال گذشته امضا کردند، مطرح کرده است. حتی گزارشهای اخیر حاکی از آن است که دولت ترامپ در حال بررسیِ تجدیدنظر در حمایت دیپلماتیک خود از ادعای حاکمیت بریتانیا بر جزایر فالکلند است.
این زیر سوال بردنِ احتمالی ادعای حاکمیت بریتانیا بر فالکلند (آن هم تنها چهار دهه پس از کشته شدن بیش از ۲۵۰ نیروی نظامی بریتانیایی در جنگی برای بازپسگیری این جزایر که بهطور غیرقانونی توسط آرژانتین اشغال شده بود) خشم گستردهای را در سراسر طیفهای سیاسی بریتانیا برانگیخته است. همگام با افکار عمومی در اکثر کشورهای اروپایی دیگر، مردم بریتانیا نیز مدتهاست که تا حد زیادی با ترامپ مخالف هستند. بر اساس نظرسنجی موسسه «یوگاو»، در ماه مارس ۸ نفر از هر ۱۰ بریتانیایی اعلام کردند که نظر نامساعدی نسبت به رئیسجمهور آمریکا دارند.
با این حال، موضوع نگرانکنندهتر این است که مردم و رهبران سیاسی بریتانیا بهطور فزایندهای قابلاعتماد بودن ایالات متحده بهعنوان یک متحد را زیر سوال میبرند. در حال حاضر، بیش از نیمی از بریتانیاییها، ایالات متحده را بهعنوان یک نیروی منفی در جهان میبینند و تنها ۱۴ درصد معتقدند که «رابطه ویژه» همچنان به شکل سنتی خود وجود دارد. بنابراین، درحالیکه این سفر رسمی جنجالهایی را در بریتانیا به پا کرده است، بسیاری امیدوارند که این دیدار بتواند به کاهش تنشهای سیاسی میان لندن و واشنگتن کمک کند و یادآورِ بهموقعی از ارزش پایدارِ پیوندهای عمیق اجتماعی، اقتصادی و امنیتی این دو متحد باشد.
چارلز سوم علاوه بر دیدار با ترامپ در جریان سفرش به واشنگتن، دیروز در جلسه مشترک کنگره سخنرانی کرد. این دومین سخنرانی یک پادشاه یا ملکه بریتانیا در چنین مجلسی بود. اولین بار در سال ۱۹۹۱ توسط مادر پادشاه، ملکه الیزابت دوم، ایراد شد که سخنرانی کوتاه او بر اصول و تاریخ مشترک دو ملت متمرکز بود. پادشاه طی این چهار روز اقامت در ایالات متحده، علاوه بر پایتخت، از نیویورک و ویرجینیا نیز بازدید خواهد کرد. امسال مصادف است با دویست و پنجاهمین سالگرد اعلامیه استقلال که نقطه آغازی بر پایانِ حاکمیت تاج و تخت بریتانیا بر سرزمینی بود که بعدها به ایالات متحده تبدیل شد. اکنون جلوگیری از یک گسست بزرگ دیگر، بر عهده نواده نسل پنجمِ پادشاه جرج سوم است.
