آسیبشناسی آمادهسازی زمین
اولین نشست آسیبشناسی طرحهای آمادهسازی زمین در ایران با تاکید بر تحقق قانون جهش تولید مسکن در کشور در سه سطح شامل سیر تحول طرح مساله، آسیبشناسی روند تهیه طرحهای جاری مسکن و شهرکسازی و نگاه ویژه به این طرحها برگزار شد.
بهگزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در این نشست تاکید شد: «انسجام» و «همپیوندی» مجموعههای زیستی از یکسو، در سطح عام بهعنوان کیفیتهای ضروری در حیات کالبدی، اجتماعی و اقتصادی شهرها، در دوره مدرن کمتر موردتوجه شهرسازان بوده و از سوی دیگر در سطح خاص سبب لجامگسیختگی و عدمانعکاس مفهوم «تکثرگرایی» در ایجاد کلیتی واحد، تحتعنوان «محله» به لحاظ «ریختشناسی» در پیوند با میراث شهری گذشته و شهر تکثرگرا موجود است.
تا آنجا که پراکندگی و زوال بافت کالبدی شهرها و بهویژه کلانشهرهای کنونی را میتوان نتیجه عدمتوجه به همپوشانی دو بعد ماهوی، شامل عدمتوجه به کیفیات محیطی در نظام برنامهریزی و طراحی شهری شهرهای جدید و الحاقات عرصههای پیوسته به شهرهای موجود در ذیل قانون جهش ایجاد مسکنهای حمایتی جستوجو کرد. قانونی که در ماهیت کمیتگرای خود، بهوضوح مطالعه فرم و ساختار فضایی-اجتماعی لازم برای برنامه و طراحی مجموعههای زیستی در جهت تحقق مفهوم «باهمستان» را به تعدیل بردهاست و تصویر ذهنی از مسکن را در اذهان عمومی در سطح خرد به ساختمان و در سطح کلان و میانه به جزیرهای جدا افتاده از حیاتهای اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی پویا و متنوع در پیوند با مراکز شهرها خلاصه میکند و در بعد رویهای میتوان بهعنوان نبود همافزایی کافی میان دستگاهها و نهادهای ذیربط در زمینه ایجاد مسکن از منظر سیاستگذار، نهادهای اجرایی، انجمنهای صنفی و فعالان میدانی حوزه اعتلای مفهوم مسکن و محله در ایران دانست.
در این نشست اعضا درخصوص تشخیص نقش و جایگاه طرحهای آمادهسازی زمین با محوریت طرحهای شهری و ارتباط آن با قانون جهش تولید مسکن، ارتباط این طرح با اسناد بالادستی، مناسبسازی محلات جدید و فضاهای شهری و الگوهای همسایگی در سایه طرحهای توسعه و عمران نیز تبادلنظر کردند. اسناد بالادستی این طرح از جمله دستورالعمل طراحی و ساخت طرحهای مسکن حمایتی مصوب۱۴۰۳، دستورالعمل ترویج شهرکسازی مصوب۱۳۹۹، مبحث ۲۴مقررات ملی و کنترل ساختمان با عنوان انطباق شهری ساختمان در این بررسیها مطرح و ملاکعمل قرار گرفتهاست. همافزایی بین سازمانی در سطوح ادارات کل راه و شهرسازی استانها و کمیتههای فنی شورا و همچنین همکاری و مشارکت جامعه حرفهای از روند تهیه تا نظارت و اجرا از دیگر موضوعات این نشست بود. بر اساس نظر کارشناسان حاضر در این نشست، انتظار از این طرح، صرفا تهیه نقشه تفکیکی و قطعهبندی است، بنابراین میتوان این آسیب وارده بر بیشتر طرحهای آمادهسازی زمین و مسکنهای حمایتی در کشور را در سایه برگزاری سلسله نشستها با انجمنهای صنفی مربوطه و تعریف طرح مطالعاتی، بررسی و رفع کرد.