محرک رشد سودآوری متانولی‏‏‌ها

حاشیه سود تابستان  متانول‌‌‌سازان بورسی ۴۲درصد بوده که در قیاس با متوسط فصلی ۱۲درصد و در مقایسه با تابستان سال گذشته بهبود ۲۹درصدی را تجربه کرده است. این در حالی است که در بازه سالانه طی سال ۱۴۰۲ نزول بی‌‌‌سابقه‌ای در حاشیه سود این صنعت رقم خورده است. حاشیه سود متانولی‌‌‌ها در ۱۴۰۲، ۱۹درصد به ثبت رسید که در مقایسه با متوسط سالانه ۲۸درصد کاهش یافته است.

 قطعی گاز؛ عامل بحران متانولی‌‌‌ها

قطعی گاز بزرگ‌ترین ریسک تداوم مقادیر تولیدی متانول‌سازان است. قطعی گاز در سال‌‌‌های اخیر ضربه شدیدی به صنعت متانول به‌خصوص شرکت زاگرس به‌عنوان بزرگ‌ترین متانول‌‌‌ساز خاورمیانه وارد کرده است و در صورت‌‌‌های مالی این صنعت نزول مقادیر تولیدی به‌وضوح مشهود است. طی ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط هر سال ۱۰میلیون و ۶۹۸هزار تن متانول توسط سه‌شرکت متانول‌‌‌ساز بازار سرمایه تولید شده است. در بیشتر سال‌‌‌های گذشته مقادیر تولید متانولی‌‌‌ها با نزول همراه بوده است. طی سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به‌‌‌ترتیب افت ۱۲ و ۲درصدی در مجموع تولیدات این صنعت رقم خورده است. در سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات متانول‌‌‌سازان ۱۰میلیون و ۲۹هزار تن بوده که در مقایسه با سال ماقبل بدون تغییر بوده است. با توجه به روند نزولی سال‌‌‌های گذشته می‌‌‌توان حفظ وضعیت تولیدات فعلی متانولی‌‌‌ها را یک اتفاق مثبت قلمداد کرد. با  وجود توقف نزول مقادیر تولید متانولی‌‌‌ها در سال ۱۴۰۲، طی سال جاری تولیدات این صنعت با روند کاهشی همراه شده است. بر این اساس طی بهار و تابستان امسال میزان تولیدات این صنعت به‌‌‌ترتیب نزول ۲۲ و ۹درصدی را در قیاس با مدت مشابه سال گذشته تجربه کرده است. تمجیع تولیدات هفت‌ماهه سال جاری متانول‌‌‌سازان ۶میلیون تن بوده که در مقایسه با هفت‌ماه آغازین سال گذشته ۲۱درصد کاهش یافته است.

از میان سه‌نماد این صنعت، «شخارک» در سال جاری عملکرد بهتری داشته و مجموع تولیدات شرکت مذکور در هفت‌ماه امسال ۷۵۹هزار تن بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل رشد ۸درصدی را تجربه کرده است.

 درخشش «شخارک» در بهبود متغیرهای تولیدی

با توجه به قطعی گاز گسترده پتروشیمی‌‌‌ها خصوصا در متانول‌‌‌سازان، عمده این شرکت‌‌‌ها در فصول گرم سال تولیدات خود را افزایش می‌‌‌دهند تا در فصول سرد و همزمان با برودت هوا آسیب کمتری از قطعی گاز متحمل شوند و زنجیره فروش آنها متوقف نشود. بنابراین ارزیابی تناژ فروش در کنار مقادیر تولید می‌‌‌تواند دید بهتری در خصوص وضعیت واقعی متانولی‌‌‌ها ارائه کند. در بازه سالانه طی ۱۳سال اخیر مقادیر فروش متانولی‌‌‌ها همچون تولیدات بدون تغییر بوده و سالانه ۵میلیون و ۹۰۹هزار تن متانول تولید شده است. همان‌گونه که تولیدات این صنعت در سال‌‌‌های اخیر نزول بالایی را تجربه کرده، مقدار فروش این صنعت نیز در سال‌‌‌های اخیر روند نزولی داشته است. با این حال در سال ۱۴۰۲ فروش متانولی‌‌‌ها ۵میلیون و ۵۴۰هزار تن به ثبت رسید که با این اوصاف پس از گذشت دوسال مقادیر فروش این صنعت با افزایش همراه شده و طی سال گذشته در مجموع رشد ۲درصدی را تجربه کرده است. با این حال در سال جاری روند افزایش تناژ فروش شرکت‌‌‌های متانولی تداوم نداشته است. در بهار و تابستان امسال نزول ۱۷درصدی در مقادیر فروش متانول‌‌‌سازان در قیاس با مدت مشابه رقم خورده است. تجمیع مقدار فروش هفت‌ماه آغازین سال جاری این صنعت ۳میلیون و ۱۰۵هزار تن بوده که در مقایسه با مدت مشابه نزول ۲۳درصدی را تجربه کرده است. در بخش مقدار فروش نیز شرکت «شخارک» یکه‌‌‌تاز بوده و طی هفت‌ماه نخست امسال با ثبت ۷۵۴هزار تن فروش متانول توانسته است در مجموع فروش خود را نسبت به سال گذشته ۱۳درصد افزایش دهد.

 افزایش ۲۸درصدی نرخ متانول

بررسی نرخ فروش محصول اصلی شرکت‌‌‌های متانولی نشان می‌‌‌دهد که در بازه هفت‌ماه نخست امسال به‌طور متوسط ۲۸درصد به نرخ فروش آنها در قیاس با مدت مشابه سال گذشته افزوده شده است. در این مقیاس بیشترین میزان رشد نرخ فروش مربوط به شرکت «شفن» بوده که طی مدت یادشده توانسته است متانول خود را ۳۷درصد گران‌‌‌تر نسبت به هفت‌ماه آغازین ۱۴۰۲ به فروش برساند. در بازه نقطه به نقطه طی هفتمین ماه از سال جاری ۲۶درصد به نرخ فروش متانولی‌‌‌ها افزوده شده است. در این بازه نیز «شفن» با رشد ۳۵درصدی متانول خود در افزایش نرخ فروش پیشتاز بوده است. مقایسه نرخ فروش مهرماه متانول‌‌‌سازان با میانگین سال جاری نشان می‌‌‌دهد که طی این ماه ۶درصد به نرخ فروش این صنعت افزوده شده است. در هفتمین ماه سال جاری نیز «شفن» با رشد ۱۰درصدی نرخ متانول خود در قیاس با متوسط سال، پیشتاز افزایش نرخ فروش بوده است.

 عدم تکرار فروش ۱۴۰۲

در بازه سالانه طی ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط هر سال ۳۱درصد به درآمد فروش متانول‌‌‌سازان افزوده شده است. با این حال شتاب افزایش درآمد این صنعت در دوسال اخیر تضعیف شده است. طی سال‌‌‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ درآمد متانولی‌‌‌ها به‌‌‌ترتیب ۴هزار و ۸۹میلیارد و ۴هزار و ۹۹۱میلیارد تومان به ثبت رسیده که در هر دو سال رشد درآمد کمتر از میانگین سالانه بوده است. در مقیاس فصلی طی سال جاری وضعیت درآمد این صنعت همچون مقادیر تولید و فروش بسیار وخیم بوده است. در بهار درآمد فروش متانولی‌‌‌ها بدون تغییر نسبت به بهار ۱۴۰۲ بوده و طی تابستان تنها ۲۲درصد به درآمد این صنعت افزوده شده است. درآمد هفت‌ماه نخست امسال شرکت‌‌‌های متانولی ۳هزار و۲۹۸دلار بوده که در مقایسه با مدت مشابه تنها ۱۴درصد رشد را تجربه کرده است. در بازه هفت‌ماهه امسال برترین شرکت «شخارک» بوده است. درآمد فروش «شخارک» طی هفت‌ماه نخست امسال ۹هزار و ۱۴۹میلیارد تومان به ثبت رسید که در مقایسه با هفت‌ماه آغازین سال گذشته ۳۶درصد رشد را تجربه کرده است.

 بهبود متغیرهای سودآوری فصلی

همان‌طور که پیش‌‌‌تر عنوان شد قطعی گاز در سال‌‌‌های اخیر وضعیت سودآوری متانولی‌‌‌ها را با چالش جدی مواجه کرده است. میانگین حاشیه سود این صنعت طی ۱۳سال گذشته ۴۶درصد بوده است. طی سال ۱۴۰۲ کمترین میزان حاشیه سود در ۱۳سال اخیر برای متانولی‌‌‌ها به ثبت رسیده است. در سال گذشته حاشیه سود این صنعت به ۱۹درصد کاهش یافته است که به‌معنای نزول ۲۸درصد سودآوری متانولی‌‌‌هاست. در مقیاس فصلی وضعیت سودآوری متانولی‌‌‌ها در سال جاری بهبود یافته است. حاشیه سود این صنعت در تابستان امسال ۴۲درصد بوده که در مقایسه با متوسط فصلی ۱۲درصد بهبود یافته است. عملکرد سودآوری تابستانه متانولی‌‌‌ها در سال جاری بهبود ۲۹درصدی را تجربه کرده است. حال باید دید در زمستان با قطعی گاز، متانولی‌‌‌ها می‌‌‌توانند آهنگ سودآوری خود را حفظ کنند. از میان سه شرکت بورسی متاول‌‌‌ساز، «شخارک» چه در بازه سالانه و چه در مقیاس فصلی عملکرد بسیار خوبی از خود داشته است. حاشیه سود شرکت مذکور در سال ۱۴۰۲ و تابستان امسال به‌‌‌ترتیب ۲۸ و ۵۵درصد به ثبت رسیده است.