باند فرود تورم خوراکی‌ها
دنیای اقتصاد : مرکز آمار ایران در گزارشی، جزئیات تورم خوراکی‌ها در نخستین ماه سال جاری را منتشر کرد. در این گزارش تغییرات متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب در مناطق شهری اندازه‌گیری شده و نسبت به ماه و سال قبل سنجیده می‌شوند. پیش‌تر تورم ماهانه و نقطه به نقطه خوراکی‌ها در فروردین به ترتیب ۲.۹ و ۲۳.۸درصد اعلام شده بود. نکته قابل توجه درباره آمار تورم خوراکی، قرارگرفتن نرخ تورم نقطه به نقطه در پایین‌ترین سطح دو سال اخیر است. آمارها حاکی از آن است تورم خوراکی‌ها طی دو سال گذشته، از سقف بیش از ۸۰درصدی خود در اردیبهشت۱۴۰۱ به حدود ۲۰درصد در فروردین۱۴۰۳ کاهش یافته است.
روز گذشته، مرکز آمار ایران اولین گزارش از تورم خوراکی‌ها در سال جدید را منتشر کرد. این گزارش جزئیات تغییرات قیمت کالاهای خوراکی در فروردین‌ماه را پوشش می‌دهد و ۵۳قلم کالای خوراکی مختلف را دربرمی‌گیرد. پیش‌تر مرکز آمار در گزارش مربوط به شاخص بهای مصرف‌کننده در فروردین اعلام کرده بود که تورم ماهانه و نقطه به نقطه خوراکی‌ها در فروردین امسال به ترتیب به سطح ۲.۹درصد و ۲۳.۸درصد رسیده است. از سوی دیگر، نرخ تورم سالانه کالاهای خوراکی و آشامیدنی در فروردین ۳۷.۳درصد اعلام شد. با این حال این گزارش جزئیات تحولات قیمتی بخش خوراکی را به تصویر می‌کشد و توضیح می‌دهد قیمت هر یک چه فراز و فرودی را تجربه کرده است. از آنجا که عرضه محصولات کشاورزی به‌صورت فصلی تغییر می‌کند، همواره انتظار می‌رود که بالاترین تورم ماهانه مربوط به گروه میوه و سبزیجات تازه باشد؛ موضوعی که فروردین امسال از آن مستثنی نیست. از سوی دیگر در بازه یک‌ساله، همچنان مهم‌ترین‌کالاهای تورمی به ترتیب شیرخشک و گوشت قرمز است.
فروردین پر نوسان
اولین گزارش تورم خوراکی‌ها در سال۱۴۰۳ نکات قابل توجهی را در خود گنجانده است. بر این اساس، در لیست مواد خوراکی، بیشترین افزایش و کاهش قیمت در طول فروردین‌ماه متعلق به گروه میوه و سبزیجات است. بر این اساس، پیاز، پرتقال، لیموترش، فلفل دلمه‌ای و انار ۶محصولی هستند که در فروردین ماه بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند؛ به‌طوری‌که همه موارد یادشده در ۳۱روز ابتدایی سال جدید بیش از ۱۰درصد افزایش قیمت را به خود دیدهاند. در آن‌سو، هندوانه و خیار دو کالایی بودند که با به ترتیب با منفی ۱۴.۷ و منفی ۳درصد بیشترین افت قیمت را در فروردین ماه تجربه کرده‌اند.
در بخش تورم نقطه به نقطه نیز کنسرو تن‌ماهی با افزایش قیمت ۱۰۹درصدی تنها کالایی شد که طی یک سال گذشته بیش از ۱۰۰درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. عمده این افزایش به افزایش قیمت ارز و افزایش قیمت تمام‌شده بسته‌بندی این کالا بازمی‌گردد. شیرخشک و گوشت قرمز دیگر کالاهای مهمی بودند که در صدر بیشترین افزایش قیمت طی ۱۲ماه گذشته قرار گرفتند و بیش از ۶۰درصد رشد قیمت را تجربه کردند. در فروردین‌ماه۱۴۰۳ از ۵۳قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، تعداد ۱۷قلم، درصد تغییر سالانه بالاتر از نرخ تورم نقطه به نقطه مناطق شهری کشور، معادل ۳۱.۵درصد داشته‌اند.
بازگشت تورم از قله
یکی دیگر از نکات قابل توجه آماری درباره تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها در فروردین ماه، سطح پایین آن نسبت به ماه‌های قبل است. به‌طور دقیق‌تر، طی دو سال گذشته، تورم نقطه به نقطه خوراکی‌هادر فروردین امسال پایین‌ترین عدد به حساب می‌آید. این در حالی است که در بهار سال۱۴۰۱، نرخ تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی از سطح ۸۰درصد عبور کرد. به این ترتیب طی دو سال اخیر، تورم کالاهای خوراکی حدود ۶۰درصد کاهش را تجربه کرده است. علت این امر به تخلیه اثر تورمی و موقت حذف ارز ۴۲۰۰ بازمی‌گردد.
تورم نقطه به نقطه قیمت‌ها در تاریخ مشابه سال قبل را مرجع محاسبات قرار می‌دهد. منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت کالاهای خوراکی نسبت به ماه مشابه سال قبل است. عبارت «در فروردین‌ماه۱۴۰۳ تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی ۲۳.۸درصد بوده است» یعنی خانوارهای کشور به‌طور میانگین، ۲۳.۸درصد بیشتر از فروردین‌ماه۱۴۰۲ برای خرید یک «مجموعه یکسان از کالاهای خوراکی» هزینه کرده‌اند. به این ترتیب می‌توان دید که اثر تورمی سیاست‌های اصلاحی موقت است و پس از مدتی، تخلیه اثر تورمی آنها در آمارها نیز منعکس می‌شود.
تورم گروه‌های خوراکی
در فروردین‌ماه سال۱۴۰۳ و در گروه نان و غلات، اقلام «شیرینی خشک» با ۳.۳درصد و«برنج ایرانی درجه یک» با ۲.۶درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. طی این مدت، در گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها، اقلام «گوشت گوسفند» با ۵.۶درصد، «گوشت گاو و گوساله» با ۱.۸درصد و «کنسرو تن‌ماهی» با ۱.۲درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. در گروه لبنیات، تخم‌مرغ و انواع روغن، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «شیر خشک» با ۴.۳درصد و «کره پاستوریزه» با ۱.۲درصد و همچنین بیشترین کاهش قیمت مربوط به «تخم‌مرغ ماشینی» با منفی ۲.۰درصد و «روغن نباتی جامد» با منفی ۰.۱درصد است. در گروه سبزیجات و حبوبات، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «پیاز» با ۲۹.۵درصد، «هویج فرنگی» با ۱۳.۶درصد و «فلفل دلمه‌ای» با ۱۰.۷درصد و همچنین بیشترین کاهش قیمت مربوط به «خیار» با منفی ۳.۰درصد است. در گروه میوه و خشکبار نیز بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «پرتقال» با ۱۵.۲درصد، «لیموترش» با ۱۳.۹درصد و «انار» با ۱۰.۵درصد و بیشترین کاهش قیمت به «هندوانه» با منفی ۱۴.۷درصد تعلق دارد. در نهایت در گروه قند و شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به «شکر» با ۲.۹درصد، «سس گوجه فرنگی» و«قند» با ۱.۸درصد است.
