جولان سیگنال جهانی در رینگ پتروشیمی
دنیای‌اقتصاد - راضیه احقاقی : قیمت پایه محصولات پتروشیمی برای عرضه در بازار فیزیکی بورس‌کالا ظرف هفته آینده با حمایت سیگنال جهانی با رشد نرخ قابل ملاحظه اعلام شد. افزایش تقاضا برای خوراک از سوی پالایشگاه‌‌‌ها حامی رشد نرخ پایه ظرف هفته اخیر بود. از آنجا که به شکل جدی احتمال می‌رود روند افزایشی ایجادشده در بازار جهانی در میان‌مدت ادامه‌‌‌دار شود، رشد قیمت می‌‌‌تواند محرک تقاضا در رینگ داخلی نیز باشد.
نرخ‌های پایه صعودی شد
دفتر توسعه صنایع تکمیلی، نرخ‌های پایه محصولات پتروشیمی برای عرضه در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران را عمدتا با افزایش نرخ اعلام کرد. در حالی که نرخ ارز معیار در تعیین بهای پایه محصولات پتروشیمی همچنان برابر ۲۸هزار و ۵۰۰تومان تثبیت شده است، افزایش بهای جهانی محصولات پتروشیمی، زمینه رشد قیمت‌های پایه در بازار فیزیکی بورس‌کالا را مهیا کرد.
به این ترتیب قیمت‌های پایه محصولات پلیمری برای عرضه در هفته پیش‌‌‌رو از روز دوشنبه ۱۶مرداد تا روز یکشنبه ۲۲مرداد در حالی اعلام شد که بهای ۲۲محصول افزایشی، نرخ دو مورد بدون تغییر و بهای پنج‌محصول کاهشی اعلام شد. کاهش نرخ پایه مربوط به انواع گریدهای پلی‌‌‌اتیلن ترفتالات بطری بود. در فصل بهار و پیش از آغاز گرما در نیمکره‌شمالی، تقاضا برای پلی‌‌‌ترفتالات افزایش یافت و نرخ این محصول برخلاف جریان کاهشی سایر محصولات پتروشیمی افزایشی بود، اما در شرایط کنونی و در میانه تابستان تمایل برای خرید پلی‌‌‌اتیلن ترفتالات بطری از سوی تولیدکنندگان بطری پلاستیکی کاهش یافته است. خرید در این زمان به تولید محصول در پاییز می‌‌‌انجامد؛ اما تولیدکنندگان این حوزه با پیش‌بینی کاهش تقاضای مصرفی با اتمام فصل گرما از خرید مواد اولیه خطوط تولید خود در شرایط کنونی کاسته‌‌‌‌اند و این موضوع خود را در کاهش نرخ این محصول پلیمری نشان داده است.
بیشترین نرخ رشد قیمت پایه در رینگ پلیمری‌‌‌ها مربوط به پلی‌‌‌پروپیلن شیمیایی بود که بهای آن ۵درصد رشد داشت. این درحالی بود که از نرخ پلی‌‌‌ترفتالات بطری به میزان ۶درصد برای عرضه در هفته پیش‌‌‌رو کاسته شد. غلبه جریان افزایشی در رینگ شیمیایی به مراتب بیشتر بود؛ از ۲۰محصول شیمیایی نرخ ۱۸مورد افزایشی و تنها بهای دومحصول کاهشی اعلام شد. دفتر توسعه صنایع تکمیلی در حالی قیمت پایه محصولات شیمیایی برای عرضه در بازار فیزیکی را اعلام کرد که ۲۲درصد بر نرخ بوتان و ۵/ ۱۷درصد بر بهای پروپان افزوده شد. این رشد قیمت به شکل مستقیم متاثر از صعود بهای این محصولات در بازار جهانی بود. گرمای کم‌‌‌سابقه هوا در نیمکره‌شمالی ظرف هفته‌‌‌های اخیر، زمینه صعود نرخ گاز پروپان را که در تولید برق نیروگاهی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد افزایش داد.
صعود نفتا؛ حامی رینگ داخلی
ظرف هفته ابتدایی ماه اوت مطابق با دومین هفته مردادماه، عمده محصولات پتروشیمی در بازارهای جهانی در مسیر رشد نرخ قدم برداشتند. در این میان نفتا به‌‌‌عنوان خوراک بسیاری از واحدهای تولیدکننده محصولات پلیمری که نرخ بسیاری از محصولات پتروشیمی با آن همگراست، در این بازه زمانی یک‌هفته‌‌‌ای رشد ۱۱درصدی را به ثبت رساند و در نهایت در روز جمعه چهارم ماه اوت با نرخ ۶۳۹دلار و ۱۳سنت به فروش رفت که این رقم بیشترین نرخ فروش آن در بازه سه‌ماهه و پس از ابتدای ماه مه امسال بود. جهش یکباره بهای نفتا در بازارهای جهانی اگر در دومین هفته از ماه اوت نیز ادامه یابد، باید منتظر رشد بهای محصولات پتروشیمی در بازارهای جهانی و به تبع آن در بازار داخلی طی میان‌مدت بود. همچنین نفتا در بازه ماهانه رشد نرخ ۲۱درصدی را به ثبت رسانده است.
افزایش فعالیت پالایشگاه‌‌‌ها در آمریکا ظرف هفته‌‌‌های اخیر از مهم‌ترین محرک‌‌‌های قیمتی نفتا بوده است. با این حال، داده‌‌‌های اقتصادی چین برای ماه ژوئیه چندان رضایت‌‌‌بخش نبود. شاخص مدیران خرید بخش تولید این کشور برای ژوئیه کمتر از پیش‌بینی و در فاز انقباضی اعلام شد و این موضوع سیگنال کاهشی برای تمامی بازارهای کالایی به همراه داشت. البته همچنان بخش قابل‌توجهی از فعالان بازارهای کالایی به بازگشت اقتصاد چین به مسیر رشد با افزایش حمایت‌‌‌های دولتی امیدوارند. در شرایطی که قیمت پایه محصولات پتروشیمی برای عرضه در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران از نرخ جهانی فوب خلیج‌فارس اخذ می‌شود، تداوم جریان افزایشی در بازار نفتا می‌‌‌تواند از رشد قیمت‌های پایه محصولات پتروشیمی در میان‌مدت حمایت کند.
تعطیلی، رینگ پتروشیمی را کساد کرد
بررسی روند معاملات محصولات پتروشیمی در رینگ بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران از آن حکایت دارد که از حجم معاملات در هفته منتهی به روز جمعه ۱۳مرداد کاسته شده است. البته افت حجم معاملات هفتگی مربوط به تعطیلی یکباره روز چهارشنبه در کشور و تعویق عرضه‌‌‌های مربوط به آن بود و خبری از رکود یا کاهش تمایل به خرید در این بازار نیست. ظرف هفته منتهی به روز جمعه ۱۳مردادماه، بالغ بر ۱۱۲هزار تن محصول پلیمری در بازار فیزیکی بورس‌کالا عرضه شد که برای آن تقاضایی بالغ بر ۱۵۷هزار تن در بازار به ثبت رسید و در نهایت به فروش ۹۵هزار تن محصول پلیمری از این بازار انجامید؛ به این ترتیب در این بازه زمانی ۸۵درصد عرضه‌‌‌ها معامله شد.
همچنین در هفته گذشته بالغ بر ۱۱۴هزار تن محصول شیمیایی در بازار فیزیکی بورس کالای ایران عرضه شد که برای آن تقاضایی برابر ۱۳هزار و ۷۰۰تن به ثبت رسید و در نهایت به فروش ۱۱هزار تن محصول شیمیایی در این بازار انجامید. میزان عرضه هفتگی محصولات شیمیایی در رینگ بازار فیزیکی بورس‌کالا به دلیل تعطیلی روز پایانی معاملات در این هفته افت محسوسی داشت.
ظرف هفته گذشته همچنان انواع گریدهای پلی‌‌‌پروپیلن شیمیایی، پلی‌‌‌پروپیلن نساجی، پلی‌‌‌پروپیلن فیلم و پلی‌ونیل کلراید با رقابت قابل‌توجهی از سوی متقاضیان مواجه شدند. با توجه به کسری عرضه نسبت به تقاضا در رینگ پلی‌‌‌پروپیلن‌‌‌ها، همواره تقاضا برای این محصول بالا بوده است. برتری تقاضا نسبت به عرضه، متقاضیان انواع گرید پلی‌‌‌پروپیلن را به رقابت قیمتی برای کسب سهم از این بازار سوق داده است. در چنین شرایطی تعیین قیمت پایه پلی‌‌‌پروپیلن بر مبنای نرخ ارز ۲۸هزار و ۵۰۰تومانی، فضا را برای رقابت قیمتی میان متقاضیان باز می‌‌‌گذارد. البته بررسی معاملات پلی‌‌‌پروپیلن حاکی از آن است که رقابت میان متقاضیان بیش از فاصله میان نرخ ارز معیار در تعیین قیمت پایه و نرخ ارز در بازار آزاد است. در حالی که فاصله میان نرخ ارز معیار در تعیین قیمت پایه محصولات پتروشیمی و نرخ ارز در بازار آزاد برابر ۷۳درصد است، رقابت برای کسب سهم از عرضه پلی‌‌‌پروپیلن‌‌‌ها در هفته گذشته عمدتا در محدوده ۴۰ تا ۹۰درصد بود. البته رقابت ۱۰۵درصدی نیز در این بازه زمانی برای محصول یک پتروشیمی خاص انجام شد.
