سرمایه‌گذاری‌های سود‌آور «دپارس»

فعالیت شرکت

موضوع فعالیت اصلی شرکت عبارت است از تولید و فروش دارو‌های شیمیایی و گیاهی و همچنین مواد اولیه دارویی، شیمیایی، آرایشی، بهداشتی و... . تولیدات شرکت غالبا به شکل داخلی به فروش می‌رسند. بیشترین مبلغ فروش پارس‌دارو شامل قرص و کپسول و کرم‌درمانی است که به‌ترتیب ۷۳‌درصد و ۲۴‌درصد از درآمد شرکت را محقق می‌کنند. مشتریان اصلی این شرکت پخش هجرت، گروه دارویی تامین و داروسازی فارابی هستند. درآمد «دپارس» طی چهارسال گذشته توانسته است روند رو به رشد و باثباتی را طی کند. اما باید توجه کرد که رشد درآمدی ناشی از رشد میزان تولید شرکت بوده یا تنها توانسته است از رشد نرخ‌ها در بازار بهره ببرد؟

میزان فروش شرکت در چهار سال گذشته به‌ترتیب برابر با ۱۷۰میلیارد تومان، ۲۹۰میلیارد تومان، ۴۳۲میلیارد تومان و ۵۸۰میلیارد تومان بوده است. بنابراین شرکت در این سال‌ها رشدی درحدود ۷۰درصد، ۴۹‌درصد و ۳۴‌درصد را تجربه کرده است. بررسی میزان فروش شرکت نشان می‌دهد که این آمار طی چهارسال اخیر به‌طور کلی روند صعودی داشته است، اما در برخی سال‌ها شاهد افت نسبت به سال قبل‌‌‌تر بودیم. میزان فروش شرکت در چهارسال گذشته به ترتیب برابر با یک‌میلیون و ۵۷۱‌هزار عدد، یک‌میلیون و ۷۳۶‌هزار عدد، ۲میلیون و ۱۱۴‌هزار عدد و یک‌میلیون و ۹۶۶‌هزار عدد و رشد سالانه آن معادل ۱۱ درصد، ۲۲‌درصد و منفی ۷‌درصد بوده است.     

روند ورود و خروج تولیدات به انبار در شرکت‎‌‌‌های مختلف ناشی از دیدگاه آینده‌‌‌نگر آن شرکت است. به‌عنوان مثال در شرکت‌هایی که پیش‌بینی می‌کنند نرخ فروش در سال‌های آینده رشد خواهد کرد، نسبت به تعویق فروش تمایل پیدا می‌کنند و این دست محصولات‌‌‌ را در انبار ذخیره کرده و در آینده دست به فروش می‌‌‌زنند. بررسی خالص ورود محصولات به انبار «دپارس» حاکی از آن است که طی چهارسال گذشته تنها در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۴۰۰ خالص ورود محصولات به انبار دیده شده و در دیگر سال‌ها خالص ورود یا خروج محسوسی به انبار شرکت رخ نداده است. یکی از ارقام مهم در شرکت‌های تولیدی روند سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. برای آنکه متوجه شویم شرکت در حال بهبود عملیات خود است، باید پیگیر تغییرات سود ناخالص باشیم؛ زیرا اگر فروش در حال رشد باشد و به تبع آن سودآوری شرکت بهتر شود، اولین سودی که از این بهبود اثر می‌پذیرد، سود ناخالص است.

بررسی سود ناخالص «دپارس» نشان می‌دهد که این شاخص طی چهارسال گذشته همواره روند صعودی را به ثبت رسانده است. میزان سود ناخالص در چهارسال برابر با ۷۸میلیارد تومان، ۱۴۲میلیارد تومان، ۲۲۶میلیارد تومان و ۲۸۷میلیارد تومان بوده که بیانگر رشد ۸۳درصدی، ۵۹‌درصدی و ۲۷درصدی است. از طرف دیگر سود عملیاتی شرکت توانسته است روند صعودی را به نمایش بگذارد. میزان این سود در چهارسال اخیر برابر با ۱۱۷میلیارد تومان، ۱۲۰میلیارد تومان، ۲۰۶میلیارد تومان و ۲۳۹میلیارد تومان بوده است. اما سود خالص شرکت نوسانات زیادی داشته، به نحوی که در سال ۱۳۹۸ رشد ۲۹۲درصدی را نسبت به سال ۱۳۹۷ به ثبت رسانده و پس از آن یک‌‌درصد رشد در سال ۱۳۹۹ و ۷‌درصد افت را در سال ۱۴۰۰ تجربه کرده است.

نکته قابل‌توجه درباره سود خالص «دپارس» این است که میزان آن در سال‌های ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به دلیل رشد قابل‌توجه درآمدهای سرمایه‌گذاری بیشتر از دو سود دیگر شرکت بوده است. بررسی‌‌‌ها حاکی از آن است که درآمدهایی از این جنس در شرکت‌هایی ممکن است تکرارپذیر نباشند. اما با توجه به اینکه در «دپارس» این درآمد به وسیله سود سهام شرکت‌های فرعی تامین می‌شود، به نظر می‌رسد که بتواند تکرارپذیر باشد.

نسبت سهامداران شرکت

سهامداران پارس‌دارو شامل شرکت سرمایه‌گذاری دارویی تامین، موسسه صندوق بیمه و اجتماعی روستاییان و عشایر، شرکت داروپخش، شرکت گروه مالی شهر، شرکت سرمایه‌گذاری تدبیرگران آتیه ایرانیان و صندوق سرمایه‌گذاری مشترک امید توسعه هستند که به ترتیب ۴/ ۷۱درصد، ۴۶/ ۴درصد، ۵۸/ ۳درصد، ۴۳/ ۲درصد، ۷۱/ ۱درصد و ۶۶/ ۱درصد از سهم شرکت را در اختیار دارند. همچنین مقدار شناوری سهام شرکت برابر با ۲۴‌درصد است.

تحلیل سود سال آینده

بررسی‌ها نشان می‌دهد که فروش شرکت «دپارس» بیشتر مربوط به دو محصول تولیدی است؛ زیرا این دو محصول بیش از ۹۷‌درصد تمام محصولات تولیدی شرکت را شامل می‌شوند. در تحلیل سود سال آینده شرکت اگر بتوان مفروضات اثر‌گذار بر فروش و سود شرکت را به‌خوبی تخمین زد، می‌توان سود منطقی برای آن متصور شد. همان‌طور که گفته شد، مهم‌ترین متغیر‌های اثر‌گذار بر فروش شرکت‌ها نرخ محصولات کلیدی شرکت است. نرخ مواد اولیه هم تاثیر بسزایی بر بهای تمام‌شده و در نتیجه سود شرکت دارد. در «دپارس» مهم‌ترین محصولات عبارتند از قرص و کپسول و کرم‌درمانی که نرخ پیش‌بینی‌شده برای سال آینده آنها به ترتیب برابر با ۴۰۰‌هزار تومان و ۱۰‌میلیون و ۵۰۰‌هزار تومان برای هر ‌هزار عدد محصول در نظر گرفته شده است. همچنین نرخ ماده اولیه شرکت برابر با ۲میلیون و ۱۸۷‌هزار تومان به‌ازای هر تن برآورد شده است. از دیگر نرخ‌ها می‌توان به افزایش حقوق، تورم، حمل‌ونقل و دلار اشاره کرد. این چهارنرخ به ترتیب برابر با ۴۰درصد، ۴۰درصد، ۳۵‌درصد و ۲۸‌هزار و ۵۰۰تومان در نظر گرفته شده است. با توجه به این مفروضات فروش سال ۱۴۰۱ «دپارس» برابر با‌ هزار و ۴۳میلیارد تومان خواهد بود. از این میزان فروش حدود ۴۸۲میلیارد تومان سود ناخالص و ۴۴۰میلیارد تومان سود عملیاتی ساخته خواهد شد.

به‌منظور پیش‌بینی سود خالص باید برآوردی از درآمد سرمایه‌گذاری شرکت داشت؛ زیرا این درآمد تاثیر قابل‌توجهی بر سود خالص شرکت دارد. با بررسی پرتفوی شرکت و تحلیل سهم‌های آن، درآمد سرمایه‌گذاری برابر با ۲۰۰میلیارد تومان برای سال ۱۴۰۱ پیش‌بینی می‌شود. در نتیجه سود خالص «دپارس» برابر با ۴۷۵میلیارد تومان می‌شود. اگر سرمایه شرکت ثابت فرض شود، سود هر سهم آن معادل ۵۰۰تومان خواهد شد. اگر قیمت سهم را ۳‌هزار و ۷۴۸تومان در نظر بگیریم، نسبت P/ E سهم «دپارس» برابر با ۵/ ۷واحد خواهد شد. با توجه به اینکه میانگین تاریخی این نسبت برای «دپارس» برابر با ۹/ ۶واحد است، در نتیجه مقدار تحلیلی از این میانگین بالاتر است. اما باید توجه کرد که این موضوع نمی‌تواند بیانگر گران‌بودن سهم باشد؛ زیرا ممکن است قیمت این نماد همچنان قابلیت رشد داشته باشد. با استفاده از جدول تحلیل حساسیت می‌توان اثر نوسان قیمت محصول اصلی شرکت به همراه مواد اولیه آن را بر سود هر سهم مشاهده کرد.

ریسک‌های شرکت

یکی از ریسک‌های اثر‌گذار بر فعالیت شرکت کمبود وجه نقد است. با توجه به اینکه وجود وجه نقد موجب هموار شدن مسیر تولید و فروش شرکت خواهد شد، بدون آن عملیات شرکت با مشکلات فراوانی روبه‌رو می‌شود. دلیل اصلی افت مقدار وجه نقد در «دپارس» عدم‌پرداخت مطالبات توسط شرکت‌های پخش و سود سهام در مهلت قانونی توسط شرکت‌های سرمایه‌پذیر است. به همین دلیل شرکت ناچار به گرفتن تسهیلات از بانک‌هاست. در نتیجه ریسک نرخ بهره نیز به ریسک‌های شرکت افزوده می‌شود. این ریسک با توجه به اینکه نوسان نرخ بهره اثر مستقیمی بر هزینه فرصت پول می‌گذارد، شرکت برای تامین مالی عملیات خود یا اجرای طرح‌های توسعه کمتر به گرفتن وام رجوع می‌کند؛ زیرا افزایش هزینه مالی موجب کاهش سود خالص شرکت خواهد شد. همچنین افزایش نرخ بهره باعث می‌شود که شرکت به‌جای سرمایه‌گذاری در طرح‌های توسعه به سپرده‌گذاری در بانک‌ها روی آورد.

از آنجا که بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه شرکت از خارج از کشور تامین می‌شود و فروش صادراتی شرکت بخش اندکی از مبلغ فروش آن را تشکیل می‌دهد، رشد نرخ ارز در برآیند موجب کاهش سود‌آوری شرکت می‌شود؛ زیرا رشد بهای تمام‌شده بیشتر از رشد درآمد شرکت است. علاوه بر نوسان نرخ دلار، تحریم‌ها از دیگر موضوعاتی است که موجب ایجاد اختلال در روند واردات مواد اولیه و صادرات تولیدات می‌شود.