«خکمک» را چه می‌شود؟
دنیای اقتصاد- عباس بیات : شرکت کمک‌فنر ایندامین در صنعت خودرو و تولید کمک‌فنر خودرو‌های سواری تولیدی شرکت سایپا فعالیت می‌کند و مالک ۵۱درصد سهام آن شرکت سایپاست. بررسی عملکرد «خکمک» حاکی از آن است که در چهارسال گذشته روند حاشیه سودهای این شرکت رو به کاهش بوده، به طوری که در این مدت به‌طور میانگین ۳درصد از آن کاسته شده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که «خکمک» بتواند در ۶ماه دوم ۱۴۰۱ زیان خالصی به‌ازای هر سهم منفی۱۲۰تومان شناسایی کند. با بررسی میزان تولیدات شرکت درمییابیم که در چهارسال گذشته روند بی‌ثباتی داشته، به طوری که در برخی سال‌ها نسبت رشد میزان تولیدات، منفی و در برخی سال‌ها هم مثبت بوده است. مجموع این عوامل موجب می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ به میزان ۱۹درصد افزایش درآمد فروش و به میزان ۳۱درصد افزایش بهای تمام‌شده پیش‌بینی شود. بنا بر تحلیل انجام‌شده چنین امری سبب تحقق زیان منفی۲۰۰تومان به‌ازای هر سهم برای سال ۱۴۰۱ خواهد شد.
معرفی شرکت
شرکت کارخانجات کمک‌فنر ایندامین سایپا در تاریخ ۱۶شهریورماه سال ۱۳۴۹ در کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص تهران-کرج با ظرفیت اسمی ۸۵۰هزار عدد کمک‌فنر تاسیس و در اسفندماه ۱۳۷۵ در بازار سرمایه در تابلوی دوم بورس تحت نماد «خکمک» پذیرفته شد. در حال حاضر شرکت مذکور جزو واحد‌های تجاری فرعی شرکت سهامی‌عام ایرانی تولید اتومبیل سایپاست. واکاوی اساس‌نامه شرکت نشان می‌دهد، موضوع فعالیت آن، تولید و ساخت انواع کمک‌فنر خودرو‌های سبک، نیمه‌سنگین و سنگین و انواع کمک‌فنر موردنیاز در وسایل خانگی، ورزشی و صنعتی است.
همچنین تولید قطعات یدکی مربوطه و فروش آنها و انجام هر نوع سرمایه‌گذاری و عملیات صنعتی، بازرگانی و خدمات و انجام صادرات و واردات این محصولات و قطعات مربوطه، واردات هر نوع ماشین‌آلات موردنیاز و خرید دانش فنی مربوطه و مبادله دانش فنی موجود از جمله فعالیت‌های این شرکت است. بر همین اساس محصول «خکمک» عبارت است از کمک‌فنر خودرو‌های سواری تولیدی شرکت سایپا به‌عنوان خریدار عمده که این امر از طریق انعقاد قرارداد و باز شدن سفارش‌گذاری بین شرکت صورت می‌گیرد. همچنین در حوزه بازار، این موضوع از طریق توزیع محصولات توسط نمایندگان مستقر در استان‌های مختلف در حال فروش صورت می‌گیرد. باید این مهم را مدنظر قرار داد که خودرو همواره یکی از صنایع مهم در اقتصاد کشور محسوب می‌شود.
محصولات شرکت
براساس صورت‌های مالی منتشرشده از سوی «خکمک» درمییابیم که محصولات اصلی شرکت کمک‌فنر ایندامین در ۶ماه ابتدایی سال ۱۴۰۱، قطعات کمک‌فنر۲، کمک‌فنر تیپ ۶۷ و کمک‌فنر تیپ ۶۲ بوده است. همچنین باید این موضوع را در نظر داشت که «خکمک» غیر از سال ۱۴۰۰ فروش صادراتی نداشته و به همین منوال تمامی محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌رساند. مواد مصرفی این شرکت، مواد و قطعاتی است که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این میان بهتر است با تامین‌کنندگان ماده اولیه شرکت نیز آشنا شویم. «خکمک» ماده اولیه وارداتی موردنیاز خود را عمدتا از دوشرکت ساج و ذیجیانگ تامین می‌کند. از طرفی ماده اولیه داخلی خود را نیز عمدتا از شرکت حمل‌ونقل بین‌بانان تامین می‌کند. بررسی روند مواد مستقیم در «خکمک» حاکی از آن است که از سال ۱۳۹۹ میزان واردات مواد اولیه کاهش یافته و از بازار داخلی تامین شده است که این عامل به همراه تنوع در تامین‌کنندگان می‌تواند ریسک عدم‌تامین مواد اولیه را که در شرکت مذکور حدود ۷۱درصد از بهای تمام‌شده را تشکیل می‌دهد بسیار پایین آورد.
بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری شرکت شرکت کمک‌فنر ایندامین می‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد. بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمار‌ها نشان می‌دهد که در سه‌سال گذشته میانگین یکدرصد از میزان تولیدات کاسته شده، این در حالی است که دوره ۶ماهه ۱۴۰۱ «خکمک» توانسته است نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۷۱درصد به تولیدات خود بیفزاید. در این باره می‌توان گفت، شرکت مذکور با توجه به میزان رشدی که در ۶ماه امسال به ثبت رسیده، رشد حقیقی داشته است. اما باید توجه کرد که در سه‌سال گذشته همواره روند نوسانی در رشد تولیدات مشاهده شده که این عامل را می‌توان نوعی ریسک در ادامه‌دار بودن روند افزایش تولیدات طی ۶ماه ۱۴۰۱ دانست.
یکی دیگر از آمار‌های مهم شرکت کمک‌فنر ایندامین مبلغ فروش است. بررسی‌ها حاکی از این واقعیت است که «خکمک» در سه‌سال گذشته رشد خوبی را در مبلغ فروش خود به ثبت رسانده، به‌طوری که به‌طور میانگین ۵۰درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در دوره ۶ماهه ۱۴۰۱ شرکت مذکور توانسته است نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۷۰درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر به واقع رشد درآمدی خوبی را برای این قطعه‌ساز نشان می‌دهد.
آخرین موردی که باید در شرکت «خکمک» به آن بپردازیم، بررسی روند حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهارسال گذشته میانگین حاشیه سودهای شرکت کمک‌فنر ایندامین به ترتیب ۸درصد، یکدرصد و صفر بوده است. این در حالی است که در ۶ماه نخست۱۴۰۱ شرکت به زیان رسیده است. بنابراین نمی‌توان برای آن حاشیه سود تعریف کرد. این موضوع حکایت از آن دارد که شرکت کمک‌فنر ایندامین در مدیریت هزینه‌های خود با چالش مواجه است، به‌طوری که روند حاشیه سود ناخالص از ۷درصد در سال ۱۳۹۷ به زیان در ۶ ماه ۱۴۰۱ رسیده است.
نسبت سهامداران شرکت
سهامدار عمده شرکت کمک‌فنر ایندامین، شرکت خودروسازی سایپاست که مالکیت ۴/ ۵۱درصد سهام «خکمک» را در اختیار دارد.
تحلیل سود سال آینده
اگر بخواهیم سود سهام «خکمک» در سال ۱۴۰۱ را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیر‌های موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری شرکت مذکور نرخ محصولات تولیدی است. محصولات اصلی «خکمک» که بیشترین درآمد شرکت را شامل می‌شوند، عبارتند از: کمک‌فنر تیپ۶۲، کمک‌فنر تیپ۷۰ و کمک‌فنر تیپ۶۷. بررسی صورت‌های مالی چهارسال گذشته شرکت کمک‌فنر ایندامین حکایت از این دارد که این شرکت از میزان تولیدات محصولات دیگر کاسته و به تولید کمک‌فنر تیپ۶۲ خود افزوده است، به صورتی که از سال ۱۴۰۰، صد‌درصد تولیدات شرکت کمک‌فنر تیپ۶۲ بوده است. با این حال «خکمک» از میزان موجودی انباری که داشته در این سال‌ها کمک‌فنر تیپ‌های دیگر را نیز به فروش رسانده است. با این تفاسیر نرخ کمک‌فنر تیپ۶۲ براساس آخرین گزارش فعالیت ماهانه به میزان ۳۵۷هزار تومان در نظر گرفته شده است.
نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و رشد نرخ حمل‌ونقل که هریک به ترتیب ۵۵درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده است. همچنین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال ۱۴۰۱ به‌طور میانگین برابر با ۲۸هزار تومان فرض شده است. با در نظر گرفتن این متغیر‌ها فروش شرکت کمک‌فنر ایندامین در سال ۱۴۰۱ برابر با ۷۷۹میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش ۱۱میلیارد و ۳۶۳میلیون تومان زیان ناخالص، ۶۴ میلیارد و ۱۴۳میلیون تومان زیان عملیاتی و ۶۴ میلیارد و ۹۸۳میلیون تومان زیان خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماه ۱۴۰۱ «خکمک» توانسته است به میزان ۳۸۹میلیارد تومان فروش را به ارمغان آورد.
با این مفروضات زیان خالص به‌ازای هر سهم شرکت کمک‌فنر ایندامین برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۲۰۲ریال پیش‌بینی می‌شود. همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداختیم، فروش در «خکمک» برای دوره ۶ماه ۱۴۰۱ به میزان ۷۰درصد نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد داشته است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال ۱۴۰۱ رشد ۱۹درصدی درآمد فروش نسبت به ۱۴۰۰ به ثبت برسد، با این حال با توجه به اینکه شرکت زیان‌ده شده است، نمی‌توان برای آن نسبت قیمت به سود هر سهم را پیش‌بینی کرد.
ریسک‌ها و فرصت‌های شرکت
از جمله ریسک‌هایی که می‌تواند فعالیت شرکت را تحت‌تاثیر قرار دهد، می‌توان به نوسانات و افزایش بی‌رویه قیمت مواد اولیه اشاره کرد. بر اساس آنچه اشاره شد، مواد مستقیم حدود ۷۱درصد از بهای تمام‌شده را تشکیل می‌دهد، به همین منوال کمترین تغییر قیمت در مواد مستقیم می‌تواند تاثیر زیادی بر عملیات شرکت و در نتیجه سودآوری آن بگذارد. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که با توجه به ماهیت مواد مستقیم در شرکت «خکمک» افزایش نرخ جهانی فولاد باعث رشد قیمتی مواد مذکور و درنتیجه افزایش بهای تمام‌شده می‌شود، بنابراین این موضوع باعث افت سودآوری «خکمک» خواهد شد.
از دیگر ریسک‌هایی که می‌تواند تهدیدی برای سودآوری شرکت کمک‌فنر ایندامین باشد، ابهام در نوسانات نرخ ارز و افزایش غیرمنطقی تعرفه گمرکی است. با توجه به اینکه فروش صادراتی در «خکمک» بسیار پایین است، به طوری که در دوره ۶ماه ۱۴۰۱ به صفر رسیده است، افزایش نرخ ارز باعث رشد سودآوری شرکت نخواهد شد. از طرفی رشد تعرفه‌های گمرکی بهای تمام‌شده شرکت را افزایش و سودآوری آن را کاهش می‌دهد. با توجه به اینکه ریسک تحریم‌ها همچنان بر کشور ایران سایه افکنده و چشم‌انداز مثبتی برای رفع آن نمی‌توان تصور کرد، این عامل در زمینه فروش «خکمک» محدودیتی ایجاد نمی‌کند و این را می‌توان مزیتی برای شرکت کمک مزبور به حساب آورد.
جمع‌بندی
اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت کمک‌فنر ایندامین نگاهی بیندازیم، درمییابیم که تا سال ۱۴۰۰ روند رو به افزایشی داشته، به‌طوری که به‌صورت میانگین هر سال ۱۸۰درصد به آن افزوده شده است، در حالی که در دوره ۶ماه ۱۴۰۱ شرکت به زیان رسیده و به ازای هر سهم ۸۱تومان زیان شناسایی کرده است. بررسی صورت‌های مالی شرکت حاکی از این واقعیت است که افت سود شرکت عمدتا به دلیل رشد بهای تمام‌شده و در عین حال کاهش نرخ محصولات بوده است. بر همین اساس در دوره ۶ماه نخست۱۴۰۱ به میزان ۸درصد به بهای تمام‌شده «خکمک» افزوده شده و در نهایت با توجه به مجموع این عوامل می‌توان گفت شرکت روند رشد نوسانی را در میزان تولیدات خود از چهارسال گذشته به ثبت رسانده است.
همچنین در ۶ماه ۱۴۰۱ «خکمک» توانسته است نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۷۱ درصدی در تولیدات خود داشته باشد. از طرفی مبلغ فروش شرکت همواره رو به افزایش بوده است. با این تفاسیر باید توجه کرد، طبق بررسی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص «خکمک» این شرکت در چهارسال اخیر همواره روند کاهشی داشته است. بنا بر عوامل بالا می‌توان نتیجه گرفت که شرکت در کنترل هزینه‌های خود با چالش مواجه بوده، به طوری که این مهم سودآوری آن را نه‌تنها کاهش داده، بلکه به زیان رسانده است. براساس افشای اطلاعات انجام‌شده از سوی خود «خکمک» با توجه به کمبود فضای در دسترس و در راستای افزایش نرخ بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید مقرر شده است که حداکثر تا پایان آبان ۱۴۰۱ طرح توسعه شرکت و سوله استیجاری واقع در مجتمع صنعتی تیبا به بهره‌برداری برسد.
بر همین اساس طرح توسعه مذکور می‌تواند علاوه بر رشد تولیدات و افزایش سودآوری شرکت باعث کاهش بهای تمام‌شده «خکمک» شود که چالش بسیار جدی برای آن به حساب آید. همچنین بنابر اطلاع‌رسانی، شرکت مذکور در جهت اصلاح ساختاری مالی افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها (زمین) به میزان ۲۹۶درصد را در هیات‌مدیره به تصویب رسانده و در انتظار تایید حسابرس است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که آخرین بار در تیرماه ۱۳۹۴ شرکت کمک‌فنر ایندامین از محل زمین تجدید ارزیابی دارایی به میزان ۲۲۰درصد به انجام رسانده است. بر همین اساس در صورت تایید حسابرس فرآیند افزایش سرمایه می‌تواند زیان شرکت را کاهش داده و با بهره‌برداری از طرح توسعه «خکمک» را به مرز سودآوری برساند.
