نگاه «دکپسول» به بازارهای صادراتی
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : صنعت دارو یکی از صنایعی است که پس از تصمیم دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی، جانی تازه گرفته و سهام آن در بورس تهران بازدهی‌های خوبی را نصیب سهامداران می‌کند. اما همچنان قیمت‌گذاری دستوری و دخالت‌های دولتی بر این صنعت سایه افکنده و تحریم‌ها نیز موجب شده است تا ورود تجهیزات و دانش به شرکت‌های دارویی ایرانی با موانعی روبه‌رو باشد.
شرکت تولید ژلاتین کپسول ایران، یکی از شرکت‌های دارویی است که با اجرای طرح‌های توسعه و تولید محصولات جدید، در سال آینده می‌تواند فرصتی خوبی برای توسعه صادرات ایجاد کند. شرکت تولید ژلاتین کپسول ایران، در سال ۱۳۷۵ به صورت سهامی‌خاص تاسیس شد و در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. این شرکت در تاریخ ۰۱/ ۰۴/ ۱۳۷۶ به بهره‌برداری رسید و در تاریخ ۳۰/ ۰۴/ ۱۳۸۱ مرکز اصلی آن به شهریار منتقل شد. در سال ۱۳۹۷ نیز نوع شرکت از سهامی‌خاص به سهامی‌عام تبدیل شد. این شرکت زیرمجموعه داروسازی فارابی و مالک نهایی آن سرمایه‌گذاری دارویی تامین و سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی است. فعالیت اصلی شرکت تولید ژلاتین کپسول ایران مطابق اساسنامه، تولید، توزیع و واردات انواع پوکه‌های دارویی؛ واردات و صادرات مواد اولیه دارویی و لوازم و تجهیزات پزشکی و تولید هرگونه مواد و محصولات دارویی، بهداشتی، آرایشی و همچنین خرید و فروش، واردات و صادرات مذکور و کلیه امور بازرگانی در داخل و خارج از کشور است. سرمایه شرکت بدو تاسیس، مبلغ ۵۰میلیون تومان بود که طی چند مرحله افزایش به ۳۰میلیارد تومان رسیده است.
جایگاه شرکت در صنعت
«دکپسول» در سال ۱۳۷۶ و با بهره‌گیری از ۶خط تولید پوکه کپسول دارویی آغاز به کار کرد و در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۹۴ خط تولید خود را گسترش داد. در حال حاضر این شرکت با بهره‌گیری از ۲۵۵پرسنل و ۱۴خط تولید کاملا مدرن و اتوماتیک با ظرفیت عملی سالانه ۶میلیارد و ۱۰۰میلیون پوکه کپسول مشغول فعالیت است. مطابق گزارش‌های منتشرشده، شرکت تولید ژلاتین کپسول ایران علاوه بر تامین نیازهای داخلی، بخشی از تولیدات خود را به خارج از کشور صادر می‌کند؛ اما در حال حاضر، صادرات محصولات خود را متوقف کرده و بر تامین نیازهای روزافزون داخلی متمرکز است. از این رو درصدد است تا طرح توسعه خود را با سرعت بیشتری راه‌اندازی کند و ظرفیت عملی خود را حدود ۱۴درصد افزایش دهد.
تهدیدها و فرصت‌ها
شاید تحریم اولین کلمه‌ای باشد که برای تحلیل ریسک شرکت‌های صنعت دارویی به ذهن تحلیلگران بیاید. تحریم می‌تواند موجب وارد آمدن فشار دوچندان به شرکت‌های دارویی شود. از طرفی خرید ماشین‌آلات و قطعات برای راه‌اندازی طرح‌های توسعه دچار مشکل شده و از سوی دیگر، تحریم می‌تواند تامین و خرید ماده اولیه این شرکت‌ها را با چالش‌هایی مواجه کند. همچنین تحریم باعث شده است تا شرکت‌های دارویی فرصت تامین سرمایه در گردش خود را از محل خرید نسیه از تامین‌کنندگان مواد اولیه از دست بدهند و حتی برای خرید مواد اولیه از تامین‌کنندگان خارجی اقدام به پیش‌پرداخت کنند. بنابراین بررسی سرمایه در گردش شرکت‌های این صنعت از اهمیت زیادی برخوردار است و می‌تواند نقش مهمی در ارزش‌گذاری شرکت‌ها داشته باشد. همچنین تحریم و انزوای سیاسی موجب شده است تا سرمایه‌گذاری خارجی در کشور و به تبع آن در شرکت‌های دارویی به حداقل برسد و تولیدکنندگان کشور با مشکل فقدان دانش، مهارت و سرمایه‌های خارجی مواجه شده‌اند و در صورت تداوم شرایط سیاسی شاید این روند نیز ماندگار باشد. از سوی دیگر فرصت‌هایی نیز پیش‌روی «دکپسول» قرار دارد و می‌تواند برخی نواقص این شرکت را جبران کند. همسایگی با کشور‌های اسلامی و صادرات محصولات حلال می‌تواند به‌عنوان فرصت تلقی شود؛ اما از طرف دیگر، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل موجب کاهش انگیزه صادرات می‌شود. شرکت‌های وابسته به سرمایه‌گذاری دارو تامین یکی از مصرف‌کنندگان اصلی شرکت است و بیش از یک‌سوم محصولات«دکپسول»، در این شرکت‌ها مصرف می‌شود.
چشم‌انداز محصولات جدید
کپسول انتریک در تولید داروهای روده مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین در داروهایی که عوارض تهوع‌آور دارند به کار می‌رود. کپسول نشاسته یکی دیگر از کپسول‌های بر پایه گیاهی است که عاری از هرگونه مواد نگهدارنده است. کپسول کولون نیز برای بازشدن روده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
راه‌اندازی طرح توسعه؛ به‌زودی
«دکپسول» در نظر دارد برای تامین نیازهای روزافزون داخلی و همچنین توسعه صادرات و پتانسیل‌های موجود در این زمینه، ظرفیت تولید محصولات جدید خود را افزایش دهد. مطابق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، انتظار می‌رود تا خرداد ۱۴۰۲ این طرح، به بهره‌برداری برسد و ۹۰۰میلیون پوکه کپسول به ظرفیت عملی شرکت اضافه شود. هزینه مالی این پروژه بیش از ۱۲۰میلیارد تومان است و برخی از جزئیات آن منتشر شده است. ساخت ساختمان جدید به‌منظور انتقال رستوران فعلی به این محل و تغییر کاربری رستوران فعلی به فضای تولیدی هم پیشرفت ۱۰۰درصدی داشته و آماده افتتاح است. ساخت ساختمان تولیدی و تاسیسات مربوطه در دوطبقه در بنای رستوران فعلی، پیشرفت فیزیکی ۱۵درصد و خرید دوخط تولید پوکه کپسول و کلیه تجهیزات جانبی تولیدی و تاسیساتی، پیشرفت ۲۵درصدی داشته است.
افزایش تولید در پی اجرای طرح توسعه
تولید پوکه کپسول در «دکپسول» طی چند سال اخیر عدد نسبتا ثابتی بوده و این شرکت به‌طور میانگین حدود ۶میلیارد و ۴۰۰میلیون انواع پوکه کپسول را تولید می‌کند. همچنین در ۶ماه ابتدایی سال حدود ۳میلیارد و ۲۰۰میلیون از این محصول را تولید کرده و انتظار می‌رود، تولید آن در ۶ماه دوم سال به همین میزان باشد. بنابراین با این تفاسیر، مجموع تولید شرکت در سال ۱۴۰۱ احتمالا دوباره به ۶میلیارد و ۴۰۰عدد نزدیک شود. با توجه به اجرای طرح توسعه در خردادماه سال ۱۴۰۲، انتظار می‌رود، در سه‌ماه ابتدایی سال یک‌میلیارد و ۶۰۰میلیون پوکه کپسول تولید و در سه‌فصل دیگر، ۵میلیارد و ۴۰۰میلیون از این محصول به مدار تولید وارد شود. مجموع تولید در سال ۱۴۰۲ نیز به احتمال زیاد به ۷میلیارد پوکه خواهد رسید.
توسعه صادرات در کنار تامین نیاز داخلی
بررسی اطلاعات گذشته شرکت نشان می‌دهد که «دکپسول» در سال‌های اخیر، تمام تولیدات خود را به فروش رسانده است. دلیل این موضوع این است که نگهداری و انبارداری این محصولات به دلیل حجیم بودن آنها به‌صرفه نیست، به همین دلیل همه تولیدات، در بازارهای فروش عرضه می‌شوند. با این تفاسیر انتظار می‌رود، میزان فروش شرکت تا پایان سال ۱۴۰۱، به اندازه تولید یعنی حدود ۶میلیارد و ۴۰۰میلیون پوکه باشد. همان‌طور که اشاره شد، هدف از اجرای طرح توسعه افزایش تولید برای تامین نیازهای داخلی و در کنار آن افزایش صادرات است. بنابراین انتظار می‌رود، فروش داخلی محصولات همان ۶میلیارد و ۴۰۰میلیون عدد باشد و فروش صادراتی محصولات به ۶۰۰میلیون عدد افزایش یابد.
تعیین نرخ‌های داخلی و صادراتی
نرخ کپسول‌های داخلی براساس میانگین قیمت‌های اخیر ۸۸تومان و برای سال ۱۴۰۲، افزایش نرخ ۲۰درصدی در نظر گرفته شده است که نرخ پوکه‌های کپسول را به ۱۰۶تومان افزایش خواهد داد. همچنین نرخ صادراتی حدود ۱۰تا ۲۰درصد بالاتر از نرخ داخلی در نظر گرفته شده است.
فروش
با توجه به حذف ارز ترجیحی از دارو و دریافت افزایش نرخ چندباره در سال ۱۴۰۱ انتظار می‌رود درآمد عملیاتی این شرکت، در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال ۱۴۰۰ حدود ۶۵درصد افزایش یابد و به ۵۷۱میلیارد تومان برسد. اما در سال ۱۴۰۲ با توجه به آرام‌گرفتن قیمت‌ها انتظار می‌رود «دکپسول» مشمول دریافت افزایش نرخ بیش از ۲۰درصد در سال نشده و به همین دلیل رشد درآمدها در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱ حدود ۳۱درصد باشد. پیش‌بینی می‌شود میزان درآمد عملیاتی در سال ۱۴۰۲، به ۷۵۰میلیارد تومان افزایش یابد.
پودر ژلاتین؛ مهم‌ترین ماده اولیه
پودر ژلاتین، ماده اصلی تولید کپسول است و از فرانسه، چین و ایتالیا تامین می‌شود. سایر محصولات نیز از داخل کشور تامین شده و به مصرف می‌رسد. با توجه به پیش‌بینی‌های شرکت، انتظار می‌رود در ۶ماه دوم سال ۱۴۰۱، حدود ۳۲۰میلیون گرم از این پودر و در سال ۱۴۰۲ با ۱۴درصد افزایش ۷۰۴میلیون تن از پودر ژلاتین مصرف شود.
تاثیر نرخ دلار بر مواد اولیه
پیش‌بینی‌های شرکت حاکی از آن است که نرخ مواد اولیه به‌خصوص پودر ژلاتین، با افزایش نرخ دلار افزایش می‌یابد. نرخ دلار برای ۶ماه دوم سال ۱۴۰۱، مطابق سامانه نیما ۲۷هزار تومان و برای سال ۱۴۰۲، به طور میانگین، ۳۲هزار تومان در نظر گرفته شده است. بنابراین انتظار می‌رود، نرخ پودر ژلاتین، در نیمه دوم سال‌جاری، ۲۹۶تومان به ازای هر گرم باشد و در سال ۱۴۰۲ به طور میانگین به ۳۵۰تومان به ازای هر گرم افزایش یابد. در نتیجه «دکپسول» در پایان سال ۱۴۰۱، حدود ۱۷۰میلیارد تومان و تا پایان سال ۱۴۰۲، حدود ۲۶۳میلیارد تومان مواد اولیه را به مصرف خواهد رساند.
تحلیل سود هر سهم
با مفروضات و نکاتی که ذکر شد، پیش‌بینی می‌شود «دکپسول» در سال ۱۴۰۱، معادل ۸۲۴تومان به ازای هر سهم و در سال ۱۴۰۲، ۳۲۷تومان به ازای هر سهم سود بسازد. در نتیجه نسبت قیمت به سود هر سهم آینده‌نگر در سال ۱۴۰۱، حدود ۶واحد است و این نسبت در سال ۱۴۰۲، به ۵واحد می‌رسد. با توجه به اینکه میانگین قیمت به سود هر سهم تاریخی این نماد در محدوده ۸واحد قرار دارد، به نظر می‌رسد، موقعیتی برای رشد این سهم، وجود داشته باشد. از آنجا که معیار انتخاب سهم، فقط منحصر به این نسبت‌ها نیست نمی‌توان ارزندگی آن را به طور دقیق و بر اساس این معیار سنجید. از طرف دیگر، با معلومات فوق انتظار می‌رود، حاشیه سود خالص در سال ۱۴۰۱، نسبت به سال قبل، ثابت بماند و حتی در سال ۱۴۰۲، این نسبت روند نزولی داشته باشد.
