رشد سودآوری «خمحور»
دنیای‌اقتصاد - امیرعلی جراحی : شرکت تولیدمحور در سال ۱۳۶۶ تاسیس شد. فعالیت اصلی این شرکت تولید انواع محور‌های محرک و غیر‌محرک است. «خمحور» کل محصولات خود را به شرکت‌های فعال در داخل کشور به فروش می‌رساند. چند سالی است که صنعت خودرو یکی از صنایع پرچالش در میان صنایع بورسی است و تحریم‌های اقتصادی، افزایش نرخ دلار برای خرید مواد اولیه، عدم‌ارتباط با خودروسازان جهانی، محدودیت در تبادلات مالی، افزایش هزینه تامین مالی و... همگی سبب شده است تا صنعت خودرو با چالش بزرگی مواجه شود. اما فرصت‌های مختلفی پیش‌روی شرکت‌ها وجود دارد که می‌تواند مورد استفاده شرکت‌ها قرار گیرد.
محصولات شرکت
موضوع فعالیت شرکت تولیدمحور، تولید انواع محور‌های محرک و غیر‌محرک، اعم از ثابت و فرمان‌پذیر به‌منظور استفاده در خودرو‌های سبک، سنگین، تریلی و فعالیت‌های مرتبط با آن است. کل فروش محصولات شرکت مربوط به مشتریان داخل کشور و عمدتا به شرکت‌های ایران‌خودرو دیزل، زامیاد و بهمن‌دیزل است. محصولات این شرکت به‌طور عمده شامل انواع اکسل با ۹۰درصد مبلغ فروش و قطعات ماشین‌کاری با ۹درصد مبلغ فروش می‌شود. در شرکت «خمحور» ۸۰درصد مواد اولیه از منابع داخلی و ۲۰درصد باقی‌مانده از شرکت‌های خارجی تامین می‌شود. خرید‌های خارجی صورت‌گرفته عمدتا از شرکت استراتون امارات است و انتقال ارز توسط صرافی‌های مجاز انجام می‌شود. شرکت‌های تامین‌کننده داخلی شامل شرکت‌های صنایع فولاد آلیاژ ایران، اعلانیرو، تابش‌تابلو، صنایع فولاد آلیاژی یزد و... می‌شود.
روند فروش شرکت تولیدمحور صعودی است و در سه‌سال ۹۸، ۹۹ و ۱۴۰۰ این شرکت توانسته است به ترتیب ۱۰۹درصد، ۱۳۲درصد و ۸۲درصد رشد کند. دلیل اصلی این رشد، افزایش نرخ فروش شرکت بوده، نه رشد تولید آن که ناشی از عدم‌اجرای طرح توسعه جهت افزایش تولیدات بوده است.
با دقت در آمار میزان تولید و فروش شرکت تولیدمحور، روند نسبتا نزولی مشاهده می‌شود که در سال ۹۹ این افت، کاهش بیشتری داشته است. این شرکت در سه‌سال ۹۸، ۹۹ و ۱۴۰۰ به ترتیب کاهش ۱۳درصدی، ۷۲درصدی و ۵درصدی نسبت به سال قبل از خود داشته است.
اگر به مقایسه آمار تولید و فروش شرکت بپردازیم، متوجه می‌شویم که شرکت طی چهارسال گذشته، بخشی از محصول قطعات ماشین‌کاری خود را از موجودی انبار فروخته است. اما میزان این فروش در سال ۱۴۰۰ خیلی بیشتر از سه‌سال قبل از آن بوده است؛ به طوری که تعداد فروش قطعات ماشین‌کاری از انبار نسبت به میانگین سه‌سال قبل چهاربرابر شده و این رشد قابل‌توجه است.
با بررسی روند درآمد عملیاتی، سود ناخالص و سود خالص این شرکت می‌توانیم دید نسبتا خوبی به عملکر چهارساله آن داشته باشیم.
در جدول اقلام صورت سود و زیان نسبت به سال ۹۷، به بررسی رشد هر قلم نسبت به سال ۹۷ با تقسیم مقدار در هر سال بر سال پایه ۹۷، پرداخته شده که دلیل این اقدام، هم‌تراز کردن سه‌نمودار با یکدیگر است. با نگاه به این اطلاعات متوجه رشد غیر‌طبیعی سود خالص در سال ۱۳۹۹ می‌شویم که نسبت به سال ۱۳۹۷ حدود ۵۳برابر شده است. دلیل این رشد شارپی، اهرمی‌بودن سود شرکت است. اهرمی‌بودن سود یک شرکت از حاشیه سود کم آن ناشی می‌شود که با تغییر اندک بعضی متغیر‌ها در صورت سود و زیان، ناگهان سود شرکت رشد یا افت زیادی می‌کند. حاشیه سود خالص این شرکت به‌طور میانگین ۴درصد است که نسبت به شرکت‌های دیگر عدد کمتری محسوب می‌شود.
نسبت سهامداران
سهامداران شرکت تولیدمحور خودرو عبارتند از: شرکت ایران‌خودرو، صندوق سبدگردانی امید لوتوس، شرکت ایران‌خودرو دیزل و شرکت سرمایه‌گذاری سلیم که هریک به ترتیب دارای ۸۵درصد، ۱/ ۴درصد، ۲/ ۳درصد و ۲/ ۱درصد سهم از شرکت هستند.
تحلیل سود ۱۴۰۱
به‌منظور برآورد سود سال ۱۴۰۱ شرکت، متغیر‌های پیش‌روی شرکت را این‌گونه در نظر می‌گیریم که به‌طور میانگین قیمت محصولات اکسل کامیون و اتوبوس ۸۳میلیون تومان و اکسل‌وانت، پیکاپ و آفرود ۶/ ۸میلیون تومان در نظر گرفته شده است. نرخ‌های رشد موثر بر سودآوری شرکت مانند نرخ افزایش تولیدات، نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و نرخ رشد حمل‌ونقل نیز به‌ترتیب صفر، ۴۰درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد پیش‌بینی شده است. در انتها با در نظر گرفتن آخرین پارامتر یا نرخ دلار به مبلغ ۲۶هزار تومان، می‌توان تخمین نسبتا منطقی برای سود سال‌جاری شرکت به دست آورد.
با این مفروضات فروش سال آینده شرکت حدود ۱۷۰۰میلیارد تومان تخمین زده می‌شود که از این میزان درآمد ۹۷میلیارد تومان سود ناخالص و تقریبا ۶۳میلیارد تومان سود خالص ساخته خواهد شد. اگر سرمایه کل شرکت را مانند سال قبل ۶میلیارد و ۳۲۵میلیون سهم در نظر بگیریم، سود خالص ساخته‌شده برای هر سهم ۹۹ ریال خواهد بود که نسبت به میزان سرمایه سال قبل خود رشد ۱۸۰درصدی دارد. به‌منظور به دست آوردن نسبت قیمت به سود این شرکت از آخرین قیمت سهم استفاده می‌شود که عدد ۳۹۷۰ریال است. با این قیمت و سود هر سهم، نسبت P/ E ۴۰ برای این سهم به دست می‌آید. با مقایسه نسبت به دست آمده با میانه P/ Eتاریخی این سهم که عدد ۵۱ است، فاصله ۲۲درصدی مشهود است. به دلیل اینکه در آینده اکثر متغیر‌های اثر‌گذار بر شرکت تغییر خواهند کرد، از دو فرض اصلی، جدول تحلیل حساسیتی رسم می‌شود تا بازه تغییرات سود هر سهم شرکت بررسی شود. از اطلاعات این جدول پی می‌بریم که با توجه به نرخ و تعداد فروش‌های متفاوت، سود «خمحور» بین ۴۷ و ۱۶۴ریال قابلیت نوسان دارد.
ریسک‌های شرکت
از ریسک‌های شرکت می‌توان به نرخ ارز اشاره کرد که به دلیل اینکه شرکت «خمحور» برای تامین مواد اولیه خود مجبور است بخشی از مواد اولیه خود را از خارج کشور با دلار وارد کند، به این سبب نوسانات نرخ دلار بر سودآوری شرکت موثر است. از دیگر ریسک‌های موجود در این شرکت می‌توان به تامین نقدینگی اشاره کرد. شرکت‌های ایران، به‌خصوص شرکت‌های تولیدی برای تامین مواد اولیه یا گسترش و تعمیر خط تولید خود، نیازمند حمایت بانک‌ها برای دریافت تسهیلات هستند.
یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌هایی که نه‌تنها این شرکت بلکه کل صنعت و اقتصاد ایران را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، تحریم است. در شرکت‌های صادرات‌محور تحریم باعث می‌شود، شرکت بخشی از مشتریان خود را از دست بدهد و به مشتریان باقی‌مانده نیز با تخفیف فراوان بفروشد. اما در شرکت‌هایی که واردات مواد اولیه آنها به خارج وابسته است، تحریم‌ها باعث می‌شود تامین‌کنندگان مواد اولیه شرکت، دیگر حاضر به همکاری با این شرکت‌ها نباشند یا با نرخ بالاتر و به‌سختی مواد را به این شرکت‌ها تحویل می‌دهند. یکی دیگر از اثرات تحریم‌ها، افزایش نرخ دلار بوده که باعث می‌شود ریسک اشاره‌شده در بند اول تشدید شود.
شاید در نگاه اول شرکت «خمحور» تاثیر‌پذیر از نرخ‌های جهانی نباشد؛ اما مواد اولیه مصرفی شرکت عمدتا شامل انواع فولاد و ورق است که نوسان نرخ‌های کامودیتی‌ها می‌تواند شرکت را با ریسک قابل‌توجهی مواجه کند.
