اوضاع مبهم یک تولیدکننده مواد شوینده
دنیای‌اقتصاد - امیرعلی جراحی : شرکت پاکسان (شپاکسا) در سال ۱۳۴۱ به ثبت رسید. این واحد تولیدی در حال حاضر جزو واحد‌های تجاری فرعی توسعه صنایع بهشهر به شمار می‌رود و موضوع فعالیت آن، تهیه و تولید انواع مواد شوینده و پاک‌کننده، محصولات بهداشتی و آرایشی، کارهای تولیدی و بازرگانی، سرمایه‌گذاری، صادرات، واردات و انجام هر نوع عملیات و معاملاتی است که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با موضوع فعالیت آن مرتبط است.
شرکت پاکسان به‌عنوان یکی از شرکت‌های تولیدکننده قدیمی و بزرگ کشور، دارای سبد کاملی از محصولات شوینده بهداشتی و مالک برند‌های مشهور و باسابقه است و با بیش از ۱۵۰کالا در حوزه مذکور به فعالیت می‌پردازد. در محصولات تولیدی شرکت، صابون داخلی بیشترین قسمت درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد. در بررسی نسبت‌های مالی شرکت پاکسان مانند نسبت سودآوری و نقدینگی، متوجه روند نزولی حاشیه سود خالص و ناخالص آن می‌شویم. از طرف دیگر، نسبت‌های نقدینگی مانند نسبت آنی و جاری در چند سال اخیر در برآیند نزول پیدا کرده‌اند. در بررسی سود سال‌جاری شرکت نیز آنچه مشهود است، این است که با توجه به تمام متغیرهای مورد بررسی و وضعیت صورت سود و زیان، این احتمال وجود دارد که «شپاکسا» در پایان سال مالی جاری در محدوده سود یا زیان قرار بگیرد. از این رو نمی‌توان رقم معینی را به‌عنوان سود یا زیان هر سهم از نماد یادشده اعلام کرد. سهامداران شرکت پاکسان به‌ترتیب داشتن سهم عبارتند از: شرکت مدیریت صنعت شوینده توسعه صنایع بهشهر با ۶۷درصد سهم، صندوق سرمایه‌گذاری ره‌آورد آباد مسکن با ۴/ ۲درصد سهم و شرکت سرمایه‌گذاری گروه مالی سپهر صادرات با ۹/ ۱ درصد سهم.
محصولات شرکت پاکسان
محصولات شرکت پاکسان شامل انواع پودر، صابون و سایر مواد آرایشی و بهداشتی است که همه این محصولات، هم در بازار داخلی و هم در بازار صادراتی یا خارجی به فروش می‌رسند. برخی از مواد اولیه «شپاکسا» از شرکت‌های تولیدی داخلی و برخی دیگر از شرکت‌های خارجی تامین می‌شود. مواد وارداتی شامل اسانس صابون و پودر، روغن‌پالم، گلیسیرین و دیگر اقلام است که حدود ۳۵درصد کل مبلغ مواد مصرفی را تشکیل می‌دهند. مواد اولیه داخلی نیز از شرکت‌هایی همچون پتروشیمی اروند که سود کاستیک را تامین می‌کند یا شرکت معدنی املاح ایران که سدیم سولفات موردنیاز را تولید می‌کند، تامین می‌شود و ۶۵درصد از مواد مصرفی را شامل می‌شود. مبلغ فروش محصولات تولیدی شرکت نشان می‌دهد که صابون و سایر مواد داخلی بیشترین بخش درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد. حال به دلیل اینکه سایر مواد، بخش عظیمی از فروش را شامل می‌شوند، به تحلیل جزئیات این قلم از فروش می‌پردازیم. بخش عمده سایر فروش داخلی را محصولات صنعتی تشکیل می‌دهند که حدود ۲۱درصد از کل فروش است.در بحث تعداد فروش شرکت شاهد روند باثباتی هستیم که برای شرکت ایرانی نشانه خوبی است؛ زیرا با شرایط تحریمی شرکت‌های ایرانی و عدم‌سرمایه‌گذاری خارجی روی این شرکت‌ها، انتظار افزایش خطوط تولید یا بهبود دستگاه‌های تولیدی، کمی دور از انتظار است و همین که دستگاه‌های یک شرکت مستهلک نشده‌اند و تولیدات آن افت پیدا نکرده است، باید خشنود بود. افزایش درآمد شرکت نیز مانند همیشه بر اثر نرخ صعودی فروش بوده و باعث شده است تا درآمد هر سال بیش از سال قبل باشد.
با توجه به آمار تولید شرکت پی می‌بریم که موجودی انبار شرکت تقریبا ثابت بوده است و شرکت محصولی را که در همان دوره مالی می‌فروشد، تولید می‌کند.
تحلیل سود ۱۴۰۱
در برآورد سود شرکت پاکسان ابتدا مفروضات را مشخص می‌کنیم. مفروضات اصلی این شرکت عبارتند از نرخ فروش محصولات مانند پودر، صابون و سایر که به‌ترتیب ۲۳۳میلیون ریال بر تن، ۴۵۳میلیون ریال بر تن و ۴۴۱میلیون ریال بر تن پیش‌بینی شده‌اند. این برآورد‌ها براساس آخرین گزارش ماهانه منتشرشده از سوی این شرکت برآورد شده‌اند. علاوه بر نرخ‌های فروش شرکت، نرخ مواد اولیه نیز در برآورد تاثیر بسزایی دارند.
از نرخ‌ها که بگذریم، درصد افزایش برخی فاکتور‌ها به‌شدت در تخمین سود تاثیر‌گذار‌ند. نرخ افزایش تولیدات شرکت صفر در نظر گرفته شده؛ زیرا شرکت طرح توسعه‌ای نداشته و با نگاهی به تاریخچه تولید و فروش شرکت می‌بینیم که ثبات خوبی در این دو عدد وجود دارد. نرخ افزایش حقوق کارکنان ۴۰درصد و نرخ تورم ۴۰درصد در نظر گرفته شده است. رشد نرخ حمل‌ونقل هم ۳۵درصد پیش‌بینی شده است. می‌توان گفت، یکی دیگر از مهم‌ترین نرخ‌ها در برآورد سود شرکت، میانگین نرخ دلار در سال پیش‌روست. این عدد در تحلیل ما ۲۶هزارتومان در نظر گرفته شده است. تمام مفروضات نام‌برده براساس منطق و نظر شخصی بوده و بعضی از اعداد مطرح‌شده ممکن است برای هر فرد رقم متفاوتی داشته باشد.
براساس مفروضات، شرکت پاکسان در سال ۱۴۰۱، رقمی در حدود ۸/ ۳هزار میلیارد تومان درآمد کسب خواهد کرد و از درآمد خود می‌تواند ۲۰۰میلیارد تومان سود ناخالص و در نهایت ۱۶میلیارد تومان سود خالص کسب کند که با سرمایه حال شرکت برای هر سهم آن تنها ۱۸ریال سود در بر خواهد داشت. به دلیل اینکه این شرکت سود جالب و چشمگیری نداشته و با تغییر متغیر‌ها حتی ممکن است زیان‌ده شود، به آن نسبت P/ Eاختصاص نمی‌دهیم؛ چرا که عددی منطقی و قابل بررسی به ما نمی‌دهد. به همین منظور برای اینکه در آینده بتوانیم با تغییر نرخ‌ها برای شرکت سود پیش‌بینی کنیم، برای آن جدول تحلیل حساسیتی طراحی می‌کنیم که متشکل از نرخ فروش صابون و نرخ دلار است. دلیل انتخاب این دو متغیر، اهمیت آنها در تعیین سود است.
ریسک‌های شرکت پاکسان
تغییرات غیرقابل پیش‌بینی در محیط کسب‌وکار و کلان اقتصادی، هزینه عملکرد بنگاه‌های اقتصادی را افزایش می‌دهد و باعث از بین رفتن انگیزه سرمایه‌گذاری و همچنین عقب‌ماندگی تولیدکنندگان کشور از رقبای جهانی می‌شود. نرخ ارز یک متغیر کلیدی است که بی‌‌توجهی به مدیریت شایسته آن می‌تواند مسائل و مشکلاتی را برای اقتصاد به وجود آورد. نوسانات نرخ ارز به لحاظ نظری می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌ها و عملکرد کسب‌وکار‌ها تاثیر بگذارد. هنگامی که کسب‌وکاری با بی‌ثباتی نرخ ارز روبه‌رو باشد، نمی‌تواند پیش‌بینی‌های لازم را به صورت دقیق انجام دهد و برنامه‌ریزی برای آینده در این شرایط بسیار دشوار و نامطمئن می‌شود و مسلما رقابت در چنین فضایی بسیار سخت است. یکی دیگر از ریسک‌های شرکت، کاهش قدرت خرید خانوار در سال‌های اخیر بوده که بر تقاضای محصولات شوینده تاثیر‌گذار است. ریسک افزایش تحریم‌ها بر کشور نیز باعث ایجاد موانع جدید در مسیر واردات مواد اولیه و صادرات محصولات تولیدی می‌شود. توسعه ناکافی و تکنولوژیک در حوزه فناوری صنعت شوینده داخلی هم در مقایسه با تکنولوژی روز دنیا ریسک بزرگی برای شرکت است. در نهایت درصد بالای تقسیم سود در مجامع، توسعه در حوزه فناوری را به چالش می‌کشد و باعث می‌شود سود حاصل از عملیات در طرح‌های توسعه آینده شرکت صرف نشود.
