تناقض دیدگاه در پیش‌نگر کالاییها
دنیای‌اقتصاد - طیبه مرادی : در آخرین دوشنبه سال‌جاری شاهد دو جریان متفاوت از نوسان قیمت در معاملات بازار آتی بودیم که به دنبال ریزش بهای اونس جهانی طلا و نقره، دو دارایی سرمایه‌‌‌ای این بازار با کاهش قیمت تسویه همراه شدند. در حالی که پس از مدت‌‌‌ها شاهد رشد نرخ تسویه تنها کالای کشاورزی این بازار، یعنی زعفران نگین بودیم که در هر سه سررسید فعال آن رشد قیمت را تجربه کردند. این افزایش قیمت به ترتیب تاریخ‌‌‌های تحویل آن بود؛ یعنی سررسیدهای دورتر این محصول -تحویل شهریورماه- نزدیک به ۴درصد رشد مثبت قیمتی را به ثبت رساند.
جذابیت پیمان‌‌‌های آتی در ذات معاملاتی آن نهفته است
در حال حاضر بازار آتی امکان مبادله سه‌محصول، نظیر واحدهای صندوق طلا، نقره و زعفران‌نگین را برای سرمایه‌گذاران دارای کد معاملاتی کالایی آتی فراهم می‌کند که تمامی این کالاها برای سررسیدهای سال آینده و مجموعا با هشت‌نماد فعال قابلیت معامله دارند. روند معاملات این بازار و داده‌‌‌های حیاتی معاملات آتی، این روزها تحت‌تاثیر درگیری میان روسیه و اوکراین قرار دارد و در کنار عدم‌قطعیت‌‌‌های بازار ارز پیش‌بینی قیمتی را در این بازار به‌شدت تحت فشار قرار داده است، اما هنوز هم می‌‌‌توان از ظرفیت سریع‌‌‌المعامله بودن این اوراق بهره برد و مبتنی بر تکانه‌‌‌های قیمتی موجود به اتخاذ موقعیت تعهدی پرداخت؛ چرا که کارمزد خرید و فروش قراردادهای آتی نسبت به سایر بازارها به‌نسبت پایین بوده که انجام چند معامله در یک روز معاملاتی را برای اهالی این بازار فراهم می‌کند. البته باید در نظر داشت که ذات این بازار مبتنی بر پیش‌بینی اهالی آن و تحلیل شرایط متغیرهای اثرگذار بر این بازار است که با در نظر گرفتن اهرمی بودن این اوراق می‌‌‌تواند ریسک زیادی برای معامله‌‌‌گران داشته باشد. بنابراین پیش‌نیاز ورود به این بازار علاوه بر آموزش‌های لازم، آگاهی از پذیرش ریسکی بالاتر از سایر ابزارهای مالی-کالایی است که البته دلیل عمده جذابیت این اوراق نیز به شمار می‌رود.
عقبگرد قیمتی؛ جریان‌ساز اصلی بازار آتی
جریان بازار طلا و صعودهای پی‌درپی این بازار طی روزهای اخیر، راهبر اصلی معامله اوراق طلایی و نقره‌‌‌ای بازار آتی شد؛ آن هم در شرایطی که بازار ارز نوسان جدی از خود نشان نمی‌‌‌دهد. معامله‌‌‌گران از این صعود نهایت بهره را برده و سعی کردند در عموم روزهای معاملاتی که اونس جهانی طلا مثبت بود، به اتخاذ موقعیت خرید روی آورده و بازار را به سمت سبزپوشی، آن هم برای چند روز پیاپی سوق دهند. اما دیری نپایید که اونس طلا به عنوان سکاندار این جریان افزایشی عقبگرد خود را از رکوردهای قیمتی اخیر نشان داد و بازار آتی نیز همسو با آن نزولی شد. همان‌طور که در جریان معاملات هفته جاری نیز این روند برجسته شد و پنج‌نماد فعال واحدهای صندوق طلا و نقره در تابلوی آتی بورس‌کالا با نرخ تسویه کاهشی معامله شدند.
بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد، معامله‌‌‌گران خود را برای افزایش نرخ بهره از سوی فدرال‌رزرو آماده می‌کنند و بازدهی اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا به بالای ۲درصد رسیده است. همچنین طلا روز دوشنبه با کاهش ۲۴دلاری تا لحظه تنظیم این گزارش، به کانال ۱۹۶۰دلاری عقب نشست. انتظار می‌رود بانک مرکزی ایالات متحده در پایان نشست دوروزه خود در روز چهارشنبه، نرخ وجوه مورد نظر خود را ۲۵واحد پایه افزایش دهد و اجرای سیاست‌‌‌های انقباضی خود را آغاز کند. در حال حاضر سرمایه‌گذاران با توجه به عدم‌اطمینان بیشتر از جنگ روسیه و اوکراین، بر پیش‌بینی اوضاع تورم متمرکزند. علاوه بر این، امید به راه حل دیپلماتیک بین روسیه و اوکراین پیش از، از سرگیری مذاکرات صلح در روز دوشنبه، تقاضا را برای سرمایه‌گذاری امن نظیر طلا تا حدی محدود کرد. شمش طلا اوایل هفته گذشته با ثبت رکورد قیمتی، نزدیک به ۲۰۷۰دلار در هر اونس رسید تا سرمایه‌گذاران از عدم‌قطعیت‌‌‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی تا حدی در امان بمانند؛ زیرا افزایش تورم ناشی از رشد بهای کالاها باعث شد بانک‌های مرکزی تمایل خود را برای تشدید سیاست‌‌‌های پولی زودتر اعلام کنند.
کاهش داده‌‌‌های حیاتی معاملات آتی تعدیل شد
سومین هفته از ماه پایانی سال‌جاری برای بازار آتی به گونه‌‌‌ای سپری شد که مجموع معاملات تمامی نمادهای فعال در این بازار اندکی افزایشی شده و معامله‌‌‌گران با بهره‌بردن از نوسانات قیمتی در بازار جهانی در کنار ورود سرمایه خود به این بازار، نقدینگی موجود در بازار را به میزان ۷درصد افزایش دادند. به عبارت دقیق‌‌‌تر بالغ بر ۷۳۰میلیارد تومان نقدینگی در این بازار تاکنون ایجاد شده است که اگرچه با روزهای اوج خود یعنی هفته اول اسفندماه فاصله دارد، اما به‌نسبت روند افزایشی به خود گرفته و صعود محدودی را به ثبت رسانده است. به این ترتیب می‌‌‌توان نوسانات مکرر در بازار پیش‌نگر بورس‌کالا را مربوط به نااطمینانی‌‌‌های اخیر قیمتی در بازارهای کالایی دنیا در کنار عدم‌قطعیت‌‌‌های مربوط به بازار ارز دانست. این میزان نقدینگی در تابلوی آتی در حالی افزایش یافت که طی هفته گذشته ۲۵۵هزار و ۴۲۰قرارداد تعهدی خرید و فروش به صورت همزمان به این بازار وارد شد و بستر این رشد محدود را فراهم کرد.
در ادامه تعدیل داده‌‌‌های حیاتی معاملات بازار آتی، حجم و ارزش معاملات این بازار نیز افزایشی شده و با معامله ۹۲هزار و ۳۰۷قرارداد آتی در این بازار که نسبت به هفته ماقبل خود ۱۷درصد افزایش یافت، نیروی‌محرکه لازم را برای افزایش ارزش معاملات فراهم کرد. به این ترتیب می‌‌‌توان کلیت معاملات هفته گذشته بازار آتی را قابل قبول ارزیابی کرد و امیدوار بود که در سال آینده معامله‌‌‌گران این بازار با بهره‌گیری از ویژگی‌‌‌های منحصربه‌فرد این بازار بتوانند، سطوح معاملاتی خود را به گونه‌‌‌ای مدیریت کنند که در جهت افزایش تعمیق دادوستدهای این ابزار مالی-کالایی بورس کالا باشد.
در مقابل نیز تصمیم‌‌‌سازان این بازار با عزمی جدی‌‌‌تر از گذشته به توسعه این بازار بپردازند و از طریق فراهم کردن بستر لازم برای معامله سایر کالاهای بازار فیزیکی بورس کالا روی تابلوی آتی را فراهم کرده و با افزایش سررسیدها برای نمادهای فعال این بازار بتوانند فعالان بیشتری از بازار سرمایه را به سمت معامله اوراق آتی هدایت کرده و متنوع‌سازی سبد سرمایه‌گذاری معامله‌‌‌گران را بیش از پیش امکان‌‌‌پذیر شود.
