سیگنال افت نرخ به بازار پلیمرها

از بین دو متغیر اصلی معادله کشف نرخ پایه محصولات پلیمری و شیمیایی، بهای جهانی این محصولات طی هفته‌‌‌های اخیر سکاندار اصلی این بازار بوده است که با رشد شتابان خود، تکانه‌‌‌های محدود و کاهشی بهای ارز را بی‌‌‌اثر ‌‌‌کرد. در جریان قیمت‌های پایه اعلامی روز گذشته، هنوز هم برخی از گریدهای محصولات پلیمری و شیمیایی با افزایش قیمت پایه متاثر از رشد بهای جهانی همراه شدند، اما سایر محصولات کاهش نرخ را تجربه کردند تا نمایی از ترکیب دو رنگ سبز و قرمز را در دومین هفته آبان ماه به تصویر بکشند.

قیمت مبنای دلار که از میانگین هفتگی خرید و فروش بهای نیمایی دلار به دست می‌‌‌آید، به میزان ۲۳هزار و ۱۹۶تومان محاسبه شد که نسبت به قیمت‌های ۹آبان، افت ۲۳/ ۰درصدی را به ثبت رساند. این میزان افت قیمت محدود ارزیابی می‌شود، اما در کنار کاهش بهای دلاری مواد اولیه پتروشیمیایی در بازارهای جهانی توانست اثر کاهشی مضاعفی را بر قیمت‌های پایه بخش عمده محصولات این گروه منعکس کند. در بین پلیمرهای بورس‌کالا بیشترین رشد قیمت پایه مربوط به پلی‌اتیلن سبک خطی است. بهای جهانی این گرید پلیمری نسبت به هفته ماقبل آن ۴۶دلار رشد داشت و در هفته جاری با احتساب ۹۵درصد فوب خلیج‌فارس نرخ دلاری آن، به میزان ۱۳۷۱دلار به ازای هر تن محاسبه شد. در مقابل پلی‌وینیل کلراید  (PVC)  با بیشترین افت نرخ جهانی (بیش از ۱۰۰دلار کاهش قیمت به ازای هر تن) بیشترین کاهش نرخ پایه را به خود اختصاص داد.

در میان شیمیایی‌‌‌های بورس‌کالا نیز شرایطی مشابه قیمت‌های پایه محصولات پلیمری نمایان است؛ به طوری که تعداد کمی از مواد اولیه محصولات شیمیایی تحت‌تاثیر رشد قیمت‌های جهانی، با افزایش بهای پایه اعلام شدند. گاز پروپان با ۵/ ۸درصد رشد نرخ پایه در هفته جاری عرضه می‌شود که به سبب صعود ۷۰دلاری بهای این محصول در معاملات جهانی، چنین افزایشی در نرخ پایه آن رقم خورده است. در مقابل منواتیلن گلایکول با افت ۵/ ۴درصد بهای پایه در هفته جاری با نرخ ۱۴هزار و ۷۷۵تومان عرضه می‌شود. این در حالی است که بیشترین کاهش در بهای دلاری محصولات شیمیایی مربوط به کریستال‌ملامین است که افت نرخ ۱۲۶دلاری را نسبت به هفته ماقبل تجربه کرد.

  از رشد شتابان بهای نفت کاسته شد

پس از اینکه سران اوپک و متحدانش توافق کردند، میزان تولیدات خود را از ماه دسامبر به میزان ۴۰۰هزار بشکه در روز افزایش دهند و فشارهای آمریکا را برای آرام کردن بازار نادیده گرفتند، قیمت نفت برنت روز جمعه به بالای ۸۲دلار در هر بشکه رسید. در شرایطی که بهای شاخص نفت برنت بیش از یک‌درصد از قیمت خود را طی معاملات هفتگی از دست می‌دهد، ذخایر نفت ایالات‌متحده آمریکا در حال افزایش است و در تازه‌‌‌ترین اخبار، کاخ‌سفید از استفاده طیف کاملی از ابزارها برای کاهش بهای نفت خبر داده است.

علاوه بر این، خبرها حاکی از آن است که تولید نفت عربستان‌سعودی در ماه دسامبر به ۱۰میلیون بشکه در روز خواهد رسید که بیشترین میزان از زمان شروع پاندمی کووید-۱۹ است. ایران نیز اعلام کرد که مذاکرات با قدرت‌‌‌های جهانی را در اواخر ماه میلادی جاری با هدف احیای توافق هسته‌‌‌ای ایران از سر خواهد گرفت. از این‌رو نفت‌خام برنت در آخرین معاملات هفته گذشته خود با بهای ۸۲دلار و ۴۲سنت مورد دادوستد قرار گرفت که از رشد روزانه ۳۳/ ۲درصدی حکایت دارد. همسو با بهای نفت، معاملات آتی نفتا به رشد بهای شتابان خود ادامه داد و بیش از ۷۵۲دلار در هر تن معامله شد که بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۱۴ بود. بازار این محصول، افزایش قیمت نفت را دنبال کرد؛ زیرا چشم‌‌‌انداز تقاضای مثبت در آستانه فصل زمستان و عرضه محدود جهانی، قیمت‌های بالاتر را تضمین می‌کند. بنابراین روز ۵ نوامبر، نفتا با افزایش ۱۳دلار به ازای هر تن، رشد قیمتی نزدیک به ۲درصد را تجربه کرد.

  عرضه بی‌‌‌رمق محصولات پلیمری در بورس کالا

تالار فیزیکی بورس کالا طی هفته گذشته میزبان ۸۴هزار و ۹۴۹تن انواع محصولات پلیمری بود که نسبت به هفته ماقبل رشد نزدیک به ۳درصدی را تجربه کرد، اما هنوز هم میزان عرضه‌ها بیش از ۴درصد از متوسط حجم عرضه هفتگی این بازار کمتر بود. بررسی‌‌‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد، در ۶ماهه ابتدای سال‌جاری، میزان عرضه تنها متغیر باثبات این بازار به شمار می‌‌‌رفت. بنابراین از میان دو نیروی اصلی معاملات، یعنی عرضه و تقاضا، حجم عرضه تاثیر به‌نسبت کمتری بر حجم معاملات داشت؛ چرا که ثبات حجم عرضه در کنار تامین نیاز بازار بیش از مقدار کف عرضه تعیین‌شده در نیم‌سال اول سال‌جاری، دو عامل اصلی برای آرامش بازار به جهت تضمین دسترسی به مواد اولیه به شمار می‌‌‌رفت.

شواهد نشان می‌دهد که از هفته منتهی به ۳۰مهرماه تاکنون، میزان عرضه‌‌‌های هفتگی عقبگرد محسوسی را تجربه کرده و به نزدیکی سطح ۸۰هزار تن رسیده است. این در حالی است که متوسط حجم عرضه هفتگی این بازار در نیم‌سال ابتدایی سال‌جاری نزدیک به ۸۹هزار تن ارزیابی شده است. بنابراین برای سه هفته متوالی از آخر مهرماه تا هفته ماقبل، حجم عرضه‌‌‌ها در سطوح کاهشی خود باقی مانده و طی این سه هفته، تنها رشد بسیار محدودی را تجربه کرده است. هنوز هم کف عرضه‌‌‌های هفتگی رعایت می‌شود، اما حفظ این میزان حداقلی در نهایت به نفع بازار نیست و تداوم این امر حتی در میان‌‌‌مدت می‌تواند به ضرر مصرف‌کنندگان اصلی مواد اولیه، یعنی صنایع پایین‌‌‌دست محصولات پتروشیمی تمام شود. شنیده‌‌‌ها حکایت از آن دارد که رونمایی از طرح جدید وزارت صمت به منظور مدیریت بازار محصولات پتروشیمیایی، چندان به مذاق برخی از تولیدکنندگان صنایع بالادستی خوش نیامده که شاید پایین نگه‌داشتن نسبی مجموع عرضه‌‌‌ها تداعی‌کننده این ذهنیت باشد. در هر حال، در وضعیتی که قیمت‌های جهانی محصولات پتروشیمیایی به‌نسبت بالاست، جذابیت صادرات به قدری است که هرگونه کاهش عرضه در بازار داخلی با صادرات حداکثری روبه‌رو خواهد شد.

البته افت داده‌‌‌های معاملاتی بازار محصولات پلیمری در جریان دادوستد هفته گذشته، تنها به حجم عرضه‌‌‌ها ختم نشد، بلکه تقاضا نیز با کاهش ۱۴درصدی به ثبت رسید؛ به طوری که به میزان ۱۰۹هزار و ۶۳۱تن تقاضا برای خرید مواد اولیه پلیمری در این بازار به ثبت رسید که نسبت به هفته ماقبل افت محسوسی داشت، اما هنوز هم میزان تقاضا در سطوح قابل قبولی نوسان می‌کند و بالاتر از متوسط ۶ماه ابتدایی سال ارزیابی می‌شود.

طبق گزارش‌‌‌های پیشین «دنیای‌اقتصاد»، اثبات شد که حجم معاملات پلیمرها در شرایطی که مجموع عرضه باثبات و بالا باشد، تحت‌تاثیر جدی و مستقیم میزان تقاضا قرار دارد. اما در شرایط فعلی، علاوه بر افت تقاضا حجم عرضه نیز چندان جذاب نیست که به عنوان دو سیگنال مضاعف کاهشی، سبب فشار بر حجم دادوستدهای این بازار شده است؛ به گونه‌‌‌ای که حجم معاملات در دومین هفته آبان‌ماه، با افت ۷درصدی به میزان ۷۲هزار و ۶۰۳تن برآورد شد که از معامله ۸۵درصد از عرضه‌‌‌ها حکایت دارد.