بازی دوگانه ریاض در مقابل تهران
دنیای اقتصاد : امیر موسوی، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی در گفت‌وگویی درباره رویکرد عربستان سعودی و امارات‌متحده‌عربی برای کاهش تنش با ایران و اتهام‌زنی همزمان این دو کشور علیه تهران با بیان اینکه عربستان همزمان با تلاش برای کاهش تنش با ایران، دست به اقدامات شیطنت‌آمیز هم می‌زند، عنوان کرد: «سعودی‌ها می‌دانند که فرآیند گفت‌وگو با ایران ممکن است طولانی باشد. بنابراین در کنار تلاشی که برای مذاکره با ایران انجام می‌دهند اقداماتی برای تضعیف موقعیت ایران هم می‌کنند. اگر تا آن موقع، مذاکره با ایران نهایی شد، این اقدامات را متوقف می‌کنند، اما اگر نشد، این کارها را می‌کنند تا با دست پر در مذاکره با ایران حاضر شوند.»
امیر موسوی در گفت‌وگو با «ایرنا» درباره رویکرد عربستان سعودی و امارات‌متحده‌عربی برای کاهش تنش با ایران گفت: «هم عربستان و هم امارات برای کاهش تنش با ایران جدی هستند. کما اینکه در هفته‌های اخیر شاهد میانجیگری و درخواست از نخست‌وزیران عراق و پاکستان برای کاهش تنش با ایران بوده‌ایم.»
وی با بیان اینکه نقش‌آفرینی عمران‌خان برای کاهش تنش میان تهران و ریاض تنها برای میانجیگری و وساطت نیست، اظهار کرد: نقش نخست‌وزیر پاکستان بیشتر از میانجیگری است و در واقع، نقش او ضمانت بخشیدن و اعتبار دادن به توافقات احتمالی میان ایران و عربستان است. با این حال، ریاض برای کاهش تنش با تهران دارای دو مشکل خارجی و داخلی است.
این کارشناس جهان عرب ادامه داد: «مشکل خارجی عربستان برای کاهش تنش با ایران، وابستگی آنها به آمریکا و اسرائیل است که آنها اجازه این کار را به ریاض نمی‌دهند. کما اینکه همزمان با سفر عمران‌خان به تهران برای گفت‌وگو با مقامات ایران و کاهش تنش با ریاض، آمریکا اعلام کرد در مقابل دو میلیارد دلار، چند هزار نیروی نظامی و تعدادی جنگنده، ناو و موشک برای مقابله با ایران به عربستان می‌فرستد.»
موسوی با تشریح موانع و چالش‌های داخلی عربستان برای کاهش تنش با ایران تصریح کرد: «در درون خاندان آل‌سعود هم شاهد رقابت‌های پنهانی هستیم که نمی‌خواهند محمد بن‌سلمان موفق باشد و دوست دارند او همچنان در باتلاقی که گرفتار شده، باقی بماند. در واقع، دولت سایه‌ای در ریاض وجود دارد که موافق بهبود روابط ایران و عربستان توسط محمد بن‌سلمان نیست و می‌خواهد ولیعهد سعودی همچنان در باتلاق باقی بماند.»
وی با بیان اینکه محمد بن‌سلمان در تمامی پروژه‌هایش شکست خورده است، خاطرنشان کرد: «عربستان در سوریه، لبنان، عراق و یمن شکست خورده است. حتی محمد بن‌سلمان در ایجاد یک رابطه استراتژیک با ترامپ هم ناکام شده و شاهد توهین‌ها و تحقیرهای پی‌درپی رئیس‌جمهور آمریکا به مقامات سعودی هستیم. ضمن اینکه عربستان پس از حملات انجام شده به آرامکو و عملیات بزرگ نجران شرایط خوبی ندارد.»
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی افزود: «محمد بن‌سلمان و دولت سعودی محبوبیت منطقه‌ای خود را از دست داده‌اند و پولی هم که برای اجیر کردن به دیگران می‌دادند، دیگر کارآیی ندارد و نیروهایی که برای ضربه زدن به ایران و محور مقاومت در کشورهای دیگر مورد حمایت عربستان بودند، فشل شده‌اند.»
موسوی با بیان اینکه عربستان برای خروج از باتلاق کنونی مجبور به کاهش تنش با ایران است، ابراز کرد: «کاهش تنش با ایران موفقیت و دستاورد بزرگی برای محمد بن‌سلمان خواهد بود. بنابراین دولت عربستان برای گفت‌وگو با ایران تلاش می‌کند، چراکه می‌داند هرگونه رویارویی با ایران و محور مقاومت به نفع‌شان نیست. آنها می‌توانند ضربه وارد کنند، ولی نتیجه این رویارویی باب میل و دلخواه آنها نیست و برایشان جز شکست حاصلی نخواهد داشت.»
این کارشناس جهان عرب اضافه کرد: «تحولات اخیر لبنان و عراق نمونه‌ای از شطینت‌های عربستان است تا محور مقاومت را تضعیف کرده و کشورهای دوست ایران را دچار هرج و مرج کند.»
موسوی با بیان اینکه ایران نسبت به این بازی دوگانه و همزمان عربستان آگاه است، یادآور شد: «دلیل شیطنت‌های عربستان به‌دلیل این است که آنها هم‌اکنون در موقعیت شکست قرار گرفته و هیچ برگ برنده‌ای ندارند. حضور در میز مذاکره با ایران هم برای آنها نشانه تسلیم و شکست محسوب می‌شود و آنها این مساله را دوست ندارند. بنابراین با انجام این کارها می‌خواهند با دست پر و در موقعیت بهتری در مذاکره حاضر شوند.»
وی با اشاره به رویکرد امارات در کاهش تنش با ایران بیان کرد: «امارات برای بهبود مناسبات با ایران، نسبت به عربستان جلوتر است و اقدامات عملی را به‌صورت چراغ خاموش برای بهبود رابطه با ایران انجام داده است. آنها از یمن خارج شدند و اقداماتی هم برای بهبود مناسبات دوجانبه انجام دادند.»
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی ادامه داد: «با وجود این اقدامات مثبت از سوی امارات، ابوظبی نیز مانند ریاض در محور شیطنت فعالیت می‌کند. آنها هم در کنفرانس منامه حضور پررنگی داشتند و هم در پروژه ایران‌هراسی فعالند. در لبنان و عراق نیز ردپای آنها مشهود است.»
موسوی با تاکید بر اینکه ایران باید بتواند عربستان و امارات را آرام کرده و به سمت خود بکشاند، گفت: «کاهش تنش ریاض و ابوظبی با تهران، به نفع منطقه، محور مقاومت و ایران است چون آنها به هرحال جزو جهان اسلام هستند و متاسفانه این دو کشور، غرق در مزدوری و وابستگی به آمریکا و جدیدا اسرائیل هستند و چنان به آنها القا شده که عدم وابستگی به غرب، موجب بلعیده شدن آنها توسط ایران می‌شود.»
وی با تشریح دلیل تغییر رویکرد عربستان و امارات برای گفت‌وگو با ایران اظهار کرد: «آنها فهمیده‌اند در شرایط حساس نمی‌توان روی آمریکا حساب باز کرد و همین مساله موجب شد آنها به فکر کاهش یا حداقل مدیریت تنش با ایران بیفتند. ائتلاف‌های ساختگی هم علیه ایران ساختند، مورد تعریف و تمجید هم قرار گرفتند، ولی در عمل نتیجه‌ای از این اقدامات نگرفتند. عربستان در حملاتی که به آرامکو شد، متحمل شدیدترین لطمات شد و تنها به‌صورت ظاهری و لفظی مورد حمایت قرار گرفت.»
این کارشناس جهان عرب ادامه داد: «آنها دیدند نه سلاح آمریکایی کارآیی دارد و نه آمریکا برای آنها کاری می‌کند و دیدند که آمریکا حاضر نیست حتی یک سربازش را به‌خاطر آنها به خطر بیندازد و فقط سلاح‌های گرانقیمت و بلااستفاده می‌دهد بنابراین آنها برای گفت‌وگو آماده‌اند، ولی این آمادگی و تغییر رویکرد به‌خاطر دوستی و خیر نیست، بلکه به‌خاطر اقتدار ایران و بی‌اعتمادی به آمریکا و غرب است.»
