بازگشت به قلههای فتح شده
آرش مجاهد نقی کارشناس بازار سرمایه
در سه ماه تابستان امسال شاهد رشدی قابل توجه در بازار سهام بودیم. از ابتدای پاییز فعالان بازار سرمایه چیزی بیشتر از اصلاح قیمتها را تجربه کردند و به نوعی با یک ریزش سیستماتیک مواجه شدند. حال بازار سرمایه به دنبال نقطه عطف قابل اتکایی است تا بتواند دوباره به مدار مثبت بازگردد.
مولفههایی همچون قیمتهای جهانی کامودیتیها، قیمت نفت، آمارها و گزارشهای منتشر شده از سوی بازارهای جهانی و در نهایت تحولات داخلی قیمت ارز که بازار سرمایه را شتابزده به سمت بالا پیش میبرد، یکی پس از دیگری با افت قابل توجهی مواجه و با همان سرعت موجب ریزش غیرمنتظره اما اجتنابناپذیر در بازار سرمایه شد و متوسط P/ E بسیاری از صنایع بورسی را کاهش داد. به نظر میرسد بازار سرمایه در مقطع فعلی به تعادل نسبی رسیده و دیگر از خرید و فروشهای هیجانی که تا چندی پیش روند واقعی را تحت تاثیر قرار داده بود، خبری نیست. در این شرایط پیش‌بینی میشود روند قیمت سهام در بورس تا پایان سال با رشدی متعادل و به دور از حاشیههای پیشین همراه باشد. همچنین حجم معاملات پایین در شرایط فعلی گواه این است که سهامداران کنونی حاضر در بورس، رفتارهایی فارغ از هیجان انجام خواهند داد و به دنبال فرصتی مناسب برای اصلاح سبد سرمایهگذاری خود هستند. به این ترتیب فعالان بازار، حاضر به فروش سهمهای ارزنده خود در قیمتهای بعضا غیرواقعی کنونی نیستند.
تعیینکنندهترین صنایع
گروههای محصولات شیمیایی، فلزات اساسی، استخراج کانههای فلزی و فرآوردههای نفتی به ترتیب ۳۱، ۲۱، ۱۲ و ۱۱ درصد از ارزش کل بازار سهام را تشکیل میدهند و با توجه به سهم ۷۵ درصدی، می‌توان آنها را تعیینکنندهترین گروههای فعلی بازار سرمایه دانست. همچنین همبستگی بسیار زیاد شاخص گروه شیمیایی با شاخص کل و همچنین همبستگی زیاد شاخص گروههای فلزات اساسی و فرآوردههای نفتی با شاخص کل یکی از عواملی است که می‌توان مورد توجه قرار داد. در نتیجه برای بررسی فضای کلی حاکم بر بازار سرمایه و احراز تعادل در بازار سرمایه پس از پاییزی ناخوشایند، می‌توان با تکیه بر پیش‌بینی مولفههای تاثیرگذار بر این گروهها، تا حد مطلوبی چشمانداز بازار سرمایه را برای دوره میان‌مدت ترسیم کرد.
گزارش دوره‌ای شرکت‌ها
برآیند مثبت گزارشهای ۶ ماهه و ماهانه آبان و به احتمال زیاد آذر ماه را می‌توان یکی از مهم‌ترین دلایل امیدواری به برگشت بازار سرمایه به مدار مثبت دانست. همچنین گزارش ۹ ماهه شرکتهای بورسی را باید آخرین فرصت آنها برای اثبات ارزندگی سهام خود در سال جاری دانست. با پیش‌شرط عدم تحمیل ریسک سیستماتیک جدید و به دلیل شرایط حاکم بر بورس کالا و تعیین نرخ فروش دستوری محصولات در ۵ ماه ابتدای سال، با وجود در نظر گرفتن کاهش تولید و فروشهای داخلی و خارجی شرکت‌ها که در گزارشهای مهر و آبان نگرانیهایی برای فعالان بازار درخصوص تاثیر تحریمها به‌وجود آورد، می‌توان پیش‌بینی کرد که شاهد وضعیت بهتری در گزارشهای ۶ ماه دوم سال خواهیم بود.
ثبات نفت عامل بقای بازار سرمایه ایران
با توجه به تحولات نفتی و تصمیمات اخذ شده اخیر در اوپک درخصوص کاهش تولید حدود ۲/ ۱ میلیون بشکهای در روز و با در نظر گرفتن این نکته که این مولفه مهم اقتصادی به‌طور مستقیم و به واسطه دو گروه محصولات شیمیایی و فرآوردههای نفتی، بر بیش از نیمی از بازار سرمایه تاثیرگذار است و همچنین با در نظر گرفتن قیمتهای فعلی نفت جهانی به‌عنوان نقطه حمایتی، می‌توان به کف حمایتی فعلی شاخص کل خوش‌بین بود. از دیگر مولفههای تاثیرگذار بر روند کنونی بازار می‌توان به گزارشهای ماهانه و فصلی شرکت‌ها اشاره کرد. در پایان به نظر میرسد هرگونه اتفاقات و تغییرات در نهادههای بنیادی تاثیرگذار، اگرچه با شدتهای متفاوتی بر روند بازار سرمایه تاثیر میگذارند، اما این تاثیرات گذرا و موقت خواهند بود به‌طوری‌که بازار مجدد به روند واقعی خود باز خواهد گشت. در این شرایط پیش‌بینی بازگشت شاخص کل به قلههای فتح شده قبل دور از تصور نیست.
