۵ نوع تسهیلات بانک توسعه صادرات برای فعالان اقتصادی
گروه بنگاه‌ها : بانک توسعه صادرات، بانک تخصصی تامین مالی صادرات کشور است که این قبیل تسهیلات را در پنج بخش به مشتریان ارائه می‌دهد. تسهیلات قبل از صادرات کالا و خدمات (قبل از حمل)، تسهیلات پس از صادرات کالا و خدمات (پس از حمل)، تسهیلات سرمایه‌گذاری برای احداث یا توسعه طرح‌های دارای رویکرد صادراتی در داخل و خارج از کشور، صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی و ریالی و گشایش اعتبارات اسنادی این پنج بخش را شامل می‌شوند. «دنیای‌اقتصاد» در گزارشی که در ادامه می‌خوانید نحوه تسهیلات صادراتی قبل از حمل کالا را توضیح داده است. تسهیلات صادراتی قبل از حمل به چند بخش تقسیم می‌شود که از آن جمله می‌توان به سرمایه در گردش صادرات کالا، طرح‌های سرمایه‌گذاری داخل و خارج کشور، صادرات خدمات فنی و مهندسی، تجهیز کارگاه و هزینه‌های ضروری، شرکت‌های دانش‌بنیان، بنگاه‌های کوچک و متوسط، صادرات سایر خدمات (توریسم، نرم‌افزار، ترانزیت و...) اشاره کرد.
نرخ سود تسهیلات صادراتی
نرخ سود تسهیلات ارزی عام ۶ درصد، صنایع بالادستی نفت، گاز و پتروشیمی ۸ درصد و مناطق مشمول نرخ ترجیحی (مناطق کمتر برخوردار) ۴ درصد است. نرخ سود تسهیلات قابل پرداخت در بخش‌های تولیدی، صنعت، معدن، تجارت و کشاورزی ۶ درصد است. در قرارداد سپرده‌گذاری سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در مناطقی که نرخ ترجیحی اعمال می‌شود و فعالیت‌های دانش‌بنیان مرتبط در همه مناطق، نرخ سود تسهیلات پرداختی به متقاضیان از محل سپرده ۱۲ درصد است. نرخ سود تسهیلات پرداختی به متقاضیان از محل سپرده قرارداد سپرده‌گذاری سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن ویژه مناطق برخوردار، ۱۶ درصد است. همه قراردادهای سپرده‌گذاری سرمایه در گردش ویژه صادرات مشمول بسته حمایت از توسعه صادرات غیرنفتی است و باید به‌صورت تلفیقی (۵۰ درصد منابع صندوق توسعه ملی با نرخ سود ۱۱ درصد و ۵۰ درصد منابع بانک با نرخ سود حداقل ۱۶ و حداکثر ۱۸ درصد) پرداخت شود.
سرمایه در گردش
بانک توسعه صادرات به متقاضیانی که برای تامین سرمایه در گردش تهیه یا تولید کالا نیاز مالی دارند، در قالب یکی از عقود اسلامی تسهیلات پرداخت می‌کند، این تسهیلات به‌صورت ریالی به متقاضیان پرداخت می‌شود. تسهیلاتی که با عنوان سرمایه در گردش در ارکان اعتباری بانک به تصویب می‌رسند به روش‌های مختلفی پرداخت می‌شوند. پرداخت تسهیلات از طریق گشایش اعتباری اسنادی (اعم از وارداتی یا داخلی)، پرداخت تسهیلات در وجه صادرکننده پیش‌فاکتور یا در قبال ارائه قرارداد خرید کالا یا خدمات و پرداخت تسهیلات در وجه متقاضی (به استثنای عقد فروش اقساطی) در شرایطی که ارائه پیش‌فاکتور یا قرارداد خرید کالا یا خدمت میسر نیست، از جمله روش‌های فوق است.
طرح‌های سرمایه‌گذاری داخل کشور
این تسهیلات برای تامین بخشی از هزینه‌های ارزی و ریالی از قبیل هزینه‌های ساختمان، ماشین‌آلات، تجهیزات و تاسیسات و... موردنیاز برای اجرای طرح‌های سرمایه‌گذاری صادراتی به متقاضیان پرداخت می‌شود. تسهیلات فوق از محل منابع بانک یا منابع صندوق توسعه ملی تامین می‌شود. تسهیلات موردنیاز طرح به ارزهای معتبر و براساس نیازهای پیش‌بینی شده در گزارش توجیهی ارائه‌شده قابل‌پرداخت است. بازپرداخت تسهیلات و سود متعلقه به همان ارز دریافتی خواهد بود. البته مجموع دوره‌های استفاده، تنفس و بازپرداخت به تشخیص بانک از حداکثر ۱۰ سال بیشتر نخواهد بود. (این شرط در طرح‌های با اشتغال‌زایی بیش از ۵۰ نفر اعمال می‌شود.) در طرح‌هایی که از محل منابع داخلی بانک یا منابع عادی حساب ذخیره ارزی تامین می‌شوند، حداکثر مدت تامین مالی هر طرح از هشت سال فراتر نخواهد رفت. این مدت برای استان‌های کمتر توسعه‌یافته حداکثر ۱۰ سال و تسهیلات ارزی اعطایی به هر طرح، حداکثر معادل جزء ارزی هزینه‌های سرمایه‌گذاری آن خواهد بود. اما نرخ سود در طرح‌هایی که از محل صندوق توسعه ملی تامین می‌شود، براساس آخرین مصوبه هیات امنا یا هیات عامل صندوق است. این نرخ برای تسهیلات پرداختی از محل حساب ذخیره ارزی به آن دسته از طرح‌های بزرگ صنعتی و معدنی که دوره تامین مالی آنها بیش از هفت سال است، نرخ لایبور به‌علاوه حداکثر ۳ درصد خواهد بود.
طرح‌های سرمایه‌گذاری خارج از کشور
بانک توسعه صادرات، سرمایه‌گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی ایران را در کشورهای خارجی تحت شرایطی تامین مالی می‌کند. یکی از این شرایط، توجیه اقتصادی، فنی و مالی طرح ارائه شده است، همچنین حداقل ۶۰ درصد سرمایه‌گذاری موردنیاز طرح باید به‌صورت کالا و خدمات از ایران تامین شود. حداکثر سقف تامین مالی، ۷۵ درصد مبلغ سرمایه‌گذاری و بقیه را متقاضی تامین خواهد کرد. البته باید توجه داشت که در طرح‌هایی که با مشارکت سرمایه‌گذاران ایرانی و خارجی انجام می‌شود حداقل مبلغ تامین مالی بانک، معادل ۷۵ درصد سهم طرف اراضی خواهد بود. تسهیلات موردنیاز به ارزهای معتبر و براساس نیازهای پیش‌بینی‌شده در گزارش توجیهی طرح قابل پرداخت است. بازپرداخت تسهیلات و سود متعلقه به همان ارز دریافتی خواهد بود. البته متقاضی می‌تواند همه یا بخشی از تسهیلات موردنیاز را با نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار به ریال دریافت و اصل و سود متعلقه را نیز ریالی بازپرداخت کند. دوره استفاده از تسهیلات حداکثر سه سال ودوره تنفس و بازپرداخت حداکثر پنج سال خواهد بود. مجموع دوره‌های استفاده، تنفس و بازپرداخت به تشخیص بانک از حداکثر هشت سال بیشتر نخواهد بود.
صادرات خدمات فنی و مهندسی، تجهیز کارگاه و هزینه‌های فوری
بانک توسعه صادرات همچنین برای تقویت بنیه مالی صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی برای انجام سریع عملیات تجهیز کارگاه و تامین هزینه‌های جاری در قراردادهای صادرات خدمات فنی و مهندسی، تسهیلات ارزی و ریالی پرداخت می‌کند. تسهیلات در قبال ارائه ابلاغیه رسمی ارجاع کار یا قرارداد یا اعتبار اسنادی معتبر قابل پرداخت است. همچنین برای کمک به شرکت‌های ایرانی مجری قراردادهای پیمانکاری در خارج از کشور و تسریع در اجرای قراردادها، بانک منابع لازم برای خرید ماشین‌آلات و تجهیزات خارجی موردنیاز طرح را از طریق گشایش اعتباری اسنادی یا حواله ارزی به نفع یا در وجه فروشندگان معتبر داخلی و خارجی تامین می‌کند. دوره استفاده از تسهیلات و نحوه بازپرداخت در قرارداد درج می‌شود. مدت قراردادها حداکثر سه سال است.
شرکت‌های دانش‌بنیان
تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان با همکاری صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی توسعه صادرات و فناوری شریف صورت می‌گیرد. صدور ضمانت‌نامه، پرداخت تسهیلات و سرمایه‌گذاری خطرپذیر خدمات کلی صندوق فوق است. حداقل نرخ سود موردانتظار عقود مشارکتی و غیرمشارکتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان ۱۶ درصد است.
