سایه داعش بر دمشق
به گزارش رویترز، این رایزنیهای امنیتی نشاندهنده تلاش متحدان خارجی برای تثبیت اوضاع در کشوری است که ۱۵ ماه پس از سرنگونی بشار اسد، همچنان با خشونتهای پراکنده دستوپنجه نرم میکند و اکنون سایه جنگ میان اسرائیل و آمریکا با ایران نیز بر کل منطقه سنگینی میکند. از نگاه این متحدان، الشرع مهرهای کلیدی برای جلوگیری از لغزش دوباره سوریه به کام جنگهای فرقهای و داخلی است؛ کشوری که ۱۴ سال منازعه، میلیونها تن از شهروندانش را آواره کرده و مسیر را برای سیطره داعش بر بخشهای وسیعی از خاک خود هموار ساخته بود.
ستیزهجویان داعش ماه گذشته حملات خود را علیه نیروهای نظامی و امنیتی در سراسر سوریه شدت بخشیده و الشرع را که خود از شورشیان پیشین است، «دشمن شماره یک» خود خواندهاند. اگرچه جزئیات دقیق درخواست سازمان اطلاعات ترکیه از بریتانیا و نقش احتمالی جدید «امآی۶» هنوز روشن نیست، مرکز ارتباطات ریاستجمهوری ترکیه با صدور بیانیهای تأکید کرد که اگرچه «میت» همکاریهای موثری با جامعه اطلاعاتی بینالمللی و واحدهای امنیتی در سوریه در مبارزه با تروریسم دارد، اما ادعای درخواست کمک از بریتانیا برای حفاظت از رئیسجمهور سوریه صحت ندارد. افزایش نگرانیها از تحرکات داعش در حالی است که ترکیه، بریتانیا و ایالات متحده سال گذشته حمایت خود را از الشرع برای بازسازی و یکپارچهسازی این کشور ۲۶میلیونی اعلام کردند. لندن و واشنگتن حتی بخش عمده تحریمها علیه سوریه و گروه «هیئت تحریر الشام» (که الشرع پیشتر رهبری آن را بر عهده داشت) را لغو کردهاند.
منابع آگاه که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، تأکید کردند که نگرانیها از نقشههای متعدد داعش برای ترور الشرع بهشدت افزایش یافته است. این منابع، از جمله مقامات سوری و خارجی، همگی به افزایش نگرانیها در پی گزارشهایی مبنی بر چندین طرح عملیاتی داعش برای ترور الشرع اشاره کردهاند. یک منبع ترکیهای اعلام کرد که سازمان «میت» - که نقش کلیدی در استقرار دولت جدید سوریه ایفا کرده است - ماه گذشته و پس از وقوع یکی از این حوادث، از امآی۶ درخواست حمایت بیشتر کرده است. یک منبع ارشد امنیتی در سوریه تایید کرد که درخواست همکاری پس از کشف یک «توطئه ترور پرخطر» مطرح شده و اکنون تبادل اطلاعاتی مستمری میان ترکیه، بریتانیا و دمشق در جریان است.
در این میان، یک منبع اطلاعاتی غربی معتقد است ترکیه تمایل دارد با وارد کردن وزنه بریتانیا به دمشق، نوعی حائل میان فعالیتهای امنیتی خود و اسرائیل - که اکنون روابط تیره و تاری دارند - ایجاد کند. طبق گزارش دفتر ضدتروریسم سازمان ملل، سال گذشته دستکم پنج سوءقصد نافرجام توسط داعش علیه الشرع و دو عضو ارشد کابینه وی صورت گرفته است. در ماه نوامبر نیز خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که مقامات سوریه موفق به خنثیسازی دو مورد از این تلاشها شدهاند. گروه داعش با توصیف الشرع به عنوان دیدهبان ائتلاف جهانی ضدداعش، در ماه گذشته شش حمله علیه مقامات سوری ترتیب داد و این اقدامات را آغازگر یک مرحله جدید خواند.
در همین حال، دمشق روز پنجشنبه برای نخستین بار به طور علنی هماهنگی با سازمان «میت» را تایید و اعلام کرد که دو طرف برای خنثیسازی یک حمله داعش در پایتخت همکاری کردهاند. منابع امنیتی ترکیه میگویند «میت» یک تیم سهنفره را که در حال آمادهسازی بمبهای کنترلازراه دور بودند شناسایی کرده و بدین ترتیب برای همتایان سوری خود این امکان را فراهم کرده تا از یک حمله قریبالوقوع جلوگیری کنند. یک دیپلمات آمریکایی آگاه نیز معتقد است درخواست سازمان اطلاعات ترکیه از «ام آی ۶»، ناشی از ظهور مجدد فعالیتهای داعش بوده است. یک منبع اطلاعاتی غربی اعلام کرد که این دو سازمان میتوانند برنامهریزیهای مشترک و عملیاتهای فنی خود را تشدید کنند، اما هنوز هیچ تصمیمی مبنی بر اعزام پرسنل بریتانیایی به دمشق اتخاذ نشده است. در همین رابطه، یک منبع امنیتی سوری حضور فیزیکی نیروهای بریتانیایی را بسیار پرخطر توصیف کرد. طبق گفته وی، موضوع نقش «ام آی ۶» در جریان دیداری در تاریخ ۷ اسفند (۲۶ فوریه) در دمشق، میان هیئتی به ریاست آن اسنو، فرستاده ویژه بریتانیا در امور سوریه، و سرتیپ عبدالقادر طحان، معاون وزیر کشور سوریه، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است.
