چرا نمی‌توان میان بهره بازار بین بانکی، سود سپرده و تسهیلات شکاف ایجاد کرد؟

اصلاح نرخ بهره بین‌بانکی در هفته‌های اخیر را می‌توان گامی در مسیر اصلاح سیاست پولی و نزدیک‌کردن نرخ‌های بازار پول به واقعیت‌های اقتصادی دانست. با این حال، تداوم نرخ‌ سود سپرده قانونی در سطح ۲۳درصد، اثربخشی این سیاست را با چالش مواجه می‌کند. نرخ بهره بین‌بانکی مستقیما بر هزینه تامین منابع بانک‌ها…

چرا بین اسناد سیاستگذاری و اجرای آن شکاف می‌افتد؟

دنیای اقتصاد: سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که در آذر ۱۳۹۰ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید، یکی از جامع‌ترین اسناد سیاستی نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور به شمار می‌رود. این سند با هدف ایجاد تغییرات بنیادین در کارکردها، فرایندها و نتایج نظام آموزشی تدوین شد و بر ارتقای نقش مدرسه، توسعه…

اخبار سیاست گذاری

  • دوشنبه، ۱۱ خرداد ۱۴۰۵
  • حل مساله ایران؛ از رویا تا واقعیت

    حل مساله ایران، برخلاف آنچه گاهی تصور می‌شود، هرچند پیچیده و سخت اما دست‌یافتنی است. شاید همین گزاره ابتدایی باعث شود بسیاری در دانش اقتصاد نگارنده تردید کنند؛ چرا که سال‌هاست درباره بحران‌های انباشته کشور چنان سخن گفته‌ شده است که گویی ایران به نقطه‌ای غیرقابل بازگشت رسیده است. اما واقعیت این است که مساله ایران، بیش از آنکه حل‌نشدنی باشد، قربانی انکار واقعیت‌ها و فقدان نگاه جامع شده است. تا زمانی که به جای مواجهه با واقعیت‌های تلخ به نسخه‌های شعاری و رویاپردازانه پناه ببریم، تغییری رخ نخواهد داد.
  • فراتر از بازسازی

    جنگ‌ها گاهی آینه‌ای در برابر کشورها قرار می‌دهند تا فاصله میان آنچه هستند و آنچه می‌توانند باشند را ببینند. در چنین لحظاتی، مهم‌ترین پرسش نه چگونگی جبران خسارت‌ها، بلکه چگونگی ساختن آینده است. ایران امروز در یکی از همین بزنگاه‌ها قرار گرفته است. کشوری که پیش از دو جنگ تحمیلی نیز با مجموعه‌ای از چالش‌های انباشته اقتصادی، نهادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مواجه بود و اکنون در برابر پرسشی بزرگ قرار دارد: آیا بازسازی به معنای بازگشت به وضعیت پیشین است یا فرصتی برای بازنگری در مسیر توسعه و اصلاح برخی از مهم‌ترین سازوکارهای تصمیم‌گیری کشور؟ پاسخ به این پرسش، صرفا در بازسازی ساختمان‌ها، جاده‌ها و تاسیسات خلاصه نمی‌شود. بازسازی زمانی معنا پیدا می‌کند که به فرصتی برای ارتقای کیفیت حکمرانی، بهبود نظام برنامه‌ریزی، افزایش بهره‌وری، تقویت سرمایه انسانی، اصلاح ناترازی‌ها و بازتعریف اولویت‌های توسعه تبدیل شود.
  • یکشنبه، ۱۰ خرداد ۱۴۰۵
  • «دنیای‌ اقتصاد» تحلیل کرد؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    هزینه تامین جهیزیه ایرانی

    شکاف میان درآمد خانوارها و هزینه تامین اقلام ضروری در سال‌های اخیر عمیق‌تر شده است. هزینه خرید تنها چهار قلم کالای اساسی خانگی به حدود ۳۷۵ میلیون تومان رسیده است؛ رقمی معادل ۳۶برابر حداقل دستمزد ماهانه در سال ۱۴۰۴. 
  • ایالات‌متحده به سقف قدرت تحریم‌ها برای هدف قرار دادن اقتصاد ایران رسیده است

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    ایستادگی ایران در تحریم

    دنیای اقتصاد: دولت ترامپ بیش از یک ماه پیش کارزار «خشم اقتصادی» را برای فلج کردن اقتصاد ایران از طریق تحریم‌ها آغاز کرد. اما تاکنون ایران تسلیم نشده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اوایل این هفته متحدان واشنگتن را ترغیب کرد که به کارزار فشار اقتصادی آمریکا بپیوندند؛ کارزاری که دولت آمریکا اندکی پس از برقراری آتش‌بس و توقف عملیات نظامی علیه ایران که «خشم حماسی» نام گرفته بود، آن را آغاز کرد. به گزارش بلومبرگ این کارزار جدید در واقع به‌روزرسانی سیاست «فشار حداکثری» به‌نظر می‌رسد. عبارت فشار حداکثری از دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ برای توصیف رویکرد او در محدود کردن اقتصاد ایران استفاده می‌شد.
  • شنبه، ۰۹ خرداد ۱۴۰۵
  • هزینه‌های عمومی روبه ‌رشد و هزینه‌های خصوصی روبه افول هستند

    روزنامه شماره ۶۵۷۶

    واگرایی مصرف دولت و خانوار

    ارزیابی‌ها حاکی از آن است که «تاب‌آوری اقتصاد» با «تاب‌آوری خانوار» در دو مسیر متفاوت حرکت می‌کنند. در سال‌های اخیر، اقتصاد کلان همچنان از منظر رشد اقتصادی، پایدار بوده است و با وجود میانگین رشد اقتصادی مثبت، رفاه خانوارها همزمان زیر فشار تورم، کاهش قدرت خرید، بیکاری و نااطمینانی اقتصادی تضعیف شده است. آمارها نشان می‌دهد در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ متوسط رشد اقتصادی ایران حدود ۳.۸درصد بوده، اما متوسط رشد مصرف خانوار منفی و متوسط رشد مصرف دولتی مثبت بوده است. این وضعیت به این معنی است که ثمره رشد اقتصادی به زندگی مردم منتقل نشده است. تورم مزمن، افت ارزش پول ملی و افزایش هزینه‌های زندگی باعث شده، حتی طبقه متوسط نیز آسیب‌پذیر شود و نرخ فقر افزایش یابد. به نظر می‌رسد در حال حاضر، سیاستگذاران بیشتر بر دوام اقتصاد کلان و مخارج دولت تمرکز داشته‌اند تا وضعیت رفاهی مردم. برای بازسازی تاب‌آوری خانوارها، مهار تورم، کاهش کسری بودجه، رشد اقتصادی فراگیر، حمایت هدفمند از دهک‌های پایین و کاهش ریسک‌های سیاسی ضروری است.
  • گزارش تازه سازمان جهانی کار چه می‌گوید؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۶

    رویای بازسازی دستوری اقتصاد

    گزارش تازه سازمان جهانی کار درباره پیامدهای جنگ بر اقتصاد لبنان[۱]، تصویری از آسیب‌های بازار کار و بنگاه‌ها نشان می‌دهد. اما خاستگاه اصلی راهبردها نه داده‌ها، بلکه شیوه تفسیر اقتصادی این ویرانی است. از این رو می‌توان دو چارچوب تحلیلی متمایز را به‌کار گرفت.
  • سه‌شنبه، ۰۵ خرداد ۱۴۰۵
  • رفع تحریم‌ها در کنار اجرای اصلاحات داخلی، حرکت اقتصاد را در عصر جدید ایجاد خواهد کرد

    روزنامه شماره ۶۵۷۵

    سه موتور محرک رشد اقتصادی

    پس از رفع تحریم‌ها، موقعیت جغرافیایی ایران، ظرفیت گسترده گردشگری و منابع عظیم هیدروکربوری می‌توانند سه پیشران اصلی رشد اقتصادی کشور باشند.
  • آیا ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران آزاد می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۵

    پیام سفر رئیس‌کل به قطر

    دنیای اقتصاد: عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، روز دوشنبه به قطر سفر کرد. منابع رسمی اعلام کردند که هدف این سفر، پیگیری آزادسازی منابع ارزی مسدودشده ایران است. المیادین به تازگی از درخواست ایران برای آزادسازی نیمی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران به ارزش تقریبی ۱۲‌میلیارد دلار خبر داده است اما برخی منابع همچون نیویورک تایمز اشاره کرده‌اند که موفقیت در اجرای تعهدات دو طرف می‌تواند زمینه را برای آزادسازی دارایی‌های ایران تا سقف ۲۵‌میلیارد دلار فراهم کند. پیش از این و در سال ۱۴۰۱ نیز، محمدرضا فرزین رئیس کل سابق بانک مرکزی در سفرهایی به امارات و قطر در راستای آزادسازی منابع مالی مسدودشده ایران انجام داده بود اما به‌رغم گشایش‌های محدود دیپلماتیک در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۱، وضعیت این دارایی‌ها همچنان در ابهام ماند و توافق هسته‌ای نیز، بین ایران و غرب شکل نگرفت.
  • دوشنبه، ۰۴ خرداد ۱۴۰۵
  • چه چالش‌هایی بر سر راه بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها وجود دارد؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۴

    کمای یادگیری با آموزش مجازی

    با گذشت بیش از یک ماه از آتش‌بس در خاورمیانه، سیاستگذاران و مدیران مراکز آموزشی، همچنان در خصوص بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها تردید دارند. از نظر کارشناسان، آموزش مجازی نمی‌تواند جایگزین آموزش حضوری شود. بسیاری از والدین نیز به کیفیت آموزش مجازی و عدم مشارکت حضوری فرزندان خود در محیط‌های آموزشی اعتراض دارند.
  • سهمیه تسهیلات توسعه فضای آموزشی ابلاغ شد

    بانک مرکزی: بانک مرکزی به سه بانک ملی ایران، ملت و صادرات ابلاغ کرده است ۳۵ تا ۵۰ درصد نیاز مالی موسسان مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی را که از کارکنان دولت و دارای سابقه آموزشی هستند، جهت تهیه یا توسعه فضای آموزشی و پرورشی و تامین تجهیزات و امکانات مورد نیاز به صورت قرض‌الحسنه و برای سایر اشخاص از دیگر منابع اعتبارات بانکی تامین کنند. حسب ماده (۱۰) قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی مورخ ۱۳۹۵.۰۵.۱۷مقرر شده است: «بانک‌های کشور طبق قانون عملیات بانکی بدون ربا با معرفی وزارت آموزش و پرورش از ۳۵ تا ۵۰درصد نیاز مالی موسسان مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی را که از کارکنان دولت و دارای سابقه آموزشی هستند جهت تهیه و یا توسعه فضای آموزشی و پرورشی و تامین تجهیزات و امکانات مورد نیاز به صورت قرض‌الحسنه و برای سایر اشخاص از دیگر منابع اعتبارات بانکی تامین کنند.» بر این اساس، سهمیه اعطای تسهیلات مذکور در سال ۱۴۰۵، برای سه بانک ملی ایران، ملت و صادرات ابلاغ شده است. حسب بند «۲» از یک‌هزار و سیصد و یازدهمین صورتجلسه مورخ ۱۳۹۹.۱۲.۱۹شورای محترم پول و اعتبار مقرر شد: «سقف‌های تسهیلات اعطایی برای تهیه یا توسعه فضای آموزشی و پرورشی و تامین تجهیزات و امکانات موردنیاز به شرح جدول ذیل بوده و مدت بازپرداخت حداکثر ۵ سال تعیین شود.»
  • یکشنبه، ۰۳ خرداد ۱۴۰۵
  • کاهش احتمالی درآمدهای مالیاتی چه عواقبی برای بودجه امسال خواهد داشت؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۳

    بودجه دولت زیر سایه جنگ

    بر اساس پیش‌بینی‌ها، درآمدهای مالیاتی با عدم تحقق ۲۵درصدی در بودجه سال جاری مواجه خواهد شد؛ رقمی که در سال‌های قبل بیش از ۹۰درصد بود. این کاهش درآمدها می‌تواند کسری بودجه را تشدید کند؛ زیرا درباره حصول سایر درآمدها نیز ابهام وجود دارد.
  • حق بیمه برای پوشش برخی ریسک‌ها به ۴۰ برابر رسیده است

    روزنامه شماره ۶۵۷۳

    بیمه‌گرها در تله جنگ خاورمیانه

    با نگاهی به تاریخ شکل‌گیری صنعت بیمه، می‌توان پی برد که این صنعت برای اندیشیدن به بدترین سناریوهای ممکن و پوشش خسارت‌های احتمالی به وجود آمده است؛ با این حال، رخدادهای سه ماه گذشته حتی برای این صنعت نیز دشوار و تکان‌دهنده بوده‌اند. بر اساس گزارشی از اکونومیست، تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران، آشوب گسترده‌ای را در خاورمیانه به راه انداخته است. این جنگ همچنین دو دسته از بیمه‌گران تخصصی را با بزرگ‌ترین شوک چند دهه اخیر مواجه کرده است. دسته اول، آنهایی که پوشش بیمه برای خشونت سیاسی ارائه می‌دهند و دسته دوم، بیمه‌گرانی که بیمه جنگ دریایی برای کشتی‌ها را فراهم می‌کنند.
  • شنبه، ۰۲ خرداد ۱۴۰۵
  • دو اقتصاددان در همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران اشاره کردند

    روزنامه شماره ۶۵۷۲

    درمان اقتصاد با نسخه سیاسی

    مسعود نیلی و احمدرضا جلالی نائینی در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» در پنل تخصصی «جمع‌بندی و ارزیابی تاثیرات بر مولفه‌های کلان و اولویت‌ها در بازسازی» به وضعیت خاص سیاسی امنیتی و اقتصادی کشور پرداختند. این دو اقتصاددان در تحلیل خود ریشه‌های سیاسی وضعیت فعلی اقتصاد کشور را مهم بر شمردند و تاکید کردند که تنها اصلاحات سیاسی است که می‌تواند وضعیت اقتصادی را بهبود دهد نه اصلاحات موردی و سیاستی. اصلاحات اقتصادی بدون اصلاح رویکرد سیاسی موفق نخواهد بود.
  • پیش‌بینی‌ها حاکی از افزایش فقر و نابرابری در سال۱۴۰۵ است

    روزنامه شماره ۶۵۷۲

    اثر جنگ بر بازار کار

    دنیای اقتصاد: در پنل «بازار کار و رفاه خانوار» همایش دنیای‌اقتصاد که در ۳۱ اردیبهشت برگزار شد، چهار اقتصاددان و پژوهشگر حوزه اقتصاد و سیاستگذاری اجتماعی به بررسی وضعیت بازار کار، فقر، سرمایه‌گذاری و آینده رفاه خانوار در ایران پرداختند. سخنان مطرح‌شده در این نشست، تصویری نگران‌کننده از اقتصاد ایران ترسیم می‌کرد؛ تصویری که در آن جنگ، تحریم، رکود سرمایه‌گذاری، بحران جمعیتی و ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی، همگی به‌عنوان عوامل تشدیدکننده بحران بازار کار و رفاه عمومی معرفی شدند.