اهالی کوی بهشتی تبریز از جمله مردمانی هستند که در جریان سیلاب اخیر، زمین خانه‌هایشان رانش کرده و از خانه‌های خود دور ماندند؛ اکنون قریب به سه ماه از این حادثه طبیعی می‌گذرد اما هنوز هم ۳۱ خانواده نتوانسته‌اند در جایی مناسب اسکان یابند.

به گزارش ایسنا، منطقه آذربایجان شرقی، انتهای کوی بهشتی از جمله محلات حاشیه نشین شهر تبریز است که به بخش‌هایی از کوه عون بن علی متصل می‌شود، منازل مسکونی زیادی طی زمان در این منطقه ساخته شده و محله را به کوه متصل کرده است؛ به گونه‌ای که خانه‌های انتهایی کوی بهشتی به صورت پلکانی درآمده و بر روی دامنه کوه واقع شده‌اند، کوچه‌های تنگ و باریک و تودر تو که با پله‌های کوچک به سمت خانه‌های بالادستی راه می‌یابند.

طبق اعلام دستگاه‌های متولی، این محلات حاشیه‌ای که در کوی بهشتی بر روی کوه‌ها ساخته شده‌اند غیرقانونی بوده و جزو اراضی ملی محسوب می‌شود.

نمی‌دانستیم این خانه‌ها در اراضی ملی احداث شده‌اند

یکی از ساکنان خانه‌های آسیب دیده در این رابطه به ایسنا می‌گوید: بعد از سیلاب خانه‌هایمان سست شد و به واسطه پلکانی بودن خانه‌ها، ترک‌های بسیاری در خانه‌ها ایجاد شد و در نتیجه خانه‌ها غیرقابل سکونت شدند، هرآن با کمترین لرزه و یا سیلابی دوباره، ممکن است خانه‌ها بر سرمان خراب شود.

خدایی می‌افزاید: هیچ ارگانی هم در این رابطه احساس وظیفه نکرده و خانه‌های ما را غیرقانونی اطلاق می‌کنند، در حالی که ما از روستا به شهر عزیمت کرده و این خانه‌ها را با هزینه‌های بالا و به صورت قولنامه ای خریداری کرده‌ایم، خانه‌هایی که آب و گاز و برق و همه چیز دارند. اگر غیرقانونی هستند، چرا آب و برق برایشان اختصاص داده شد و حتی پلاک هم شهرداری دارند؟

وی ادامه می‌دهد: چرا شهرداری قبل از این‌که این اماکن ساخته شود افرادی مثل ما را آگاه نمی‌کند؟ ما هیچ اطلاعی از قانونی یا غیر قانونی بودن این خانه‌ها نداشتیم و مثل همه قولنامه‌ای معامله کرده‌ایم؛ چرا قبل از این‌که این خانه‌ها ساخته و به ما فروخته شود اقدامی برای مقابله با این خانه‌های غیر قانونی نکرده‌اند و در این شرایط که در بحران گیر افتاده‌ایم کسی فریادرس ما نیست؟

هنوز در خانه‌های آسیب‌دیده سکونت داریم

عبادی یکی دیگر از اهالی ساکن در این منطقه سیلاب زده است که به ایسنا می‌گوید: مقرر بود در همان اوایل حادثه توسط متولیان امر اسکان یابیم اما نه تنها اسکان دائمی بلکه حتی اسکان موقت هم نشدیم و همچنان در خانه‌های خود هستیم و شب‌ها از ترس و صدای دیوار و سقف خوابمان نمی‌برد.

وی می‌گوید: صبح زود که می‌شود فرزندانم را به کوچه می‌فرستم تا اگر حادثه‌ای شد آسیبی نبینند، بس که زیر آفتاب مانده‌اند آفتاب سوخته شده‌اند.

عبادی خاطرنشان می‌کند: خانه‌هایمان در شرایط بسیار نامناسب و خطرناکی قرار دارند و طبق اعلام کارشناسان امر غیر قابل سکونت بوده و باید تخلیه شوند.

وی با بیان این‌که اخیراً از سوی مسکن مهر و فرمانداری آمده بودند تا خانه‌هایی را در شهرستان‌ها بدهند اما به علت دور بودن این خانه‌ها به جز سه نفر، هیچکدام از همسایه‌ها قبول نکردند، گفت: شوهرانمان کارگران ساختمانی هستند و اینجا برایشان کار فراهم است نه در شهرهایی که پیشنهاد می‌دهند، اگر خانه‌هایی را در تبریز یا حاشیه تبریز در اختیارمان قرار دهند برای ما بهتر خواهد بود.

کل دارایی و پس اندازمان را صرف خرید این خانه‌ها کردیم

یکی دیگر از بانوان که قولنامه ای در دست دارد، می‌گوید: شهرداری می‌گوید خانه‌هایتان غیرقانونی است اما ما برای این خانه‌ها پول بسیاری داده‌ایم و از طریق قولمانه خریداری کرده‌ایم، چرا که اینجا همه اینگونه خرید و فروش می‌کنند، اگر غیرقانونی بودند چرا حین خرید و فروش جلوی این کار گرفته نمی‌شود تا ما نیز آگاه شویم؟ ما هیچ چیزی در مورد غیرقانونی بودن این خانه‌ها نمی‌دانیم و مانند همه بصورت قولنامه‌ای خریداری کرده‌ایم.

مریم با بیان این‌که همه بانوان این محله با بافتن فرش کمک خرج خانواده هستند، می‌گوید: هرچه دارایی و پس انداز داشتیم صرف خرید این خانه‌ها کردیم و دیگر پولی نداریم تا خانه‌ای رهن یا اجاره کنیم.

تمکن مالی برای رهن یا اجاره خانه‌ای را نداریم

یکی دیگر از همسایه‌ها نیز که بر روی پشت بام خانه خود ایستاده است، به ایسنا می‌گوید: ما همه کارگران ساختمانی هستیم و در شرایط فعلی اقتصادی دیگر کم کار شده‌ایم و تمکن مالی برای رهن یا اجاره خانه‌ای را نداریم.

رضایی می‌گوید: قبل از سیلاب‌های اخیر، خانه‌هایمان مستحکم بود اما اکنون بسیار سست شده‌اند و قابلیت سکونت ندارند چرا که ممکن است با رانشی دوباره کلیه این خانه‌ها بر سرمان خراب شوند.

وی می‌گوید: تمامی این خانه‌ها از خدمات شهری بهره‌مند بوده و آب و گاز و برق و حتی پلاک شهرداری دارند، ما از کجا باید می‌دانستیم این خانه‌ها غیرقانونی هستند؟ ناآگاهانه تمامی پس انداز خود را برای خرید این خانه‌ها صرف کردیم و اکنون در بحران افتاده‌ایم.

مگر چقدر می‌توان در خانه فامیل و آشنا ساکن شد؟

یکی دیگر از همسایه‌ها به ایسنا می‌گوید: اکنون از ۳۷ خانواری که خانه‌هایشان غیر قابل سکونت شده بود تنها شش خانواده اسکان یافته‌اند، اما ۳۱ خانواده هنوز هم آواره خانه آشنا و فامیل هستند، مگر چقدر می‌توان در خانه فامیل و آشنا ساکن شد؟ ما در شرایط بسیار سختی هستیم و اکنون نیز چندین خانواده خانه‌های خود را رها کرده و به جاهای دیگر پناه برده‌اند تا مبادا خانه‌ها برسرشان خراب شود.

صدای خس خس آجرهای خانه هراس در دلمان می‌اندازد

یکی دیگر از همسایه‌ها به ایسنا می‌گوید: پیش از سیلابی که در فرودین ماه گریبان بهشتی را گرفت، با خیال راحت زندگی می‌کردیم و خانه‌هایمان محکم بود اما بعد از سیلاب، خانه‌هایمان سست شد و صدای خس خس آجرهای خانه هراس در دلمان می‌اندازد و ترک‌های بسیاری در خانه ایجاد شده است.

وی ادامه می‌دهد: از آن زمان تا کنون شب‌ها در خانه نمی‌خوابیم و به خانه آشنا و فامیل می‌رویم اما صبح‌ها در اینجا حاضر می‌شویم تا مراقب اسباب و اثاثیه خود باشیم، دیگر شرم می‌کنیم مگر چقدر می‌توان در خانه آشنا و فامیل ماند؟

پیگیر هستیم تا سریعاً ۳۱ خانواده اسکان یابند

معاون هماهنگی امور عمرانی فرماندار تبریز در این رابطه در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار می‌کند: بعد از این حادثه، باتوجه به متصور بودن رانش دوباره زمین، از سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی استعلام کرده و جوابیه‌ای که دریافت کردیم قدری نگران کننده بود، چرا که عنوان شده بود که این خانه‌ها بر روی توالی رسوبات مارن، رس و ماسه سنگ با شیب نسبتاً موازی در شیب توپوگرافی واقع شده‌اند و نفوذ آب باعث تشدید حرکت‌ها می‌شود، از این‌رو حساسیت بسیاری نشان دادیم و ۳۷ واحد در این منطقه غیرقابل سکونت تشخیص داده شد.

احمد اسدی با بیان این‌که در نتیجه رانش زمین در فروردین ماه سال‌جاری در این منطقه شش خانه بطور کامل تخریب شده بود که بطور موقت در اندیشه اسکان داده شدند، می‌گوید: ۳۱ خانه نیز آسیب ۱۰ الی ۱۰۰ درصدی دیده‌اند که بعد از بررسی‌ها مشخص شد که میزان آسیب دیدگی در حال گسترش بوده و به علت دومینویی بودن خانه‌ها، در نتیجه کوچک‌ترین حرکت و رانش زمین ممکن است فاجعه انسانی در این خانه‌ها رخ دهد، به همین جهت کلیه ۳۷ خانه غیرقابل سکونت تشخیص داده شد.

وی با تاکید بر این‌که پیگیر مشکلات این خانوارها هستیم تا سریعاً واحدهایی را برایشان جهت اسکان فراهم کنیم، می‌افزاید: طی روزهای اخیر با اکیپ ارزیابی به این خانه‌ها رفته و به اهالی پیشنهاد دادیم تا در مساکن مهر بنیاد مسکن با پیشرفت فیزیکی بالای ۹۵ درصد واقع در شهرهای همجوار چون هریس، بستان آباد، ورزقان، تسوج و… ساکن شوند، که صرفاً سه خانواده موافقت کرد و مابقی علاقه‌ای نشان ندادند.

اسدی می‌گوید: حدود ۷۲ واحد مسکن راه و شهرسازی نیز با پیشرفت فیزیکی ۷۰ درصد در شهرک اندیشه در دست ساخت است که پیگیر رفع مشکلات با پیمانکار این واحدها هستیم و طی هفته آتی رایزنی‌هایی خواهیم کرد تا مشکل برطرف شده و این واحدها سریعاً آماده شوند و این ۳۱ خانوار نیز در این مساکن سکونت یابند.

وی با تاکید بر این‌که خانه‌های آسیب دیده در پی رانش، در اراضی ملی ساخته شده‌اند، می‌افزاید: باتوجه به ملی بودن اراضی این خانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی زیربار آزادسازی زمین نمی‌روند چرا که نمی‌توان در ازای زمین ملی مبلغی پرداخت کرد، اما توافقاتی در این رابطه انجام شده که در صورت محقق شدن، خانه‌ها از بابت اعیانی نرخ گذاری شده و مابه‌التفاوت خانه‌های تازه و این خانه‌های آسیب‌دیده محاسبه می‌شود و واحدهای جدید با مشوق‌هایی به این خانوارها واگذار می‌شود.

وی می‌گوید: پیشنهاد ما این است که این خانوارها تا تعیین تکلیف قطعی در خانه اقوام و یا خانه رهنی اسکان یابند؛ برخی این کار را کرده‌اند اما برخی وضع مالی مناسبی نداشته و برخی هم خانه‌هایشان را مقاوم‌سازی موقت کرده‌اند اما همچنان خطر تهدید می‌کند و به همین جهت پیگیر هستیم تا سریعاً این خانوارها را جابه جا کنیم و البته خودشان نیز باید در این رابطه علاقه نشان دهند.

معاون هماهنگی امور عمرانی فرماندار تبریزاظهار می‌کند: درصورتی که خانوارها با اسکان در مساکن مهر بنیاد مسکن واقع در شهرستان‌های هجوار موافقت می‌کردند، طی یک هفته تشکیل پرونده داده و رقم پرداختی مسکن مهر نیز قسط بندی شده و مقدمات اسکان سریعاً فراهم می‌شد، اما در صورت عدم موافقت، تنها امیدمان تکمیل واحدهای راه و شهرسازی در شهرک اندیشه است که ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

وی می‌گوید: طی هفته اخیر با پیمانکار این واحدها رایزنی خواهیم کرد تا مشکلات مرتفع شده و سریعاً تکمیل و در اختیار ۳۱ خانوار قرار گیرد.

جابه‌جایی سه هزار خانوار تبریزی در قالب طرح بازآفرینی پایدار شهری

وی در بخش دیگری از سخنانش به اجرای طرح بازآفرینی پایدار شهری در تبریز اشاره کرده و می‌گوید: این منطقه را نیز به این طرح ملحق کرده‌ایم؛ در قالب این طرح و طبق مطالعات، سه هزار خانوار با جمعیت ۱۲ هزار نفر در تبریز باید جابه جا شوند که نمونه آن در خلیل آباد انجام شده و فرآیند جابع‌جایی خانوارها اعمال شده است.

اسدی با تاکید بر این‌که هم‌اکنون ۶۰۰ واحد مسکونی توسط شهرداری در شهرک اندیشه در دست ساخت است که به محض تکمیل بخشی از فرآیند جابه‌جایی نیز انجام خواهد شد، می‌گوید: کوی بهشتی نیز جزو این مناطق قرار گرفته و فرآیند جابه‌جایی به تدریج انجام خواهد شد، چرا که آزادسازی زمین‌ها و فرآیند جابه‌جایی قدری زمانبر است.

خانه‌های آسیب‌دیده در رانش در اراضی ملی احداث شده‌اند

شهردار منطقه پنج تبریز نیز در این رابطه به ایسنا، می‌گوید: در منطقه باغمیشه یک سری آب‌های زیرزمینی جریان دارند که آب‌های موجود در کوه‌ها نیز در گذشته از آن مسیل‌ها جاری شده و به رودها می‌رسید، اما طی چند دهه اخیر ساخت و سازهایی در این مناطق انجام شده و جلوی این مسیل‌ها را گرفته است.

میر علی اصغر نساج می‌افزاید: خاک این منطقه نیز به گونه‌ای است که آب را از خود عبور نداده و مدتی در خود نگه می‌دارد، زمانی که در پی بارندگی‌ها میزان آب زیاد شود به خاک‌ها کناری فشار آورده و موجب رانش زمین در این منطقه می‌شود.

وی با بیان این‌که ساخت و سازهای انجام شده در این نقاط غیراصولی و غیرقانونی بوده و در مقابل این رانش‌ها مقاوم نیستند، اظهار می‌کند: در کوی بهشتی نیز خانه‌های ساخته شده بر دامنه‌ی کوه‌ها و اراضی ملی، غیرقانونی هستند.

وی با بیان این‌که چهار هکتار زمینی که در این منطقه خانه احداث شده‌است جزو اراضی ملی است، می‌افزاید: خانه‌های آسیب دیده در اثر رانش نیز در اراضی ملی احداث شده و پروانه ساخت از شهرداری ندارند.

وی با تاکید بر این‌که خانه‌های احداث شده در این منطقه پلکانی هستند، می‌افزاید: همانند دومینو با خراب شدن یک خانه، به خانه‌های دیگر نیز فشار وارد می‌شود، در جریان رانش اخیر نیز خوشبختانه تخریب شدن شش خانه صدمه جانی نداشت و صرفاً خسارت مالی به همراه داشت.

وی با تاکید بر این‌که این خانه‌ها به یکدیگر متصل بوده و تکیه دارند، می‌گوید: در این منطقه حداقل ۱۲۰ خانه در این بخش قرار گرفته‌اند که در معرض این خطر هستند.

وی تاکید می‌کند: در این رابطه برای شش خانوار از طریق کمک مدیریت بحران استان، فرمانداری و شهرداری واحدهایی در شهرک اندیشه جهت اسکان موقت تحویل داده شد و با کمک هلال احمر و… نیز تجهیزاتی در اختیارشان قرار گرفت.

شهردار منطقه پنج تبریز بیان می‌کند: بر حسب وظیفه انسانی، کارگرانی را در منطقه مستقر کردیم تا در فرآیند آواربرداری به اهالی منطقه کمک‌رسانی کنند.

ساماندهی بافت حاشیه نشین کوی بهشتی در قالب طرح بازآفرینی پایدار شهری

وی با بیان این‌که پیشنهاد داده‌ایم تا این منطقه نیز به عنوان پایلوت در قالب طرح بازآفرینی پایدار شهری ساماندهی شود، می‌افزاید: شهرداری موظف به جلوگیری از ساخت و سازهای غیرمجاز است اما چون عده‌ای مجبور به داشتن سرپناه هستند در این مناطق خانه احداث می‌کنند و نمی‌توان با آن مقابله کرد، چرا که اگر می‌توانستیم مقابله کنیم اکنون ۸۰۰ هزار حاشیه نشین در تبریز وجود نداشت.

وی تاکید کرد: در این رابطه باید راه و شهرسازی اراضی ملی را تصرف و حصارکشی کرده و بطور مرتب رصد کند و از تصرف اراضی ملی ممانعت به عمل آورد.

نساج با تاکید بر این‌که این خانه‌ها با تصرف عدوانی ساخته شده‌اند و از لحاظ قانونی خانوارها، حق مالکیت ندارند، می‌افزاید: طبق قانون اساسی هر کجا که خانه‌ای باشد موظف به ارائه خدمات شهری در آنجا هستیم و بهره‌مندی این خانوارها از خدمات شهری (آب شرب، گاز، برق و…) به همین جهت است.

نقش مؤثر رسانه‌ها در آگاهی‌دهی به مردم در خصوص ضوابط شهرداری و حقوق شهروندی

وی در خاتمه بر نقش مؤثر رسانه‌ها در آگاهی‌دهی به مردم در خصوص ضوابط شهرداری و حقوق شهروندی تاکید کرده و می‌گوید: صدا و سیما و رسانه‌ها باید در این رابطه فرهنگ‌سازی کرده و آگاهی‌های لازم را به مروم ارائه دهند تا این چنین در اراضی ملی، خانه‌ای احداث یا خریداری نکنند.

این گفته‌ها در حالی است که مردمان سیلاب‌زده کوی بهشتی هنوز هم یا در خانه‌های غیرایمن خود ساکن بوده و یا در خانه اقوام ایام خود را سپری می‌کنند و اکنون قریب سه ماه (از اوایل فروردین) است که منتظر تعیین تکلیف از سوی مسئولان مربوطه هستند.

این مطلب برایم مفید است
3 نفر این پست را پسندیده اند