سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران درباره سازوکار مالی اروپا با ایران عنوان کرد: این طور که به ما گفتند سازوکار ویژه مالی رسما بعدازظهر امروز (پنجشنبه) توسط سه کشور اروپایی اعلام خواهد شد. 

وی افزود: این یک سازوکار ویژه مالی است که اروپایی‌ها چندین ماه است در حال تشکیل آن هستند و هدف از این سازوکار این است که مجموعه دریافت و پرداخت‌های ایران که با اروپا صورت می‌گیرد، یعنی صادرات و واردات ما همه مجموعا، وارد این سازوکار شود و از طریق این سازوکار پرداخت‌ها و دریافت‌ها با هم پا به پا شود و سازوکار مشابهی در ایران به لحاظ ریالی شکل بگیرد.

عراقچی ادامه داد: این باعث می‌شود شرکت‌هایی که مایل به کار تجاری با ایران باشند تبادلات مالی خود را از طریق این سازوکار انجام دهند.

معاون وزیر خارجه ایران یادآور شد: البته این سازوکار وقتی برای ما منفعت کامل را خواهد داشت که برای کشورها و شرکت‌های غیر اروپایی هم در دسترس باشد که ظاهرا فاز بعدی آن خواهد بود و مجموعه خریدهای بین‌المللی ما می‌تواند از این سازوکار انجام شود.

*جلسات کارشناسی متعاقبا با اروپا خواهیم داشت

وی گفت: اینکه چگونه کار خواهد کرد، منوط به جلسات کارشناسی است که متعاقبا با اروپایی‌ها خواهیم داشت و بانک مرکزی ما با این مکانیسم باید وارد گفت‌وگو شود و شکل انجام کار را مشخص کند. اینکه چقدر شرکت‌های اروپایی مایل باشند با این سازوکار وارد عملیات شوند، موضوع بعدی است باید اطلاع رسانی کامل صورت بگیرد.

عراقچی افزود: آنگونه که مطلع هستیم اروپایی‌ها این سازوکار را به گونه‌ای طراحی کردند که شرکت‌هایی که با آن کار می‌کنند مواجه با تحریم‌های آمریکا نشوند. البته فشار آمریکا سر جای خودش است و آمریکایی‌ها تهدید کردند با این سازوکار مقابله خواهند کرد و اینکه طول کشید اروپایی‌ها این سازوکار را تعیین کنند برای اینکه بتوانند راهکارهایی را پیدا کنند که تحریم‌ها عملیاتی نباشد.

* این سازوکار برای کالاهای تحریمی طراحی شده

معاون سیاسی وزیر خارجه با تأکید بر اینکه این سازوکار برای کالاهای تحریمی طراحی شده، اظهار داشت: اینکه در برخی جاها گفته شده کالاهای غیرتحریمی یا مواد غذایی و ...، ممکن است شروع کار با این کالاها باشد تا یک الگویی برای پرداخت و دریافت شکل بگیرد، ولی اصولا سازوکار برای کالاهای تحریمی مفید خواهد بود و هدف تشکیل این سازوکار هم برای کالاهای تحریمی است و امیدواریم به آن نقطه برسیم.

وی تصریح کرد: از نظر ما این قدم اول از مجموعه تعهداتی است که اروپایی‌ها در قبال ایران متعهد شدند و در بیانیه ماه می ۲۰۱۸ بین وزرای خارجه ایران و سه کشور اروپایی حاصل شد اروپایی‌ها مجموعه تعهداتی را قبول کردند و این قدم اول است که با ایجاد یک کانال بانکی بقیه فعالیت‌ها هم می‌تواند آغاز شود.

 «حمید بعیدی‌نژاد» سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن در صفحه توئیترش نوشت: «بر اساس اطلاعات رسمی، ثبت کانال ارتباطات مالی آلمان، انگلیس و فرانسه با ایران به پایان رسیده و طی ساعات آینده اعلام خواهد شد.»

وی افزود: «مقر این نهاد مالی با نام INSTEX که کوتاه شده عبارت«ابزار تبادلات تجاری»است در پاریس بوده، هر سه کشور اروپایی سهامدار آن هستند و رئیس آن فردی آلمانی است.»

گفتنی است شبکه خبری آلمانی NDR امروز پنجشنبه اعلام کرد که آلمان، فرانسه و بریتانیا،به صورت رسمی کانالی به منظور تبادل مالی با ایران  ایجاد کرده‌اند و نام این کانال INSTEX است.

بنابر این گزارش، INSTEX مخفف Instrument in Support of Trade Exchanges یا همان «ابزار پشتیبان فعالیت‌های تجاری» است. طبق اطلاعاتی که  NDR به دست آورده است، پاریس میزبان کانال مالی است و یک بانکدار برجسته آلمانی هم مسئولیت آن را بر عهده دارد. بریتانیا هم رئیس هیأت نظارت است و از هر کدام از این کشورها هم یک نفر از وزارت امور خارجه حضور خواهد داشت. دیگر کشورهای اروپایی هم می‌توانند به این سه‌کشور بپیوندند.

این ابزار به بانک‌ها این امکان را می‌دهد که به رغم تحریم‌های آمریکا با ایران همکاری داشته باشند اما به زعم اروپایی‌ها چنین اقدامی چندان آسان نخواهد بود.اما اتحادیه اروپا ایجاد این کانال را به منزله پیامی برای تهران و واشنگتن تلقی می‌کند. این کانال مالی، در مرحله نخست اقلام غذایی و دارویی و ابزار پزشکی را در بر می‌گیرد و می‌تواند دامنه فعالیت آن گسترش یابد.

به گزارش فارس، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان که این هفته به سه کشور اروپایی اتریش، اسلواکی و بلغارستان سفر کرد، روز دوشنبه هشتم بهمن ماه در دیدار با «کنایسل» وزیر خارجه اتریش بر لزوم اجرایی شدن فوری ساز و کار مالی اتحادیه اروپا با ایران و منتفع شدن ایران از همکاری‌های اقتصادی تاکید کرد.

معاون سیاسی وزیر خارجه ایران همچنین در وین و در دیدار با آمانو گفته بود:«امیدواریم اتحادیه اروپا بتواند توازن از بین رفته بین تعهدات و مزایای ناشی از برجام را سریع‌تر بازگرداند؛ چرا که در غیر این صورت، دلیلی برای تداوم اجرای تعهدات از سوی ایران وجود نخواهد داشت.»

قرار بود ساز و کار ویژه مالی اروپا و ایران موسوم به SPV  روز دوشنبه هشتم بهمن ماه رونمایی شود، اما به تعویق افتاد.