شکاف در سپر انرژی اروپا
کاهش سرعت پر شدن ذخایر گاز، رقابت شدید با آسیا بر سر محمولههای گاز طبیعی مایع (LNG)، ادامه جنگ اوکراین و تشدید ناامنی در مسیرهای انتقال انرژی خاورمیانه، اکنون تصویری از اروپایی ترسیم میکند که بیش از هر زمان دیگری در برابر شوکهای بازار آسیبپذیر شده است. کارشناسان معتقدند برخلاف ۲سال گذشته که اروپا توانست با اتکا به ذخایر بالا، واردات گسترده LNG و کاهش مصرف از زمستان عبور کند، امسال بسیاری از آن حاشیههای امن از بین رفته است. به همین دلیل حتی یک زمستان سرد یا یک اختلال جدید در عرضه انرژی میتواند بار دیگر بازارهای گاز و برق اروپا را با جهش قیمتها و فشار بر صنایع روبهرو کند.
مهمترین ابزار اروپا برای مقابله با بحران انرژی، مخازن ذخیره گاز بوده است. اتحادیه اروپا پس از بحران سال۲۰۲۲ کشورهای عضو را ملزم کرد پیش از آغاز زمستان بخش عمده ظرفیت مخازن خود را تکمیل کنند تا در صورت کاهش واردات بتوانند نیاز مصرفکنندگان را تامین کنند. با این حال، روند امسال با سالهای گذشته تفاوت دارد. اگرچه تزریق گاز به مخازن همچنان ادامه دارد، اما سرعت آن کاهش یافته و سطح ذخایر پایینتر از میانگین سالهای اخیر قرار دارد. دلیل اصلی نیز افزایش قیمت LNG، کاهش عرضه جهانی و رقابت شدید برای جذب محمولههای آزاد عنوان میشود. این موضوع باعث شده است بسیاری از تحلیلگران نسبت به توان اروپا برای دستیابی به اهداف ذخیرهسازی پیش از آغاز زمستان تردید داشته باشند؛ موضوعی که در صورت وقوع موج سرمای زودهنگام میتواند به افزایش دوباره قیمت گاز در بازار اروپا منجر شود.
یکی از تفاوتهای مهم بازار امسال با سالهای گذشته، بازگشت تقاضای آسیاست. در اوج بحران انرژی اروپا، کاهش رشد اقتصادی چین و افت مصرف در برخی کشورهای آسیایی باعث شد بخش بزرگی از محمولههای LNG راهی بنادر اروپایی شود. اکنون شرایط تغییر کرده است. افزایش فعالیت صنایع در آسیا، رشد مصرف برق و تلاش کشورهای آسیایی برای تکمیل ذخایر پیش از زمستان موجب شده رقابت برای خرید LNG دوباره شدت بگیرد. در بازار LNG، مقصد نهایی محمولهها را قیمت تعیین میکند. هر زمان خریداران آسیایی حاضر باشند قیمت بیشتری پرداخت کنند، صادرکنندگان نیز کشتیهای خود را به جای اروپا روانه بازارهای شرق آسیا خواهند کرد. به همین دلیل اروپا دیگر مانند سالهای گذشته از دسترسی آسان به LNG برخوردار نیست و برای جذب هر محموله باید هزینه بیشتری بپردازد؛ هزینهای که در نهایت در قیمت برق، گاز و محصولات صنعتی منعکس خواهد شد.