اقتصاد هوش مصنوعی هنوز به نقطه سربهسر نرسیده است؛
سراب تریلیون دلاری هوش مصنوعی
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: یکسوم سرمایهگذاری هوش مصنوعی احتمالا بازنمیگردد. غولهای فناوری آمریکا مانند آمازون، گوگل و مایکروسافت، سال گذشته ۴۵۰ میلیارد دلار صرف زیرساختهای هوش مصنوعی کردند اما این تازه آغاز کار بود.
امسال این رقم برای تامین تراشهها، دیتاسنترها و انرژی به ۹۰۰ میلیارد دلار میرسد و قرار است در سال ۲۰۲۷ رکورد ۱.۴ تریلیون دلاری را ثبت کند. این شرکتها برای تامین مالی این ضیافت بیسابقه، تنها در سال جاری بیش از ۴۰۰میلیارد دلار وام گرفتهاند و بزرگترین موج سرمایهگذاری تاریخ را رقم زدهاند.
با این حال، بازدهی این هزینههای نجومی به شدت در هالهای از ابهام است و همین امر سرمایهگذاران را نگران کرده است. براساس گزارشی که اخیرا توسط اکونومیست منتشر شده، سهام بزرگترین شرکتهای هوش مصنوعی از زمان اوجگیری در ژوئن ۱۵درصد سقوط کرده و گزارشهای مالی اخیر شرکتهایی نظیر آلفابت و افت ۱۰ درصدی شاخص بورس کره جنوبی، نشاندهنده عمق این نگرانیها در بازارهای جهانی است.
یک محاسبه سرانگشتی نشان میدهد که برای جبران این سرمایهگذاریهای عظیم، هوش مصنوعی باید سالانه حدود ۲.۵تریلیون دلار درآمدزایی داشته باشد؛ رقمی که از کل درآمد فعلی صنعت فناوری بیشتر است.
از آنجا که کاربران عادی تمایل چندانی به پرداخت حق اشتراک ندارند، امید اصلی به فروش سازمانی بسته شده است. با وجود این، رسیدن به درآمدهای تریلیون دلاری راه درازی در پیش دارد. آمارها نشان میدهد استفاده از هوش مصنوعی در کسبوکارها با وجود رشد هیجانی اولیه، اکنون به یک نقطه ثبات رسیده است.
در حالی که در اواسط سال گذشته نزدیک به نیمی از نیروی کار از این فناوری استفاده میکردند، این رقم اکنون به حدود یکسوم کاهش یافته است. در واقع، تعداد کمی از شرکتها هوش مصنوعی را به عنوان یک فناوری کلیدی میپذیرند و به تبع آن، حاضر نیستند هزینه گزافی برای آن بپردازند.
عمق استفاده از هوش مصنوعی نیز در سطح پایینی قرار دارد. مدیران ارشد به طور میانگین تنها کمتر از دو ساعت در هفته از آن استفاده میکنند که شاید فقط برای ساخت یک فایل ارائه ساده کافی باشد. بسیاری از کسبوکارها ترجیح میدهند از نسخههای رایگان مدلهای آمریکایی یا چینی استفاده کنند و میانه هزینه ماهانه شرکتها برای هر کارمند در این حوزه تنها حدود ده دلار است.
با در نظر گرفتن تمام این موارد، تخمین زده میشود که کل درآمد فعلی خدمات هوش مصنوعی در جهان نهایتا بین ۱۵۰ تا ۲۲۰میلیارد دلار در سال باشد. این رقم گرچه با سرعت بالایی در حال رشد است، اما هنوز فاصله معناداری با اشتهای سیریناپذیر سرمایهگذاران دارد.
بخش نگرانکنندهتر ماجرا این است که به نظر میرسد بخش بزرگی از این سرمایهگذاریها صرف رقابتی با حاصلجمع صفر میشود. به این معنا که شرکتها زیرساختهای خود را توسعه میدهند تا مشتریان را از چنگ رقبا درآورند، نه اینکه بازار جدیدی خلق کنند. برخی تحلیلها نشان میدهد حداقل یکسوم این سرمایهگذاریها بعید است بازدهی رضایتبخشی داشته باشد.
برای اینکه درآمدها جهش واقعی پیدا کند، هوش مصنوعی باید بهرهوری را به شکل ملموسی افزایش دهد؛ اتفاقی که هنوز شواهد قطعی برای آن وجود ندارد و ۹ نفر از هر ۱۰ مدیر در سه سال اخیر هیچ تاثیری از هوش مصنوعی در بهرهوری شرکت خود ندیدهاند. از سوی دیگر، شرکتها برای بهرهبرداری واقعی از این فناوری باید فرآیندها، فرهنگ سازمانی و نیروی کار خود را به طور بنیادین بازطراحی کنند.
شواهد تاریخی نشان میدهد به ازای هر ۱ دلار هزینه سختافزاری، باید ۵ تا ۱۰ دلار صرف این تغییرات ساختاری و نامشهود شود. با این حال، دادههای کلان اقتصادی نشاندهنده کاهش سرمایهگذاری کسبوکارها در بهبود ساختارهای سازمانی است و تا زمانی که این روند تغییر نکند، تحول اقتصادی بزرگ ناشی از هوش مصنوعی تنها یک رویای دوردست باقی خواهد ماند.
