دکتر فرشاد رومی

در پرواز به کوآلالامپور، هواپیما که بر فراز آب‌های تنگه مالاکا پیش می‌رود، ناگهان از میان ابرها لکه‌ای سبز در میان آبی بیکران دریا پدیدار می‌شود. مهماندار اعلام می‌کند: «مسافران گرامی، هم‌اکنون در حال عبور از فراز سنگاپور هستیم.» هنوز چشم از پنجره برنداشته‌ام؛ همسفرم که یک اقتصاددان است، آهی عمیق می‌کشد و زیر لب می‌گوید: «ببین... ما بیش از یک قرن است درباره توسعه حرف می‌زنیم، اما آنها در نیم‌قرن سکوت، کشوری ساختند که همه جهان به تماشای معجزه‌اش ایستاده است.»

«بزرگ‌ترین آزمون قدرت، پیروزی در جنگ نیست؛ بی‌نیاز شدن از جنگ است.» شاید کمتر گزاره‌ای بتواند به این اندازه منطق سیاست بین‌الملل را توضیح دهد. در جهانی که قدرت همچنان تعیین‌کننده است، موفق‌ترین دولت‌ها الزاما آنهایی نیستند که بزرگ‌ترین ارتش‌ها را در اختیار دارند، بلکه آنهایی هستند که می‌توانند بدون توسل مداوم به زور، منافع و اراده خود را محقق کنند. قدرت، آنجا به اوج می‌رسد که دیگر نیازی به نمایش دائمی آن نباشد.

چندی پیش از مقابل گالری یکی از دوستانم گذر ‌کردم؛ هنرمندی که هم نقاشی تواناست و هم سفالگری چیره‌دست. سال‌ها بود هر بار از آنجا می‌گذشتم، چند هنرجو را می‌دیدم که با ذوق و شوق قلم‌مو در دست داشتند یا مشغول جان بخشیدن به تکه‌ای گِل بودند.

درحالی‌که غبار نبرد ناشی از عملیات تجاوزکارانه موسوم به «خشم حماسی» هنوز بر اتمسفر ژئوپلیتیک منطقه سنگینی می‌کند، بسیاری از تحلیل‌های تقلیل‌گرایانه، این منازعه را صرفا در چارچوب تنش‌های دوجانبه و با برچسب‌هایی چون «بازدارندگی هسته‌ای» یا «امنیت منطقه‌ای» تفسیر می‌کنند. اما اگر از دریچه‌ نظریه نئورئالیسم در روابط بین‌الملل به صحنه بنگریم، این درگیری نه یک رخداد مجزا در خلأ، بلکه بُرشی از یک کلان‌روند جهانی است: نبرد برای بقای هژمونی آمریکا در برابر خیزش اژدهای زرد.