بورس در ترازوی انتخابات آمریکا

علی عبدالمحمدی: سه‌شنبه، پنجم نوامبر (۱۵آبان) انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده برگزار خواهد شد و سکاندار کاخ سفید برای چهار سال آتی از دل این انتخابات بیرون خواهد آمد. دونالد ترامپ از حزب جمهوری‌خواه و کامالا هریس از حزب دموکرات در این رقابت به پیکار خواهند پرداخت. طبیعتا مشخص شدن نتایج انتخابات آمریکا اثر قابل توجهی بر بازارهای جهانی، سیاست‌های فدرال‌رزرو و نوع تعامل آمریکا با دیگر کشورها خواهد گذاشت. پرواضح است که سیاست خارجی کشور و اقتصاد کلان کشور ما نیز از نتیجه این انتخابات تاثیر خواهد پذیرفت و در این اثنا بورس تهران نیز به‌عنوان بازاری که شامه حساسی نسبت به تغییر و تحولات سیاسی و اقتصادی دارد، می‌تواند افت و خیزهای متعددی را تجربه کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیشترین بازدهی درصدی در بورس تهران در زمان یک جمهوری‌خواه (دونالد ترامپ) و بهترین عملکرد در قیاس با دلار برای بورس نیز در زمان یک جمهوری خواه (جرج بوش) به ثبت رسیده است.

دونالد ترامپ: بیشترین بازدهی درصدی بورس

بررسی‌ آمار و ارقام بورس تهران و دلار در هشت دوره اخیر ریاست‌جمهوری آمریکا نشان می‌دهد که در دوره سکانداری دونالد ترامپ در کاخ سفید، بیشترین رشد درصدی در دلار و بورس به ثبت رسیده است. دونالد ترامپ از ژانویه۲۰۱۷ تا ژانویه ۲۰۲۱ رئیس‌جمهور آمریکا بود و در این بازه چهارساله، دلار رشد ۴۹۵درصدی و شاخص کل بورس نیز رشد هزار و ۳۹۱درصدی را به ثبت رسانده‌اند. بعد از خروج آمریکا از برجام در ۱۸اردیبهشت۹۷، دلار در بازار آزاد در مسیر صعودی قرار گرفت و تا اوایل مهر آن سال، رشد دلار در بازار آزاد ادامه‌دار بود. بورس تهران که در سال۹۷ نسبت به دلار جامانده بود، در دو سال۹۸ و ۹۹ جاماندگی خود نسبت به دلار را جبران کرد. عطش سیری‌ناپذیر تقاضا در این دو سال سبب شد تا بورس نسبت به دلار دچار اضافه جهش شود و بورس‌بازان گوی سبقت را از بازیگران دیگر بازارها بربایند که نتیجه آن رشد بیش از دوبرابری بورس نسبت به دلار در دوران ترامپ بر اثر شعله‌ور شدن آتش انتظارات تورمی است.

جو بایدن: جاماندگی بورس نسبت به دلار

در دوره جو بایدن که از بهمن ۹۹ شروع شده و تا اوایل بهمن سال جاری نیز ادامه‌دار خواهد بود، از شدت انتظارات تورمی به طرز معناداری کاسته شد و تا امروز دلار با رشد ۱۶۷درصدی همراه شده و بورس نیز ۸۲درصد بر ارتفاع خود افزوده است. بورس تهران که در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ از دلار به طرز قابل توجهی پیشی گرفته بود، در دوره بایدن از دلار جا ماند و تا اینجا، دلار بیش از دوبرابر بورس بازدهی به ثبت رسانده است.

باراک اوباما: بهترین عملکرد در قیاس با دلار

باراک اوباما از حزب دموکرات نیز از ژانویه۲۰۰۹ تا ژانویه۲۰۱۳ رئیس‌جمهور آمریکا بود و در هر دو دوره‌ای که وی رئیس‌جمهور آمریکا بود، بازار سهام ایران توانست بازدهی بهتری از دلار از خود بر جای بگذارد. در دوره نخست اوباما، دلار ۱۴۱درصد رشد را به ثبت رساند و بورس نیز ۳۴۳درصد بر ارتفاع خود افزود. دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، بیشترین بازدهی درصدی را برای سهامداران بورس تهران به ارمغان آورد. در دوره دوم اوباما نیز عملکرد بورس در مقایسه با بازدهی دلار فوق‌العاده بود و بورس تهران در برابر افزایش ۱۲درصدی دلار، رشد ۱۱۱درصدی را به ثبت رساند.

جرج بوش: دو نیمه کاملا معکوس

در دوره نخست جرج‌بوش، بهترین عملکرد بورس در قیاس با دلار به ثبت رسید.در این دوره (ژانویه ۲۰۰۱ تا ژانویه ۲۰۰۵)، دلار ۱۱درصد رشد کرد و بورس تهران افزایش ارتفاع ۳۵۸درصدی را به ثبت رساند تا عملکرد خیره‌کننده بورس منجر به ثبت بازدهی واقعی قابل‌توجهی برای سهامداران شود. اما در دوره دوم وی که حد فاصل ژانویه۲۰۰۵ تا ژانویه ۲۰۰۹ را دربرمی‌گیرد، بورس ۳۵درصد از ارتفاع خود را از دست داد و دلار نیز ۱۳درصد رشد را به ثبت رساند. عملکرد ضعیف بورس در این مدت به چند عامل مرتبط است، اول اینکه این دوران مصادف با بحران مالی ۲۰۰۸ بود که موجب افت قیمت کامودیتی‌ها در بازار جهانی شد و بورس تهران نیز از این قضیه تاثیر منفی پذیرفت. موضوع دوم نیز سیاست‌های دولت وقت و نوع نگاه به بورس بود که بورس را یک بازار سفته‌بازانه و سوداگرانه و نه مولد می‌دید که منجر به زدودن اعتماد از کلیت بازار سهام شد. بنابراین می‌توان این چنین استنباط کرد که بیشترین بازدهی درصدی در بورس تهران در زمان یک جمهوری‌خواه (دونالد ترامپ) و بهترین عملکرد در قیاس با دلار برای بورس نیز در زمان یک جمهوری خواه (جرج بوش) به ثبت رسیده است.

بیل کلینتون: نیمه اول بهتر از نیمه دوم

در دوره نخست بیل کلینتون بورس تهران توانست گوی سبقت را از دلار برباید و در برابر رشد ۱۹۴درصدی دلار، شاخص کل رشد ۳۴۳درصدی را به ثبت رساند. اما در دوره دوم، بورس از دلار جا ماند. در دوره دوم بیل کلینتون، دلار رشد ۷۲درصدی را تجربه کرد؛ اما بازدهی بورس در این دوره از دلار کمتر بود و بورس ۴۶ درصد رشد کرد.