شورش تک‌نفره پکن علیه نوزده غول اقتصادی جهان

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی؛ نشست وزرای دارایی گروه بیست به میزبانی ایالات متحده، بدون دستیابی به بیانیه مشترک پایانی به کار خود پایان داد. دلیل اصلی این ناکامی، مخالفت سرسختانه چین با گنجاندن عبارتی درباره حذف «سیاست‌های غیربازاری» برای مهار ناترازی‌های تجارت جهانی بود.

به گفته مقامات آمریکایی و اروپایی، پکن همچنین با بخش‌هایی از پیش‌نویس توافق که بر تضمین عملکرد روان زنجیره‌های تامین جهانی در حوزه‌های انرژی، مواد غذایی، کودهای شیمیایی و مواد معدنی حیاتی تاکید داشت، مخالفت کرده است.

یک مقام ارشد آمریکایی در پاسخ به چرایی مقاومت چین در برابر ادبیات مورد توافق سایر اعضا گفت که آن‌ها خودشان مقصرند و اگر قرار است نگران انحرافات مستمر اقتصادی باشیم، چینی‌ها بزرگ‌ترین متخلف محسوب می‌شوند. او شکل‌گیری تقابل یک به نوزده در گروه بیست را اتفاقی غیرقابل‌باور توصیف کرد.

در پی این بن‌بست، فایننشال تایمز گزارش میدهد که ایالات متحده اواخر روز سه‌شنبه به وقت محلی بیانیه ریاست نشست را منتشر کرد که مورد تایید همه اعضا به جز چین بود. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که امیدوار بود بتواند صدور یک بیانیه مشترک و به اتفاق آرا را اعلام کند، اما مخالفت یک عضو مانع از دستیابی به اجماع کامل شد.

این تنش‌ها در شرایطی نمایان شده است که تنها سه هفته تا سفر شی جین‌پینگ به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ باقی مانده و سران گروه بیست نیز قرار است سه ماه دیگر برای اجلاس سالانه خود در میامی گردهم بیایند.

مقامات آمریکایی می‌گویند سایر اعضای گروه بیست، از جمله ژاپن، فرانسه، بریتانیا، اتحادیه اروپا، هند و روسیه، بر سر لزوم اتخاذ تدابیری برای حذف سیاست‌ها و رویه‌های غیربازاری که به ناترازی‌ها دامن می‌زنند، توافق داشتند. با این حال، پکن با عبارت سیاست‌های غیربازاری مخالفت کرد و در برابر درخواست‌ها از صندوق بین‌المللی پول و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی برای بهبود داده‌های تحلیلی این سیاست‌ها نیز ایستادگی کرد.

مقام ارشد آمریکایی در این باره توضیح داد که اختلاف تنها بر سر چند کلمه بود. او تاکید کرد که چینی‌ها همواره تلاش می‌کنند روندها را کند کرده و اصطلاحات را به شکل روشمندی تغییر دهند، اما واشنگتن زیر بار این رویکرد نمی‌رود. وی افزود پکن باید در این رفتار تجدیدنظر کند، زیرا وقتی نمی‌توانند بر سر کلمات توافق کنند، قطعا در مقام عمل هم کاری از پیش نخواهند برد. در همین راستا، یک مقام ارشد کمیسیون اروپا نیز این وضعیت را فرصتی از دست‌رفته برای اقتصاد جهانی دانست.

این اختلافات در شرایطی بالا گرفته است که نگرانی‌ها درباره صادرات چین به شدت افزایش یافته است. بسیاری معتقدند این صادرات برآمده از مازاد ظرفیت تولید داخلی چین است؛ ادعایی که پکن آن را رد می‌کند. بر اساس داده‌های اتحادیه اروپا، مازاد تجاری چین با این بلوک در سال ۲۰۲۵ به ۳۶۰ میلیارد یورو رسیده است. در همین حال، واشنگتن در حال تدوین تعرفه‌هایی علیه چین و کشورهای دیگر برای مقابله با همین مازاد ظرفیت است.

یک مقام اروپایی خاطرنشان کرد که هیات چینی احتمالا در این نشست دو روزه احساس کرده از سوی دیگر اعضا در تنگنا قرار گرفته است. با این وجود، مخالفت‌های پکن با موارد متعددی در پیش‌نویس بیانیه به حدی بود که هرگونه توافقی را عملا غیرممکن ساخت.

یکی از چهار بخشی که با مخالفت پکن در بیانیه نهایی روبه‌رو شد، تاکید می‌کرد کشورهایی که مازاد تراز خارجی چشمگیر و مستمر دارند، باید انحرافاتی که مصرف داخلی را محدود کرده و به اتکای بیش از حد به صادرات می‌انجامد برطرف کنند. این جمله هرچند نامی از چین نمی‌برد، اما مستقیما به این کشور اشاره داشت.

مقامات حاضر در نشست تایید کردند که چین با هرگونه اشاره به مواد معدنی حیاتی نیز مخالفت کرده است. پکن سال گذشته و در واکنش به تعرفه‌های ترامپ، تهدید کرده بود که کنترل‌های صادراتی گسترده‌ای بر مواد معدنی حیاتی در سطح جهانی اعمال کند. ترامپ و شی در اکتبر گذشته آتش‌بسی در جنگ تجاری‌شان اعلام کردند، اما مقامات آمریکایی می‌گویند چین به تعهدات خود برای تضمین عرضه خاک‌های کمیاب پایبند نیست. واشنگتن همچنین از پکن می‌خواهد محدودیت‌های صادراتی به ژاپن را که برای زنجیره تامین آمریکا حیاتی است لغو کند؛ رفتاری که مقام ارشد آمریکایی آن را وحشتناک توصیف کرد.

مخالفت‌های چین به همین جا ختم نشد. پکن با ادبیات مربوط به اعلام همبستگی اعضا با چارچوب مشترک برای کمک به کاهش بدهی کشورهای مقروض نیز مخالفت کرد؛ بندی که مشخصا به بدهی‌های سنگین این کشورها به چین مربوط می‌شد. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که هزینه‌های استقراض جهانی به بالاترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده و فشار مضاعفی بر بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان وارد کرده است.

افزون بر این، چین با بخشی از متن پیش‌نویس درباره تضمین ناوبری قابل‌ پیش‌بینی در تنگه هرمز نیز مخالفت کرد. دلیل این امر نگرانی پکن از تعمیم این رویه به تنگه تایوان و دریای جنوبی چین بود که ادعای مالکیت بر آن‌ها را دارد

اسکات بسنت نشست گروه بیست را تلاشی برای تقویت رشد اقتصاد جهانی، رفع ناترازی‌های اقتصادی و بررسی راه‌های تجدید ساختار بدهی‌های دولتی توصیف کرده بود. در این اجلاس مدیران ارشد بخش خصوصی از جمله جیمی دایمن، مدیرعامل جی‌پی‌مورگان نیز حضور داشتند.

این نشست در مقاطعی با تنش‌های دیگری نیز همراه بود. روز دوشنبه مقامات اروپایی از ایستادن در کنار آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه، برای عکس یادگاری خودداری کردند. . این اولین حضور فیزیکی او در یک نشست بین‌المللی پس از تهاجم همه‌جانبه مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بود.

از سوی دیگر، وزرای آلمان و اتحادیه اروپا از جنگ تجاری جهانی دونالد ترامپ انتقاد کردند. والدیس دومبروفسکیس، کمیسر اقتصاد و بهره‌وری اتحادیه اروپا، وضع تعرفه‌ها را اقدامی معکوس و غیرسازنده خواند. با این حال، مقام ارشد اروپایی اعلام کرد که با وجود پاره‌ای از اختلافات، اعضای گروه بیست از تلاش‌های آمریکا برای مهار مازاد ظرفیت و بررسی سایر موضوعات مطرح‌شده در این نشست دو روزه در اشویل کارولینای شمالی قدردانی کردند. در همین حال، سفارت چین در واشنگتن حاضر به پاسخگویی و اظهار نظر در این باره نشد.

.