سفر دو روزه به دو استان
دنیایاقتصاد : آثار ثبت شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو تنها تختجمشید، سازههای آبی شوشتر، کلیساهای شمال غرب ایران، چغازنبیل و ... نیست. در نزدیکی تهران یعنی پس از رانندگی سه ساعته به سمت غرب کشور، در استان زنجان گنبد سلطانیه قرار دارد. این بنا در دوره ایلخانی و در اوایل قرن هشتم به دستور سلطان محمدخدابنده ساخته شد. ۱۹سال پیش یعنی در سال ۲۰۰۵ یا ۲۴ تیر ۱۳۸۴ این اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید تا پس از میدان نقشجهان، تخت جمشید، زیگورات چغازنبیل، تخت سلیمان، پاسارگاد و ارگبم هفتمین اثر ثبت شده جهانی کشورمان باشد.
نکته مثبت سفر به زنجان و دیدن گنبد سلطانیه، نزدیکی آن به دیگر اثر ثبت جهانی شده ایران یعنی تخت سلیمان است، ضمن اینکه غار کرفتو و مجموعه دیگری از بناهای تاریخی و چشماندازهای طبیعی را در نزدیکی خود دارد. برای سفر به زنجان میتوان از چند گزینه قطار، اتوبوس یا ماشین شخصی استفاده کرد، منتها مشاهده انواع و اقسام جاذبههایی که در خارج شهرها قرار دارند، گزینه ماشین شخصی را نسبت به سایرین منطقیتر میکند. از تهران تا زنجان نزدیک به ۴۰۰ کیلومتر است، بنابراین برای رسیدن به این شهر باید حدود ۴ ساعت را به شکل حداقلی در نظر بگیرید. اما از آنجا که گنبد سلطانیه در فاصله از شهر و نرسیده به زنجان قرار دارد بعد از حدود ۳ تا سه و ساعت نیم به آنجا میرسید، نکته مهم این است که زمانی از تهران راه بیفتید که مجموعه باز شده باشد. گنبد سلطانیه به شکل هشت ضلعی بوده و گفته میشود سومین بنای بلند گنبدی دنیاست. البته همیشه درباره «ترین»ها نظیر اولین یا دومین و برترین و ... باید اندکی احتیاط به خرج داد.
با این حال حتی اگر این گنبد سومین هم نباشد باز هم یکی از بلندترین بناهای گنبدهای دنیا محسوب میشود. این گنبد دارای سه طبقه است و معماری آن نیز الهام گرفته از معماری سلجوقی است. طبقه همکف و اول مستطیل هستند و طبقه دوم و سوم به شکل هشت ضلعی طراحی شدهاند. اینکه چرا عدد هشت در نظر گرفته شده موضوعی است که همچنان روشن نشده هر چند برخی آن را به هشت بهشت و ساعت خورشیدی نسبت میدهند. با دیدن گنبد سلطانیه میتوانید به زنجان بروید و انواع و اقسام جاذبههای این شهر از قبیل رختشورخانه، بازار، موزه مرد نمکی و ... را ببینید و سوغات تهیه کنید، اما اگر قصد شما در این سفر مشاهده دو اثر ثبت جهانی است و زمان زیادی هم ندارید از گنبد سلطانیه به سمت تخت سلیمان بروید. این مسیر دو ساعت طول میکشد و پس از آن شما به مجموعهای از دریاچه تخت سلیمان، آتشکده آذرگشسب، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، کوه زندان سلیمان و... میرسید.
برای سالها زرتشت را زاده این منطقه میدانستند هر چند در حال حاضر مورخان این گزاره را رد کرده و آن را به تاریخ نگاری ساسانی نسبت میدهند که قصد کمرنگ کردن اشکانیان را داشت. آتشکده آذرگشسب، اما یکی از مهمترین آتشکدههای ایرانیان در دوره باستان بوده و در شاهنامه و به ویژه بخش اسطورهای این اثر نیز بارها از آن نام برده شده است. زندان سلیمان دیگر جاذبه این منطقه برای گردشگران است، همچنان که دریاچه تخت سلیمان هنوز رازهایی دارد که برای بسیاری کشف نشده است. اگر قصد دارید به این منطقه سفر کنید شاید خوب باشد که پیش از آن مستند «اسرار دریاچه» را ببینید. خوشبختانه در سالهای اخیر در اطراف این محوطه انواع و اقسام اقامتگاههای بومگردی ساخته شده و از این جهت گردشگران با مشکل خاصی مواجه نیستند.