عملکرد صنعت حملونقل زمینی بورس تهران بررسی شد؛
موتور رشد درآمد لجستیک زمینی
بخش مهمی از این افزایش در مردادماه امسال رقم خورد. درآمد مرداد بیش از نیمی از کل درآمد پنجماهه صنعت را تشکیل داد. رشد درآمدی صنعت در شرایطی رخ داده که بخش مهمی از افزایش نرخ خدمات حمل، تحتتاثیر تعدیل کرایهها و افزایش هزینههای عملیاتی شرکتهای حملونقل بوده است.
مقایسه درآمدی شرکتهای حملونقلی
در میان شرکتهای فعال صنعت، «حفارس» بزرگترین سهم درآمدی را در اختیار دارد. درآمد این شرکت در پنجماه نخست ۱۴۰۵ به یک هزار و ۲۳۲میلیارد تومان رسید که حدود ۵۷ درصد کل درآمد صنعت را تشکیل میدهد. با این حال، رشد درآمد «حفارس» در این دوره منفی بودهاست. درآمد این شرکت نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۱۶ درصد کاهش یافت. سهم بالای این شرکت از درآمد گروه باعث شده تغییرات عملکرد آن اثر قابلتوجهی بر روند کلی صنعت داشته باشد.
«حتوکا» با درآمد ۹۱۲میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ صنعت از نظر درآمد محسوب میشود. درآمد این شرکت در پنجماه نخست امسال حدود ۲۰ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود.
در مقابل، «حپترو» اگرچه از نظر اندازه درآمد کوچکتر از دو شرکت دیگر است، اما بیشترین شتاب رشد را ثبت کرد. درآمد این شرکت با بیش از دو برابر شدن نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۳۳۷میلیارد تومان رسید.

جهش درآمد در سایه افزایش نرخ خدمات
عملکرد پنجماهه شرکتهای حملونقل زمینی نشان میدهد رشد درآمد صنعت بیشتر از مسیر افزایش نرخ خدمات شکل گرفته است. برخلاف صنایع تولیدی که تغییرات مقدار تولید و فروش نقش اصلی را در درآمد ایفا میکند، در صنعت حملونقل تغییر نرخ کرایه و قراردادهای حمل اثر مستقیمی بر صورتهای مالی دارد.
افزایش هزینههای مرتبط با ناوگان شامل قطعات، لاستیک، تعمیرات، بیمه و دستمزد، طی سالهای اخیر فشار زیادی بر شرکتهای حملونقل وارد کرده است. در همین شرایط، تعدیل نرخ کرایه حمل بار زمینه افزایش مبلغ قراردادها و رشد درآمد شرکتهای این گروه را فراهم کرده است. بررسی عملکرد ماهانه نیز اهمیت این موضوع را نشان میدهد. بخش قابلتوجهی از رشد درآمد پنجماهه صنعت در مرداد اتفاق افتاده و این ماه به تنهایی سهم بالایی از درآمد دوره را به خود اختصاص داده است.
درآمد سالانه در مسیر نزولی
مجموع درآمد شرکتهای حملونقل زمینی در سال ۱۴۰۴ به 5هزار و 680 میلیارد تومان رسیدهاست. درحالیکه درآمد صنعت در سال ۱۴۰۳ ، 3هزار و ۹۶3میلیارد تومان بودهاست که رشد 43 درصدی را نشان میدهد.
حاشیه سود همچنان محدود
ساختار فعالیت حملونقل باعث شده حاشیه سود این صنعت نسبت به بسیاری از صنایع تولیدی پایینتر باشد. هزینههای مستقیم مرتبط با ناوگان، سوخت، تعمیرات و نگهداری باعث میشود بخش زیادی از درآمد شرکتها صرف هزینههای عملیاتی شود.
حاشیه سود ناخالص صنعت در سال ۱۴۰۴ به ۱۱ درصد و حاشیه سود خالص به ۱۰ درصد رسید.
این سطح سودآوری نسبت به سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ که صنعت عمدتا با حاشیه سود منفی یا نزدیک به صفر مواجه بود، بهبود نشان میدهد. دادههای فصلی اما نشان میدهد بهار ۱۴۰۵ فصل قدرتمندی از نظر سودآوری برای صنعت نبوده است.
حاشیه سود ناخالص صنعت در این فصل به 8 درصد و حاشیه سود خالص به 5 درصد رسید. البته جهش درآمد مرداد در این ارقام منعکس نشده و اثر کامل افزایش درآمد تابستانی در گزارشهای فصل تابستان مشخص خواهد شد.
در سطح شرکتها، «حپترو» در سال ۱۴۰۴ بالاترین حاشیه سود خالص را میان شرکتهای اصلی صنعت ثبت کرد و این نسبت به ۱۲ درصد رسید. «حتوکا» با حاشیه سود خالص نزدیک به ۹ درصد در رده بعدی قرار گرفت.
«حفارس» با وجود سهم بالای درآمدی، حاشیه سود پایینتری نسبت به برخی شرکتهای گروه دارد. حاشیه سود خالص این شرکت در سال ۱۴۰۴ به ۱۰ درصد رسید که نسبت به عملکرد سالهای گذشته بهبود محسوب میشود.
«حرهشا» نیز حاشیه سود بالاتری نسبت به برخی شرکتهای گروه ثبت کرده است، هرچند وزن پایینتر این شرکت در صنعت و نوسان بیشتر عملکرد آن، مقایسه مستقیم با شرکتهای بزرگتر را محدود میکند.
نکته مهم در عملکرد صنعت، فاصله میان رشد درآمد و بهبود سودآوری است. افزایش 3 درصدی درآمد پنجماهه هنوز به معنای رشد متناسب سود شرکتها نیست، زیرا بخش مهمی از افزایش نرخ خدمات برای پوشش رشد هزینههای عملیاتی، نگهداری ناوگان و دستمزدها مصرف میشود.
حاشیه سود ناخالص صنعت در بهار ۱۴۰۵ نیز با وجود رشد درآمد، به 8درصد رسیده است. بنابراین اثر واقعی تعدیل کرایهها بر سودآوری زمانی روشنتر خواهد شد که درآمدهای حاصل از نرخهای جدید در کنار هزینههای عملیاتی فصل تابستان قرار گیرد.