متغیرهای بنیادی صنعت فرآوردههای نسوز بررسی شد؛
بهار پرسود نسوزها
تولید دوباره کاهشی شد
تولید صنعت فرآوردههای نسوز پس از رشد حدود ۲۰درصدی در سال۱۴۰۳ و افزایش نزدیک به ۵درصدی در سال۱۴۰۴، در پنجماه نخست۱۴۰۵ دوباره وارد مسیر نزولی شد. مجموع تولید شرکتهای مورد بررسی در این دوره حدود ۱۶درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود و مجموع تولیدات امسال ۴۰هزار و ۶۳۶تن به ثبت رسید.
در میان شرکتهای گروه، «کفرا» بیشترین افت تولید را ثبت کرد و مقدار تولید آن نزدیک به ۳۰درصد از مدت مشابه سال قبل کمتر و به میزان ۱۰هزار و ۶۵۱تن به ثبت رسید. «کاذر» نیز با افت حدود ۱۶درصدی ۱۴هزار و ۱۴۳تن محصول امسال به تولید رساند. «کفپارس» با کاهش نزدیک به ۹درصد ۲هزار و ۵۸۵تن محصول تولید کرد. تولید «کتوکا» نیز حدود ۸درصد پایین آمد و به ۱۰هزار و ۸۳۷تن رسید.
در مقابل، «کایزد» تنها شرکت مورد بررسی بود که توانست تولید خود را افزایش دهد. حجم تولید این شرکت در پنجماه نخست امسال حدود ۲۳درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بوده و ۲هزار و ۴۲۰تن محصول تولید کرده است.
ترکیب عملکرد شرکتها نشان میدهد افت تولید در این دوره گسترده بوده و عمده شرکتهای گروه با کاهش حجم فعالیت مواجه شدهاند. از این رو، رشد درآمد صنعت را نمیتوان به افزایش مقدار تولید نسبت داد و باید عامل اصلی آن را در بخش قیمت و نرخ فروش جستوجو کرد.
تناژ فروش کمتر از تولید کاهش یافت
مقدار فروش صنعت در پنجماه نخست۱۴۰۵ حدود ۵درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافت و 39هزار و 996تن محصول به فروش رسید. این افت در مقایسه با کاهش ۱۶ درصدی تولید پنج ماهه، محدودتر بود و نشان میدهد کاهش تولید به همان میزان در مقدار فروش منعکس نشده است.
در میان شرکتها، «کفرا» بیشترین کاهش فروش را ثبت کرد و مقدار فروش آن حدود ۱۵درصد پایین آمد و به 14هزار تن رسید. «کفپارس»، «کاذر» و «کایزد» نیز افتی در محدوده ۴ تا ۵درصد داشتند و به ترتیب 2.518، 15.202 و 2.271 تن محصول در پنجماه نخست امسال به فروش رساندند.
در نقطه مقابل، «کتوکا» عملکرد متفاوتی در بخش فروش داشت. مقدار فروش این شرکت در پنجماه نخست امسال نزدیک به ۲۷درصد افزایش یافت و 5هزار و 981تن محصول به فروش رساند؛ درحالیکه تولید آن حدود ۸درصد کاهش پیدا کرده بود. این فاصله میان روند تولید و فروش نشان میدهد تغییرات فروش در این شرکت صرفا تابع تولید جاری نبوده و موجودی محصول نیز میتواند در عملکرد فروش آن نقش داشته باشد.
جهش درآمد از مسیر نرخ
درآمد فروش صنعت فرآوردههای نسوز در پنجماه نخست ۱۴۰۵ به حدود ۳ هزار و ۹۱۲میلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، بیش از دوبرابر شده است.
این رشد در شرایطی رخ داده که تولید صنعت ۱۶درصد و مقدار فروش حدود ۵درصد کاهش یافته است.
در سطح شرکتها، «کایزد» و «کفپارس» بیشترین رشد درآمد را ثبت کردند و درآمد هر دو شرکت با رشد نزدیک به سهبرابر مدت مشابه سال قبل به 205 میلیارد تومان و 539میلیارد تومان به ثبت رسید. درآمد «کتوکا» نیز حدود ۱۰۸درصد افزایش یافت و به یکهزار و 335میلیارد تومان رسید. «کفرا» با رشد حدود ۱۰۰درصدی درآمد در سال جاری، توانست افت تولید و فروش خود را از مسیر افزایش نرخ فروش جبران کند و یکهزار و 270میلیارد تومان درآمد شناسایی کند.
بررسی نرخ فروش محصولات اصلی شرکتها نیز این روند را تایید میکند. نرخ فروش آجر منیزیت اسپینل «کفپارس» طی یک سال اخیر بیش از سهبرابر شده است. نرخ فروش جرم نسوز «کایزد» نزدیک به 2.5برابر افزایش یافته و نرخ فروش محصولات آجرهای قلیایی «کفرا» و جرم «کتوکا» نیز هرکدام حدود دوبرابر شده است.
فاصله میان تغییر مقدار فروش و تغییر درآمد در شرکتهای گروه نشان میدهد افزایش نرخ فروش نقش اصلی را در رشد مالی صنعت داشته است. بهویژه در شرکتهایی مانند «کفرا» که حجم فعالیت کاهش یافته اما درآمد دو برابر شده، اثر قیمت بر عملکرد مالی به شکل روشنتری دیده میشود.
نرخ، جای حجم را در رشد درآمد گرفت
مقایسه تولید، فروش و درآمد شرکتهای صنعت نسوز نشان میدهد در پنجماه نخست امسال، رشد درآمد عمدتا مستقل از رشد حجم فعالیت بوده است. در شرایطی که تولید صنعت کاهش یافته و مقدار فروش نیز با افت همراه شده، درآمد بیش از دوبرابر شده است.
«کفرا» نمونه روشنی از این وضعیت است. تولید این شرکت حدود ۲۹درصد و مقدار فروش آن حدود ۱۵درصد کاهش یافته، اما درآمد آن تقریبا دوبرابر شده است. بنابراین رشد نرخ فروش توانسته است اثر کاهش حجم فعالیت را بهطور کامل پوشش دهد.
در «کفپارس» نیز با وجود افت حدود ۹درصدی تولید و کاهش ۴ تا ۵درصدی فروش، درآمد نزدیک به سهبرابر شده است. رشد قابلتوجه نرخ فروش محصولات این شرکت، عامل اصلی این فاصله میان عملکرد مقداری و درآمدی بوده است.
«کایزد» شرایط متفاوتی دارد. این شرکت در پنجماه نخست امسال همزمان با رشد حدود ۲۳درصدی تولید و افزایش نرخ فروش، درآمد خود را نزدیک به سهبرابر کرد. هرچند مقدار فروش این شرکت حدود ۵درصد کاهش یافت، رشد تولید و نرخ فروش در کنار یکدیگر به افزایش درآمد کمک کردند.
«کتوکا» نیز با رشد نزدیک به ۲۷درصدی مقدار فروش و افزایش حدود دوبرابری نرخ فروش، درآمد خود را بیش از دوبرابر کرد. در این شرکت، برخلاف بخش عمده گروه، رشد فروش مقداری نیز در کنار افزایش نرخ به رشد درآمد کمک کرده است.
این تفاوت عملکرد نشان میدهد اثر افزایش نرخ فروش بر شرکتهای صنعت یکسان نبوده است. در برخی شرکتها مانند «کفرا» و «کفپارس»، رشد نرخ عمدتا وظیفه جبران افت حجم فعالیت را برعهده داشته، درحالیکه در «کایزد» و «کتوکا» رشد نرخ در کنار عوامل مقداری به جهش درآمد کمک کرده است.
حاشیه سود به اوج چند فصل اخیر رسید
حاشیه سود صنعت فرآوردههای نسوز طی سالهای اخیر در محدوده نسبتا پایداری قرار داشته، هرچند سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ با کاهش حاشیه سود نسبت به سال۱۴۰۲ همراه بود. حاشیه سود خالص صنعت در سال۱۴۰۲ حدود ۲۲درصد بود که در سال ۱۴۰۴ به ۱۵درصد کاهش یافت.
دادههای فصلی اما نشان میدهد بهار۱۴۰۵ نقطه تغییر وضعیت سودآوری صنعت بوده است. حاشیه سود ناخالص در این فصل به حدود ۴۷درصد رسید که بالاترین سطح میان فصول بررسیشده محسوب میشود. حاشیه سود عملیاتی نیز به ۳۷درصد و حاشیه سود خالص به ۲۷درصد رسید.
افزایش حاشیه سود ناخالص و عملیاتی در کنار جهش نرخ فروش نشان میدهد بخشی از افزایش قیمت محصولات به سودآوری صنعت منتقل شده است. با این حال، تفاوت حاشیه سود شرکتها نشان میدهد همه اعضای گروه به یک اندازه از شرایط جدید بهره نبردهاند.
در سطح شرکتها، «کباده» با وجود نبود داده تولید و فروش در این بررسی، بالاترین حاشیه سود خالص گروه را در بهار۱۴۰۵ ثبت کرد و این نسبت به ۵۵درصد رسید. «کفپارس» نیز با حاشیه سود خالص ۳۱درصدی در سطح بالایی از سودآوری قرار گرفت. «کتوکا» و «کاذر» نیز بهترتیب حاشیه سود خالص ۳۲ و ۲۷درصدی داشتند.
در نقطه مقابل، «کفرا» پس از ثبت حاشیه سود خالص منفی در چند فصل متوالی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، در بهار۱۴۰۵ به محدوده مثبت بازگشت. حاشیه سود خالص این شرکت در این فصل به حدود ۱۰درصد رسید. این تغییر اگرچه فاصله قابلتوجهی با شرکتهای سودآورتر گروه دارد، اما از بهبود وضعیت سودآوری «کفرا» حکایت میکند.
«کایزد» نیز با حاشیه سود خالص حدود ۸درصد، پایینترین سطح سودآوری را میان شرکتهای فعال گروه ثبت کرد. این وضعیت نشان میدهد رشد درآمد به تنهایی تضمینکننده حاشیه سود بالا نیست و ساختار هزینهها نیز در تبدیل رشد فروش به سود نقش مهمی دارد.
