هشدار درباره خطرات توسعه سریع، بازار فناوری را متزلزل کرد
عقبنشینی سهام هوش مصنوعی
گروه اقتصاد بینالملل: بازار جهانی سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی با افت گسترده روبهرو شد. این کاهش پس از آن شکل گرفت که داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک، خواستار کاهش سرعت توسعه تواناییهای هوش مصنوعی شد. سرمایهگذاران نگران هستند که کند شدن روند توسعه، بر تقاضا برای تراشه، توان پردازشی، مراکز داده اثر بگذارد. در معاملات اولیه دوشنبه در آسیا، سهام اسکیهاینیکس و سامسونگ الکترونیکس بیش از ۶ و ۴درصد کاهش یافت. سهام سافتبانک در ژاپن حدود ۱۰درصد افت کرد. در اروپا، ایاسامال بیش از ۴درصد، نوکیا حدود ۵درصد و اینفینیون بیش از ۶درصد پایین آمدند. زیمنس انرژی و اشنایدر الکتریک با کاهش قیمت سهام روبهرو شدند. در آمریکا، پیش از معاملات، سهام میکرون حدود ۵درصد و اینتل نزدیک ۶درصد کاهش داشت و انویدیا بیش از ۲درصد پایین آمد. مایکروسافت، آمازون و آلفابت هم اندکی افت کردند. این واکنش نشان میدهد نگرانی تازه کل زنجیره سرمایهگذاری هوش مصنوعی را دربرگرفته است.
به نوشته سیانبیسی، موج تازه نگرانیها پس از آن شدت گرفت که جیکوب کاکسون، پژوهشگری در آنتروپیک که پیشتر در اوپنایآی فعالیت کرده بود، از شرکتهای فناوری بهدلیل پذیرش خطرات بزرگ انتقاد کرد. سپس ایوان هوبینگر، پژوهشگر ایمنی آنتروپیک، احتمال نابودی انسانها در دهه آینده بر اثر هوش مصنوعی را قابلتوجه دانست. این اظهارنظرها در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای پیدا کرد و بحث خطرات توسعه سریع را به فضای عمومی کشاند. آمودی در مقالهای که روز شنبه منتشر کرد، گفت صنعت باید سرعت بهبود تواناییهای مدلهای هوش مصنوعی را کاهش دهد. پیشنهاد او توقف کامل پیشرفت نیست و به گفته او، تغییرات همچنان سریع خواهد بود. سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، اعلام کرد شرکتها باید سرعت حرکت در مرز تواناییهای جدید را تنظیم کنند. ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، با انتشار پیامی از آمودی حمایت کرد.
این همصدایی میان مدیران شرکتهای رقیب، در صنعتی که رقابت برای ساخت مدلهای قدرتمندتر یکی از مهمترین عوامل رشد آن بوده، قابلتوجه است. در سالهای گذشته شرکتها سرمایهگذاری عظیمی برای خرید تراشه، ساخت مراکز داده و افزایش توان محاسباتی انجام دادهاند. بنابراین تغییر سرعت توسعه میتواند بر شرکتهای فناوری و صنعتی اثر بگذارد. با این حال، همه فعالان بازار انتظار ندارند کند شدن روند توسعه به کاهش جدی درآمد شرکتها منجر شود. بخشی از تقاضا مربوط به استفاده روزمره از مدلهای موجود است و حتی اگر آموزش مدلهای تازه با سرعت کمتری انجام شود، استفاده از مدلهای فعلی همچنان میتواند افزایش یابد. برخی تحلیلگران معتقدند درآمد این شرکتها در کوتاهمدت همچنان مقاوم خواهد بود.
چالش عرضه عمومی
بحث ایمنی هوش مصنوعی برای خود آنتروپیک اهمیت دیگری دارد. این شرکت در آستانه عرضه عمومی سهام قرار دارد و گزارشها از احتمال ارزشی نزدیک به 2تریلیون دلار برای آن حکایت دارند. چنین ارزشی میتواند آن را در میان بزرگترین عرضههای اولیه فناوری قرار دهد. بنابراین اظهارات مدیرعامل درباره خطرهای احتمالی فناوری میتواند بر نگاه سرمایهگذاران به آینده شرکت اثر بگذارد. براساس گزارش اکونومیست، نگرانیهای اخیر میتواند آنتروپیک را وادار کند اسناد مربوط به عرضه سهام خود را بازبینی کند یا دستکم منتظر بماند تا واکنش بازار به تحولات اخیر روشنتر شود. اگر قیمت سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی برای مدتی طولانی کاهش یابد، تعیین ارزش بالا برای یک شرکت هوش مصنوعی در زمان عرضه عمومی دشوارتر خواهد شد. در مقابل، اگر افت بازار محدود و کوتاهمدت باشد، احتمال دارد برنامه عرضه تنها با تغییراتی جزئی ادامه پیدا کند.
اوپنایآی که برای عرضه سهام آماده میشود، اعلام کرده است امسال وارد بازار نخواهد شد. آلتمن گفته است با توجه به شرایط کنونی و بحثهای مربوط به ایمنی، عرضه سهام تصمیم مناسبی نیست. این اظهارنظر نشانه حساسیت فزاینده مدیران نسبت به واکنش بازار و افکار عمومی است. در کنار نگرانیهای فنی، خطرات اقتصادی و اجتماعی در حال پررنگ شدن است. گسترش هوش مصنوعی میتواند برخی مشاغل را تحتتاثیر قرار دهد، مصرف برق مراکز داده را افزایش دهد و فاصله درآمدی میان گروههای مختلف را بیشتر کند. اگر این نگرانیها گستردهتر شود، دولتها ممکن است برای محدود کردن سرعت توسعه یا ساخت مراکز داده فشار بیشتری وارد کنند.
آمودی برای کاهش این خطرات چند راهکار پیشنهاد کرده است. یکی از آنها افزایش دسترسی ارزیابان مستقل به مدلهای شرکتهاست تا بتوانند شیوههای ایمنی را بررسی و رخدادهای خطرناک را گزارش کنند. او همچنین خواستار وضع مقررات در آمریکا و همکاری داوطلبانه شرکتهای بزرگ تا زمان تصویب قوانین شد. از نگاه او، این همکاری باید در سطح بینالمللی گسترش یابد و چین را هم دربرگیرد. با وجود این پیشنهادها، رقابت میان قدرتهای بزرگ میتواند اجرای مقررات مشترک را دشوار کند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به نگرانیهای تازه گفته است پیشی گرفتن از چین در ساخت هوش مصنوعی اهمیت اساسی دارد. این دیدگاه نشان میدهد ملاحظات اقتصادی و رقابت جهانی همچنان در تصمیمگیری درباره آینده این فناوری وزن زیادی دارد.
آینده بازار
رفتار بازار در روزهای آینده به احتمال زیاد به این بستگی دارد که سرمایهگذاران نگرانیهای ایمنی را یک وقفه موقت بدانند یا نشانه آغاز دورهای تازه برای صنعت. اگر توسعه مدلهای پیشرفته اندکی کند شود، شرکتها ممکن است همچنان از تقاضای بالای مشتریان تجاری بهره ببرند. اما اگر نگرانیهای اجتماعی به سیاستهای محدودکننده، کاهش سرمایهگذاری یا توقف بخشی از پروژههای مراکز داده منجر شود، پیامدها میتواند گستردهتر باشد.
در حال حاضر، پیام اصلی بازار بیشتر درباره انتظارات است تا کاهش واقعی درآمد. ارزش بالای بسیاری از شرکتهای فناوری بر این فرض استوار است که هوش مصنوعی رشد درآمد و بهرهوری زیادی ایجاد خواهد کرد. هر عاملی که این انتظار را تضعیف کند، میتواند ارزش سهام را تحت فشار قرار دهد. این ابهام میتواند نوسان بازار را در کوتاهمدت بیشتر و طولانیتر کند. بازار اکنون میان دو انتظار در حرکت است. از یکسو، سرمایهگذاران به رشد سریع و سودآوری هوش مصنوعی امید بستهاند و از سوی دیگر، مدیران همین صنعت درباره پیامدهای توسعه شتابان هشدار میدهند. نتیجه این کشمکش میتواند مسیر ارزشگذاری شرکتها، سرمایهگذاری در زیرساختها و حتی سیاست دولتها را تغییر دهد.
