بهبود متغیرهای مالی روغن‏‏‌های خوراکی

بهبود تولیدات

در بازه سالانه، ارزیابی مقادیر تولید شرکت‌های تولیدکننده روغن‌خوراکی بازار سرمایه نشان می‌دهد به‌طور متوسط هر سال ۲درصد به میزان تولیدات این صنعت افزوده شده و به‌طور میانگین ۷۹۶هزار تن روغن خوراکی توسط شرکت‌های این صنعت تولید شده است. روند تولید روغن خوراکی در دوسال گذشته متفاوت بوده است.

به‌رغم افزایش تولیدات این صنعت در سال‌های قبل، ظرف دوسال گذشته مقادیر تولید با نزول زیادی همراه شده است. در سال ۱۴۰۱ مجموع تولیدات روغن‌‌‌های خوراکی به میزان ۷۷۱هزار تن به ثبت رسیده که این میزان تولید در مقایسه با سال ماقبل نزول ۱۶درصدی را تجربه کرده است. طی سال گذشته مجموع تولیدات این صنعت ۷۵۳هزار تن بوده که در مقایسه با ۱۴۰۱ افت ۲درصدی را تجربه کرده است. مقایسه میزان تولید روغن خوراکی‌‌‌طی دوسال گذشته با متوسط سالانه نیز از افت بیش از ۵درصدی تولیدات این صنعت حکایت دارد. عامل اصلی در نزول مقادیر تولید این صنعت به آزادسازی نرخ فروش روغن‌‌‌های خوراکی بازمی‌گردد. تا پیش از سال ۱۴۰۱، روغن‌‌‌های خوراکی ارز ترجیحی دریافت می‌‌‌کردند تا بتوانند هزینه مرتبط با مواداولیه وارداتی خود را جبران کنند.

با این حال از این سال نرخ فروش محصولات این صنعت آزاد شد و همین موضوع به جهش یکباره قیمت روغن خوراکی در این سال انجامید. با توجه به افزایش قیمت روغن‌‌‌های خوراکی، قدرت خرید مردم کاهش یافت و در نتیجه تقاضا برای این محصولات با افت همراه شد. با این حال در بلندمدت رقابت سالم در صنعت روغن خوراکی موجب شد تا وضعیت نرخ فروش و درآمد این صنعت بهبود یابد. در مقیاس فصلی در پاییز امسال مجموع تولیدات روغن‌‌‌های خوراکی به میزان ۲۰۴هزار تن بوده که در قیاس با پاییز ۱۴۰۲ رشد ۶درصدی را تجربه کرده است. در بهار و تابستان نیز تولیدات روغن‌‌‌های خوراکی با افزایش همراه بوده است. مجموع تولیدات ۹ماهه صنعت روغن خوراکی بازار سرمایه ۵۶۵هزار تن بوده که در مقایسه با ۹ماه ابتدایی ۱۴۰۲ افزایش ۸درصدی را تجربه کرده است. بر این اساس به‌رغم کاهش مقادیر تولید این صنعت در دوسال گذشته، طی سال‌جاری وضعیت تولیدات روغن خوراکی‌‌‌ بهبود یافته و در تمامی دوره‌‌‌های زمانی با افزایش همراه بوده است. از میان چهار شرکت بورسی این صنعت، «غکورش» با ثبت رشد ۱۲درصدی مقدار تولیدات خود بیشترین میزان افزایش تناژی تولید را در ۹ماه سال‌جاری تجربه کرده است.

جبران نزول مقادیر فروش

با توجه به خاصیت دپوپذیری در روغن‌‌‌های خوراکی، بررسی میزان تناژ فروش این صنعت در کنار تولیدات می‌‌‌تواند ارزیابی بهتری از وضعیت متغیرهای مالی ارائه کند. در بازه سالانه به‌طور متوسط هر سال ۷درصد به تناژ فروش روغن‌های خوراکی‌‌‌ افزوده شده و به‌طور میانگین هر سال یک‌میلیون تن محصول توسط چهار شرکت تولیدکننده این صنعت به فروش رسیده است. در سال ۱۴۰۱ همان‌طور که عنوان شد، جهش یکباره نرخ فروش رقم خورد و همین عاملی بود تا میزان فروش شرکت‌های تولیدکننده روغن خوراکی کاهش یابد. بر این اساس تناژ فروش سال گذشته روغن‌های خوراکی‌‌‌ بورسی با افت ۴۰درصد به ۸۰۶هزار تن کاهش یافته است. با وجود این، در سال ۱۴۰۲ به‌رغم نزول مقادیر تولید، تناژ فروش بهبود چشمگیری را تجربه کرد و با افزایش ۲۹درصد نسبت به سال ماقبل به یک‌میلیون و ۱۲۲هزار تن افزایش یافت. در مقیاس فصلی نیز رشد فروش تداوم داشته و در پاییز امسال تناژ فروش این صنعت با افزایش ۲۱درصدی به ۳۳۲هزار تن افزایش یافته است. در مجموع طی ۹ماه امسال میزان فروش روغن‌‌‌های خوراکی ۹۳۱هزار تن به ثبت رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۶درصد افزایش داشته است. همان‌طور که شرکت «غکورش» در سال‌جاری توانست بیشترین میزان رشد تولید را تجربه کند، از لحاظ میزان فروش هم با ثبت رشد ۵۷درصدی بیشترین میزان فروش را تجربه کرده است.

اثرات حذف ارز ترجیحی

نرخ‌‌‌گذاری در روغن‌‌‌های خوراکی از سال ۱۴۰۱ آزاد و ارز ترجیحی این صنعت حذف شد. این مهم عاملی بود تا جهش یکباره در نرخ فروش صنعت روغن خوراکی رقم بخورد. با این حال آزاد شدن نرخ فروش روغن‌های خوراکی‌‌‌ موجب شد تا در بلندمدت نرخ فروش محصولات این صنعت کاهش نسبی را تجربه کند. در ۹ماهه امسال متوسط نرخ فروش محصول اصلی شرکت‌های تولیدکننده روغن خوراکی با افت ۶درصدی همراه شده و بیشترین کاهش نرخ فروش در این مقیاس مربوط به شرکت «غکورش» بوده که روغن خوراکی خود را با کاهش ۹درصدی نسبت به ۹ماه ابتدایی سال گذشته به فروش رسانده است.  در نهمین ماه سال‌جاری به‌طور میانگین ۵درصد به نرخ فروش محصول اصلی روغن‌‌‌های خوراکی در قیاس با متوسط سال‌جاری افزوده شده است. در این ماه بیشترین میزان رشد نرخ فروش مربوط به شرکت «غمارگ» بوده که با ثبت رشد ۱۱درصدی روغن خوراکی حلب توانسته است بیشترین میزان نرخ رشد را تجربه کند. در مقیاس نقطه به نقطه طی آذرماه ۱۳درصد به نرخ فروش محصول اصلی روغن‌‌‌های خوراکی افزوده شده که در این مقیاس بیشترین میزان رشد نرخ فروش متعلق به «غمارگ» بوده که روغن حلب خود را ۳۴درصد گران‌تر از آذر ۱۴۰۲ به فروش رسانده است.

بهبود درآمدی

ارزیابی متغیرهای درآمدی شرکت‌های تولیدکننده روغن خوراکی بازار سرمایه نشان می‌دهد که در ۱۳سال اخیر، به‌‌طور متوسط هر سال ۴۲درصد به فروش این صنعت افزوده شده است. در سال ۱۴۰۱ با جهش نرخ فروش روغن‌‌‌های خوراکی، درآمد این صنعت با افزایش ۱۶۶درصدی به ۳۶هزار میلیارد تومان رسیده است. با این حال طی سال ۱۴۰۲ شتاب رشد درآمدی کاهش یافته و مجموع فروش روغن‌‌‌های خوراکی با رشد ۲۲درصدی به ۴۴هزار میلیارد تومان رسیده است. در مقیاس فصلی طی پاییز امسال فروش شرکت‌های تولیدکننده روغن خوراکی بازار سرمایه ۱۲هزار میلیارد تومان به ثبت رسیده که در مقایسه با پاییز سال گذشته ۱۶درصد افزایش یافته است. مجموع فروش ۹ماه امسال این صنعت ۳۳هزار میلیارد تومان بوده که در قیاس با مدت مشابه سال گذشته ۹درصد بهبود یافته است. در سال‌جاری بیشترین میزان رشد درآمد فروش مربوط به شرکت «غپونه» با ثبت ۲۲درصد افزایش درآمد نسبت به ۹ماه ابتدایی ۱۴۰۲ بوده است.

ارزیابی متغیرهای سودآوری

ارزیابی متغیرهای سودآوری شرکت‌های تولیدکننده روغن خوراکی نشان می‌دهد که در بازه‌های سالانه و فصلی افت حاشیه سود در این صنعت رقم خورده است. اصلی‌‌‌ترین عامل این امر به نرخ فروش بازمی‌گردد که بر اثر نزول نرخ جهانی با کاهش همراه شده است. بر این اساس در بازه سالانه حاشیه سود روغن‌‌‌های خوراکی در سال ۱۴۰۲ به میزان ۱۰درصد به ثبت رسید که در مقایسه با میانگین سالانه ۲درصد افت داشته است. در بازه فصلی میانگین حاشیه سود روغن‌های خوراکی در تابستان ۵درصد بوده که در مقایسه با میانگین فصلی ۴درصد کاهش یافته است. بیشترین میزان سودآوری مربوط به شرکت «غکورش» بوده که در سال ۱۴۰۲ و تابستان امسال به‌ترتیب با ثبت حاشیه سود ۱۶ و ۸درصدی بیشترین میزان سودآوری را به ثبت رسانده است.