رشد سودآوری در سایه ناپایداری‌ها

با این حال چون قیمت‌گذاری مواداولیه این صنعت دستوری نیست و عمده هزینه‌‌‌ها ریالی است و از طرفی حجم فروش این صنعت بالاست، قیمت دستوری ریسک بزرگی برای قندی‌‌‌ها محسوب نمی‌شود. طی دوره‌‌‌های اخیر چند بار مجوز افزایش نرخ شکر توسط دولت با توجه به رشد شاخص جهانی صنعت صادر شد. درآمد فروش این صنعت تحت‌تاثیر دریافت مجوزهای افزایش نرخ طی سال گذشته با رشد بسیار خوبی همراه بوده است. بر این اساس طی سال ۱۴۰۲ فروش قندوشکری‌‌‌ها با جهش ۱۴۸درصدی به ۱۵هزار و ۵۱۴میلیارد تومان جهش یافت، با این حال این آهنگ رشد طی سال‌جاری پایدار نبود.

طی هفت‌ماه نخست امسال فروش این صنعت ۷هزار و ۳۰۸میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با مدت مشابه سال گذشته تنها ۵درصد افزایش را تجربه کرده است. با این حال سودآوری قندوشکری‌‌‌ها طی سال‌های اخیر با شیب ملایمی افزایش یافته است. طی سال مالی منتهی به شهریور ۱۴۰۳ حاشیه سود این صنعت ۱۷درصد به ثبت رسیده که در قیاس با متوسط سالانه ۴درصد افزایش را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی طی تابستان امسال نیز حاشیه سود این صنعت با بهبود ۳درصدی نسبت به میانگین فصلی به ۱۶درصد رسیده است.

جاماندگی از شاخص کل

صنعت قندوشکر بازار سرمایه شامل ۱۸شرکت فعال با مجموع ارزش بازار ۲۹هزار و ۲۶۰میلیارد تومان است که در بازار سرمایه مشغول فعالیت هستند. در میان این ۱۸شرکت، قند هکمتانه با نماد «قهکمت» با ارزش بازار ۳هزار و ۶۷میلیارد تومان بیشترین میزان ارزش بازار را در میان شرکت‌های قندوشکری بازار سرمایه از آن خود کرده است. نسبت قیمت به سود هر سهم صنعت قندوشکر در محدوده ۷.۹واحد است. این در حالی است که نسبت قیمت به سود هر سهم بورس ایران در محدوده ۶.۱۷واحد بوده که این به معنای اختلاف بیش از ۱.۵واحدی نسبت قیمت به سود قندوشکری‌‌‌ها با متوسط بازار سرمایه است. طی یک‌سال اخیر شرکت‌های این صنعت میانگین افت ۹.۷۸درصدی را تجربه کردند که نسبت به رشد ۳.۵درصدی شاخص کل عملکرد بسیار ضعیفی محسوب می‌شود. در بازه سه‌ماه اخیر قندی‌‌‌ها ۵درصد افزایش قیمت را تجربه کردند که در قیاس با رشد ۶.۱۴درصدی شاخص کل در این مقیاس نیز عملکرد ضعیف‌‌‌تری محسوب می‌شود. بر این اساس سهامداران شرکت‌های قندوشکری عمدتا در دوره‌های اخیر عملکردی ضعیف‌‌‌تر از شاخص کل را تجربه کردند.

ریسک پایداری تولیدات

تولیدات شرکت‌های قندوشکری به وضعیت آب‌وهوایی بسیار وابسته است. از این‌رو ریسک عدم‌پایداری تولیدات در این صنعت بسیار بالاست. هر نوع آفت یا توفان و سیلی می‌‌‌تواند کشت چغندر قند و نیشکر را تحت‌تاثیر قرار دهد. روند سالانه تولیدات شکر توسط ۱۸شرکت بورسی این صنعت نشان می‌دهد که در مقیاس سالانه به‌طور متوسط ۳درصد در هر سال به میزان تولیدات افزوده شده است.

طی سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات قندوشکری‌‌‌های بورسی ۲میلیون و ۷۰هزار ثبت شد که در مقایسه با سال ماقبل نزول ۳۱درصدی را تجربه کرده است. با این حال در مقیاس فصلی طی بهار و تابستان امسال برخلاف بازه سالانه رشد تولیدات رقم خورده است. مجموع تولیدات بهار و تابستان شرکت‌های قندوشکری بازار سرمایه در بهار و تابستان امسال به‌ترتیب رشد ۵ و ۴۱درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته تجربه کرد. از میان نمادهای قندوشکری بازار سرمایه، شرکت «قشکر» بیشترین میزان رشد تولیدات را به ثبت رسانده است. شرکت مذکور طی هفت‌ماه نخست امسال موفق به ثبت تولید ۵هزار و ۸۷۲تن شکر شد که این میزان در مقایسه با مدت مشابه رشد بیش از ۵۰۰درصدی را تجربه کرده است.

نزول تناژ تولید و فروش قندی‌‌‌ها

در کنار ارزیابی مقدار تولید صنعت قندوشکر، بررسی تناژ فروش این صنعت می‌‌‌تواند وضعیت متغیرهای بنیادین قندوشکر‌‌‌ی‌‌‌ها را بهتر نمایان کند. در بازه سالانه مقدار فروش قندوشکری‌‌‌ها به‌طور متوسط هر سال ۱۰درصد افزایش را تجربه کرده است. طی سال ۱۴۰۲ همان‌طور که مقدار تولیدات با افت همراه بوده، میزان فروش نیز با شیب ملایمی کاهش یافته است.

 به‌رغم بهبود تولیدات این صنعت در دو فصل سال‌جاری و بازه ماهانه، مقادیر فروش با کاهش همراه شده‌‌‌ است. در مقیاس فصلی طی بهار و تابستان امسال به‌ترتیب کاهش ۳ و ۲۶درصدی در مقادیر فروش قندوشکری‌‌‌های بازار سرمایه رقم خورده است. طی هفت‌ماه نخست امسال در مجموع ۳۹۵هزار تن شکر توسط شرکت‌های بورسی این صنعت به‌فروش رسیده که این میزان فروش در مقایسه با هفت‌ماه نخست ۱۴۰۲ نزول ۱۷درصدی را تجربه کرده است. طی هفت‌ماه نخست سال‌جاری، در میان ۱۸شرکت بورسی قندوشکری، «قجام» عملکرد بسیار خوبی را از خود به نمایش گذاشته و تناژ فروش این شرکت در هفت‌ماه امسال با افزایش ۹۰درصدی به ۱۳هزار و ۲۱۲تن رسیده است. شرکت «قشکر» هم که در رشد مقادیر تولید یکه‌‌‌تاز بوده، موفق به افزایش ۳۱درصدی مقدار فروش خود شده که در میان شرکت‌های هم‌‌‌گروه خود رتبه دوم بیشترین رشد را داشته است.

رشد ۳۷درصدی نرخ شکر

نرخ‌‌‌گذاری در صنعت قندوشکر به‌طور دستوری صورت می‌گیرد. همین امر ریسک سبقت شتاب رشد هزینه از درآمد و درنتیجه افت سودآوری را افزایش می‌دهد. با این حال ریسک قیمت دستوری در صنعت قندوشکر همچون صنایعی مثل شوینده، نیروگاه و... اهمیت چندان زیادی ندارد، چرا که حجم فروش شرکت‌های قندوشکری بسیار بالاست و از طرفی هزینه‌‌‌های این صنعت کمترین وابستگی به دلار را دارند که این موارد موجب کاهش تاثیرگذاری قیمت دستوری بر متغیرهای مالی این صنعت می‌شود.

در هفت‌ماه نخست سال‌جاری میانگین رشد نرخ فروش محصول اصلی شرکت‌های قندوشکری ۳۷درصد در قیاس با مدت مشابه سال قبل بوده است. در این مقیاس شرکت «قشهد» با ثبت افزایش ۸۱درصدی شکر حاصل از چغندر بهاره خود بیشترین میزان رشد نرخ فروش را در این مقیاس تجربه کرده است. در مقیاس نقطه به نقطه طی هفتمین ماه از سال‌جاری میانگین نرخ فروش این صنعت ۳۴درصد نسبت به مهر ۱۴۰۲ افزایش یافته است. در مقیاس نقطه به نقطه عمده شرکت‌های این صنعت همچون میانگین نرخ فروش خود را ۳۷درصد افزایش داده‌‌‌اند.

سال طلایی

از آنجا که شاخص شکر جهانی طی سال گذشته رشد بسیار بالایی را تجربه کرد، شرکت‌های قندوشکری بازار سرمایه طی سال گذشته و هفت‌ماه امسال مجوز افزایش نرخ چندمرتبه‌‌‌ای را دریافت کردند. همین مجوزهای افزایش نرخ موجب شد تا رشد درآمد فروش بسیار خوبی طی سال گذشته برای قندوشکری‌‌‌ها رقم بخورد. میانگین رشد درآمدی قندوشکری‌‌‌ها طی ۱۳سال اخیر ۳۸درصد بوده است. این در حالی است که در سال ۱۴۰۲ فروش این صنعت با جهش ۱۴۸درصدی به ۱۵هزار و ۵۱۴میلیارد تومان افزایش یافته است.

با این حال در سال‌جاری رشد درآمد شرکت‌های قندوشکری بازار سرمایه نتوانسته است عملکرد خوب ۱۴۰۲ خود را تکرار کند و در فصل بهار و تابستان امسال به‌‌‌ترتیب نزول ۶درصدی و تنها رشد ۲درصدی را تجربه کرده است. تجمیع درآمد فروش این صنعت طی هفت‌ماه امسال ۷هزار و ۳۰۸میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با مدت مشابه تنها ۵درصد رشد را تجربه کرده است. در این مقیاس شرکت‌های «قشکر» و «قشیر» بیشترین میزان جهش درآمدی را تجربه کردند. درآمد فروش دو شرکت مذکور طی هفت‌ماه امسال به‌‌‌ترتیب ۷۵ و ۵۷۷میلیارد تومان به ثبت رسید که در مقایسه با هفت‌ماه سال ۱۴۰۲ به‌‌‌ترتیب جهش ۱۸۶ و ۱۶۵درصدی را تجربه کرده است.

رشد ملایم سودآوری

از آنجا که مرجع قیمت‌گذاری در شرکت‌های قندوشکر دستوری است، انتظار نمی‌رود بهبود چندانی در حاشیه سود این صنعت رقم بخورد. طی ۱۳سال اخیر حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت به‌‌‌ترتیب ۱۶، ۱۳ و ۱۱درصد به ثبت رسیده است. در شهریورماه منتهی به ۱۴۰۳ میانگین متغیرهای سودآوری این صنعت ۱۷درصد به ثبت رسیده که در قیاس با متوسط سالانه ۴درصد بهبود یافته است. در مقیاس فصلی نیز بهبود سودآوری شرکت‌های قندوشکر با شیب ملایمی افزایش یافته و میانگین حاشیه سود فصلی این صنعت ۱۳درصد بوده است. در بهار و تابستان امسال حاشیه سود قندوشکری‌‌‌ها به‌‌‌ترتیب ۱۴ و ۱۶درصد به ثبت رسیده که در مقایسه با میانگین فصلی بهبود یک و ۳درصدی را تجربه کرده است. پرسودترین شرکت قندوشکری بازار سرمایه در بهار امسال «قلرست» بوده است. این شرکت با ثبت حاشیه سود ۴۰ و ۷۰درصدی طی سال ۱۴۰۲ و بهار امسال سودآورترین شرکت بورسی این صنعت بوده است.