صعود چراغ‌خاموش دودهایها
دنیای اقتصاد-عباس بیات : ارزیابی سه‌شرکت دوده‌‌‌ساز بورسی نشان می‌دهد که این صنعت به‌رغم رکود در بسیاری از صنایع، عملکرد خوبی به لحاظ رشد متغیرهای بنیادین داشته است. مجموع تناژ تولید و فروش این صنعت در سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل به‌‌‌ترتیب رشد ۷ و ۵درصدی داشته است. به لحاظ درآمدی فروش دودهایها طی چهارماه آغازین سال‌جاری ۲هزار و ۶۶۷میلیارد تومان به ثبت رسیده که در مقایسه با سال مدت مشابه سال گذشته ۴۳درصد رشد داشته است. عامل اصلی در مثبت شدن متغیرهای دودهسازان را می‌‌‌توان رونق تایرسازان دانست. در سال ۱۴۰۲ و طی سال‌جاری تایرسازان جزو بهترین صنایع بورسی به لحاظ رشد درآمد و تولیدات بوده‌اند و این موضوع موجب شده است تا تقاضا برای دوده به‌عنوان ماده‌‌‌اولیه اصلی تایر افزایش یابد و در نتیجه تولیدات دوده رشد کند. به‌‌‌دنبال این موضوع، حاشیه سود دودهسازان نیز با افزایش خوبی طی دوره‌‌‌های اخیر همراه شده است. طی سال ۱۴۰۲ و بهار امسال به‌‌‌ترتیب میانگین سه‌حاشیه سود اصلی دودهایها ۱۲ و ۷درصد در مقایسه با متوسط زمانی رشد یافته است.
ارزیابی میزان تولیدات دودهایها نشان می‌دهد که در مقیاس سالانه به‌طور متوسط هر سال ۱۲درصد رشد تناژی تولید رقم خورده است. با وجود این در سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات این صنعت ۱۴۰هزار تن بوده که اگرچه ۹درصد نسبت به ۱۴۰۱ رشد داشته، اما موفق نشده است به‌‌‌میزان متوسط رشد سالانه افزایش یابد. در مقیاس فصلی، طی بهار امسال مجموع تولیدات دودهسازان بورسی ۳۸هزار و ۵۱۱تن بوده که این عدد در مقایسه با بهار سال گذشته رشد ۸درصدی را تجربه کرده است. تجمیع تولیدات چهارماه آغازین سال‌جاری نیز از افزایش ۷درصدی مقدار تولیدات این صنعت خبر می‌دهد.
بر این اساس می‌‌‌توان در مقیاس تولید، نمره قابل قبولی برای دودهایها در نظر گرفت، چرا که در مقیاس سالانه، فصلی و ماهانه موفق به رشد مقادیر تولید خود شده‌‌‌اند. از میان سه‌دوده‌ساز بورسی، شرکت «شصدف» با ثبت مجموع تولید ۲۰هزار تنی طی سال‌جاری و رشد ۱۸درصدی تناژ تولیدات خود، بهترین عملکرد را در میان دودهسازان از آن خود کرده است. شرکت یادشده در چهارمین ماه سال‌جاری موفق به تولید ۵هزار و ۴۱تن انواع دوده شده که این میزان نسبت به تیرماه سال گذشته ۵۵درصد جهش یافته است.
ارزیابی مقادیر فروش دودهسازان در مقیاس سالانه نشان می‌دهد که در ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط هر سال ۱۱درصد به تناژ فروش این صنعت افزوده شده است. این در حالی است که در سال گذشته میزان تولیدات دودهسازان ۱۳۷هزار تن بوده که این میزان نسبت به ۱۴۰۱ تنها ۲درصد رشد داشته است. بر این اساس می‌‌‌توان اذعان کرد همان‌طور که شیب رشد مقدار تولید در مقیاس سالانه در این صنعت کاهش یافته، تناژ فروش نیز همگام با تولید شیب کاهشی داشته و در مقایسه با متوسط سالانه ۹درصد نزول شتاب رشد را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی طی بهار امسال مجموع مقدار فروش دودهایها ۳۷هزار و ۸۸۰تن بوده که این عدد در مقایسه با بهار ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۷درصد رشد یافته است.
مجموع مقادیر فروش سال‌جاری این صنعت ۴۸هزار و ۷۱۹تن بوده که در مقایسه با چهارماه آغازین ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۵درصد رشد یافته است. بنابراین با توجه به وضعیت وخیم عمده صنایع و کاهش مقادیر تولید و فروش آنها، می‌‌‌توان عملکرد دودهسازان را در این بخش مثبت ارزیابی کرد. همان‌طور که در بخش تولیدات، شرکت «شصدف» برترین عملکرد را از آن خود ساخت، در این بخش نیز با ثبت تناژ فروش ۲۱هزار تنی و رشد ۲۷درصد برترین عملکرد دودهایها بوده است. همچنین این شرکت در چهارمین ماه از سال‌جاری موفق شده است مقدار فروش خود را به‌‌‌میزان ۵۹درصد نسبت به تیرماه ۱۴۰۲ رشد دهد که در نوع خود بی‌نظیر است.
نزول شیب درآمدی سالانه
پس از بررسی عملکرد دودهسازان در دو متغیر تناژ تولید و فروش، حال نوبت به بررسی این صنعت از لحاظ درآمد فروش رسیده است. بررسی سوابق تاریخی دودهسازان نشان می‌دهد که در ۱۳سال گذشته به‌طور متوسط هر سال ۴۷درصد به فروش این صنعت افزوده شده است. در سال ۱۴۰۰ رشد درآمد به اوج خود یعنی ۹۷درصد رسیده است. با وجود این طی سال ۱۴۰۲ فروش دودهایها ۶هزار و ۳۰۰میلیارد تومان به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با سال ماقبل ۳۲درصد رشد داشته است. بنابراین همان‌گونه که شیب مقادیر تولید و فروش دودهایها در مقیاس سالانه کاهش یافته بود، شیب درآمدی این صنعت نیز افت ۱۶درصدی را نسبت به متوسط سالانه تجربه کرده است. با این حال در مقیاس فصلی جهش خوبی در درآمد فروش دودهایها به ثبت رسیده است.
در فصل بهار امسال فروش این صنعت ۲هزار میلیارد تومان بوده که در مقایسه با بهار ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۵۰درصد رشد یافته است. تجمیع فروش چهارماه آغازین سال‌جاری ۲هزار و ۶۶۷میلیارد تومان بوده که در قیاس با مدت مشابه ۴۳درصد رشد یافته است. بر این اساس می‌‌‌توان اذعان کرد هرچند شیب درآمدی دودهایها در سال گذشته افت معناداری داشته، اما در سال‌جاری تاکنون عملکرد بسیار خوبی از خود نشان داده است. همان‌طور که «شصدف» بهترین عملکرد را به لحاظ رشد مقادیر تولید و فروش از خود به ثبت رساند، این شرکت در جهش فروش نیز یکه‌تاز بوده است. بر این اساس مجموع فروش سال‌جاری و تیرماه «شصدف» به‌‌‌ترتیب ۷۸ و ۱۱۵درصد نسبت به مدت مشابه رشد یافته و با این حساب گوی سبقت درآمدی را از رقبای خود ربوده است.
جهش ۵۵درصدی نرخ دوده‌‌‌سازها
بررسی نرخ فروش محصول تولیدی توسط شرکت‌های دوده‌‌‌ای بازار سرمایه نشان می‌دهد که در تیرماه امسال این سه شرکت دوده خود را با متوسط رشد ۵۵درصدی نسبت به میانگین سال ۱۴۰۲ به فروش رسانده‌‌‌اند. در این مقیاس بیشترین رشد نرخ فروش به شرکت «شکربن» تعلق دارد که توانسته است در چهارمین ماه از سال‌جاری دوده خود را با رشد ۶۴درصدی نسبت به میانگین سال گذشته به فروش برساند.
ارزیابی فصلی نرخ فروش این صنعت نشان می‌دهد که در بهار امسال میانگین نرخ فروش دوده رشد ۴۱درصدی را در مقایسه با بهار ۱۴۰۲ تجربه کرده است. تمامی سه‌شرکت دوده‌‌‌ساز بورسی در مقیاس مذکور نزدیک به میانگین به فروش رسانده‌‌‌اند. مهم‌ترین فاکتور سنجش رشد نرخ فروش تیرماه، مقایسه این نرخ با متوسط سال‌جاری است. بر این اساس در تیرماه امسال نرخ فروش محصول اصلی این صنعت ۲درصد افزایش را نسبت به متوسط سال‌جاری تجربه کرده است. بیشترین میزان رشد نرخ همچون مقیاس‌‌‌های دیگر به شرکت «شکربن» تعلق دارد که در تیرماه دوده خود را ۴درصد گران‌‌‌تر از متوسط ۱۴۰۳ به فروش رسانده است.
شیب صعودی متغیرهای سودآوری
بررسی متغیرهای سودآوری صنعت دوده نشان می‌دهد که طی سال‌های اخیر همواره حاشیه سود این صنعت رو به افزایش بوده است. بر این اساس متوسط حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص دودهسازان در ۱۳سال گذشته به‌‌‌ترتیب ۱۸، ۱۴ و ۱۱درصد بوده است. طی سال ۱۴۰۲ متوسط سه‌مولفه اصلی سودآوری این صنعت در سال ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۲۶درصد به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با متوسط سالانه ۱۲درصد بهبود یافته است. بررسی متغیرهای سودآوری دودهایها در مقیاس فصلی نیز از روند روبه‌‌‌رشد سودآوری حکایت دارد. بر این اساس در بهار امسال میانگین سه‌متغیر مذکور ۲۹درصد بوده که در مقایسه با متوسط فصلی ۷درصد افزایش داشته است.
با وجود اینکه در بررسی تناژ مقدار تولید و فروش و همچنین درآمد فروش شرکت «شصدف» عملکرد بسیار خوبی از خود به نمایش گذاشت، در بررسی حاشیه سود این شرکت عملکرد خوبی نداشته و ضعیف‌‌‌ترین میزان حاشیه سود را از آن خود کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که به‌رغم عملکرد خوب «شصدف» در رشد متغیرهای بنیادین خود، این شرکت نتوانسته است هزینه‌‌‌های خود را کنترل کند و این موضوع موجب پایین ماندن حاشیه سود نسبت به دو شرکت دیگر شده است. بیشترین سودآوری، چه در مقیاس سالانه و چه در مقیاس فصلی به شرکت «شدوص» تعلق دارد که توانسته است با ثبت متوسط حاشیه سود ۲۸ و ۳۶درصدی طی سال ۱۴۰۲ و بهار امسال بالاترین میزان سودآوری را به ثبت برساند.
