اما و اگرهای «خزر»

معرفی شرکت

شرکت فنرسازی زر در ۲۲اسفند سال ۱۳۷۵ در بازار اول بورس ایران تحت نماد «خزر» مورد معامله قرار گرفت. واکاوی صورت‌های مالی این شرکت از این واقعیت حکایت دارد که «خزر» با ظرفیت یک‌هزار تن از انواع فنر شروع به‌‌‌کار کرد و در حال حاضر سالانه به ظرفیت تولید۶هزار تن انواع محصولات در یک‌شیفت کاری رسیده است.  طبق اساسنامه، موضوع فعالیت شرکت اصلی «خزر» عبارت است از قطعه‌سازی در حوزه خودروهای تجاری شامل وانت، کامیونت، کامیون، تریلی و واگن‌‌‌های راه‌آهن و تولید و فروش فنرهای تخت و پارابولیک. موضوع فعالیت شرکت فرعی زر گلپایگان هم قطعه‌سازی خودروهای سواری، تولید و فروش قطعات میل موج‌گیر، فنرلول، تنشن‌راد، تورشن‌بار و یوبولت است. شرکت فرعی زر سیستان نیز در زمینه تولید قطعات ریلی و قطعه‌سازی خودرو شامل تولید و فروش پابند فنری تراورس راه‌آهن و انواع کرژی جهت دست‌فنرهای خودروها فعالیت می‌کند.

محصولات شرکت

بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که محصولات اصلی شرکت فنرسازی زر در ۶ماه‌اول سال مالی۱۴۰۱ شامل محصولات سبک، نیمه‌سنگین و سنگین بوده است. بر همین اساس با نگاهی به صورت‌های مالی گذشته شرکت درمی‌‌‌‌یابیم که از چهار سال گذشته تاکنون از فروش صادراتی «خزر» کاسته و به فروش داخلی آن افزوده شده، به‌‌‌طوری که نسبت آن به کل فروش از ۱۵درصد در سال ۱۳۹۷ به ۳درصد در ۶ماه۱۴۰۱ کاهش پیدا کرده است. با بررسی مواد مصرفی شرکت درمی‌‌‌یابیم که یک‌نوع ماده اصلی به نام شمش فنر و متعلقات آن در این کارخانه مورد استفاده قرار می‌‌‌گیرد. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که ماده مصرفی شرکت از طریق بازار داخلی تامین می‌شود و با توجه به این امر می‌‌‌توان گفت شرکت مذکور در زمینه تامین ماده اولیه که حدود ۷۱درصد از بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، با ریسک مواجه نیست.  بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری «خزر» می‌‌‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد. بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمارها نشان می‌دهد که از سه‌سال گذشته به‌طور میانگین ۱۳درصد به تولیدات شرکت افزوده شده است. در این میان، شرکت مذکور در ۶ماه نخست سال ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۵درصد به تولیدات خود افزوده است. بر این اساس می‌‌‌توان گفت رشد حقیقی در «خزر» اتفاق افتاده و صرفا افزایش میزان درآمد آن به دلیل تورم و رشد دلار نبوده است.  بررسی روند میزان تولید و فروش شرکت فنرسازی زر نشان می‌دهد که تا سال ۱۳۹۹ «خزر» از موجودی انبار خود فروش داشته و همواره روند آن افزایشی بوده، به‌‌‌طوری که میزان فروش شرکت از موجودی انبار از ۱۳۲تن در سال۱۳۹۷ به ۶۶۴تن در سال ۱۴۰۰ رسیده است. این در حالی است که از سال ۱۴۰۰ این شرکت کمتر از میزان تولید خود فروش داشته و به موجودی انبار خود افزوده، به‌‌‌طوری که در ۶ماه اول سال ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه سال گذشته این میزان ۲۰درصد رشد داشته و به ۲۲۴تن رسیده است.

یکی دیگر از آمارهای مهم شرکت فنرسازی زر، مبلغ فروش است. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که «خزر» در سه‌سال اخیر رشد خوبی را در مبلغ فروش به ثبت رسانده و به‌طور میانگین ۷۱درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۶ماه نخست ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۹۴درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر در واقع رشد درآمدی بسیار خوب این شرکت را نشان می‌دهد. بررسی‌‌‌ها حاکی از آن است که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «خزر» رشد میزان تولید در کنار افزایش نرخ قطعه‌ساز‌‌‌ها بوده است.

آخرین موردی که باید در «خزر» به بررسی آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. در چهارسال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور به‌ترتیب برابر با ۲۷درصد، ۱۶درصد و ۱۷درصد بوده، این در حالی است که در دوره ۶ماه اول ۱۴۰۱ حاشیه سودها به ۳۰درصد، ۲۵درصد و ۲۱درصد رسیده است. بررسی روند حاشیه سود شرکت از این واقعیت حکایت دارد که حاشیه سود ناخالص «خزر» همواره روند ثابتی داشته و حدود ۳۰درصد بوده، با این حال حاشیه سود عملیاتی و خالص روند افزایشی داشته است، به‌‌‌طوری که هردو به‌‌‌طور میانگین ۲درصد رشد را به ثبت رسانده‌‌‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که شرکت به‌خوبی توانسته است با کنترل هزینه‌‌‌ها، ثبات در بهای تمام‌شده را حفظ کند و در عین حال با رشد درآمد سرمایه‌گذاری‌‌‌ها و کنترل هزینه‌‌‌های مالی و مالیات توانسته است روند رو به رشدی در حاشیه سودهای عملیاتی و خالص ایجاد کند و در نتیجه سودآوری خود را افزایش دهد.

تحلیل سود سال آینده

اگر بخواهیم سهم سود سال۱۴۰۱ «خزر» را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیرهای موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت نرخ محصولات تولیدی آن است. محصولات اصلی فنرسازی زر که بیشترین درآمد شرکت را شامل می‌‌‌شوند، عبارتند از محصولات سبک، نیمه‌سنگین و سنگین که نرخ آنها براساس آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آذرماه) به ترتیب ۶۳میلیون و ۲۳۲هزار تومان، ۷۷میلیون و ۵۶۸هزار تومان و ۷۸میلیون و ۵۵۶هزار تومان برای فروش داخلی و ۵۶میلیون و ۱۸۲هزار تومان، ۶۴میلیون و ۱۴۴هزار تومان و ۵۸میلیون و ۳۱۱هزار تومان برای فروش صادراتی در نظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از افزایش حقوق و دستمزد، تورم و حمل‌‌‌ونقل که به‌ترتیب ۵۵درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده‌‌‌اند. همچنین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال۱۴۰۱ به‌‌‌طور میانگین برابر با ۳۲هزار تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیرها، فروش شرکت فنرسازی زر در سال۱۴۰۱ برابر با ۵۵۶میلیارد و ۷۸۰میلیون تومان خواهد شد. از این میزان فروش، ۱۹۲میلیارد تومان سود ناخالص، ۱۶۴میلیارد تومان سود عملیاتی و ۱۵۶میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماه ابتدایی سال ۱۴۰۱ «خزر» توانسته است به میزان ۲۳۸میلیارد و ۴۷۹میلیون تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت فنرسازی زر برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۴۷تومان پیش‌بینی می‌شود. همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شد، «خزر» در دوره ۶ماه اول ۱۴۰۱ موفق به افزایش درآمد فروش به‌میزان ۹۴درصد شده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال۱۴۰۱ رشد ۸۳درصدی درآمد شرکت نسبت به ۱۴۰۰ حاصل شود. با توجه به آخرین قیمت هر سهم «خزر» که برابر با ۵۴۴تومان بوده، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال۱۴۰۱ برابر با ۹ می‌شود.

ریسک‌‌‌ها و فرصت‌‌‌های شرکت

اولین ریسکی که می‌‌‌تواند بر سودآوری شرکت فنرسازی زر تاثیر بگذارد، نوسانات و افزایش بی‌‌‌رویه قیمت مواداولیه است. با توجه به اینکه حدود ۷۲درصد بهای تمام‌شده مربوط به مواد اولیه بوده، هرگونه افزایش قیمت جهانی فولاد می‌‌‌تواند بر افزایش نرخ مواد اولیه تاثیر بگذارد و موجب رشد بهای تمام‌شده شرکت شود. افزایش غیرمنطقی تعرفه‌‌‌های گمرکی نیز می‌‌‌تواند موجب رشد بهای تمام‌شده شود و به دنبال آن سودآوری شرکت را کاهش دهد. از طرفی بنابر گفته کارشناسان، مهم‌ترین چالش نیم‌دهه سپری‌شده در صنعت خودرو و قطعه‌سازی، بحران تقاضا بوده است. یکی از مواردی که در «خزر» باید به آن توجه کنیم، حضور این شرکت در بازار خودرو است. با توجه به تکنولوژی‌محور بودن این صنعت باید این موضوع را در نظر بگیریم که عرضه و تولید محصولات مشترک، می‌‌‌تواند باعث کاهش فروش محصولات شرکت شود. از منظر دیگر می‌‌‌توان گفت چون شرکت همواره سهم کمی از بازار صادراتی داشته و بیش از ۹۰درصد محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌‌‌رساند، ریسک تحریم‌‌‌ها از این نظر برای شرکت محدودیت ایجاد نمی‌‌‌کند. همچنین شرکت یک طرح توسعه تحت عنوان نوسازی خط تولید را در پیش دارد که ۸۰درصد آن محقق شده که با توجه به قدمت بالای شرکت، این طرح می‌‌‌تواند موجب کاهش ریسک تولید به دلیل مستهلک شدن خطوط تولیدی شود و در نتیجه پایداری و افزایش تولید را به دنبال داشته باشد.

جمع‌‌‌‌‌‌بندی

اگر به روند سود به ازای هر سهم شرکت فنرسازی زر نگاهی بیندازیم، درمی‌‌‌یابیم که همواره روند آن رو به رشد بوده است. در این میان شرکت مذکور در ۶ماه اول ۱۴۰۱ توانسته است ۱۹تومان به‌ازای هر سهم سود شناسایی کند که این عدد نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۴۸درصدی را به ارمغان آورده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ «خزر» بتواند ۶۰تومان سود برای هر سهم شناسایی کند که این عدد نسبت به سال گذشته رشد ۹۵درصدی را نشان می‌دهد. در نهایت با توجه به مجموع این عوامل می‌توان گفت شرکت از نظر میزان تولید، میزان فروش، مبلغ فروش و همچنین حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص روند رو به رشدی داشته است. این موضوع از پتانسیل شرکت برای گسترش زیرساخت‌‌‌ها به‌منظور تولید بیشتر و افزایش میزان سودآوری آن حکایت دارد.