مسیر پیش روی «کهمدا»
دنیای‌اقتصاد - عباس بیات : شرکت شیشه همدان در حوزه شیشه‌سازی و تولید انواع بطری آبلیمو، شربت، گلاب، الکل، عرقیجات و شیشههای نوشابه و شیشههای جار یا ظروف دهن‌گشاد که برای بسته‌بندی سس، ترشیجات، مرباجات، خیارشور، رب گوجه‌فرنگی و انواع شیشههای اختصاصی به سفارش مشتریان ساخته می‌شوند، فعالیت می‌کند. این شرکت در تاریخ ۲۷ فروردین سال ۱۳۵۴ به صورت سهامی‌عام در استان همدان، کیلومتر۷ جاده همدان به تهران تاسیس شد.
مالک اصلی شرکت شیشه همدان، سرمایه‌گذاری و بیمه سامان و واسط مالی شهریور پنجم است که به ترتیب مالکیت ۱۵درصد و ۶درصدی سهام آن را در اختیار دارند. شاخص‌های سودآوری «کهمدا» حکایت از این دارد که در چهارسال گذشته، روند حاشیه سود شرکت رو به رشد بوده است. با این تفاسیر پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال مالی ۱۴۰۲ نیز ادامه داشته باشد و شرکت مذکور بتواند به حاشیه سود ناخالص ۴۳درصدی دست پیدا کند. با بررسی میزان تولیدات درمییابیم که بهطور میانگین هرسال ۸درصد به مجموع تولیدات شرکت افزوده شده که نشان‌دهنده رشد حقیقی آن است. از طرفی میزان فروش «کهمدا» ظرف چهارسال گذشته ۹۸درصد افزایش را به ثبت رسانده است. مجموع عوامل ذکرشده موجب می‌شود که برای سال مالی ۱۴۰۲ به‌میزان ۷۲درصد افزایش درآمد فروش و ۱۱درصد افزایش میزان تولید پیش‌بینی شود. در نتیجه، این امر سبب تحقق ۱۳۲تومان سود به‌ازای هر سهم شرکت می‌شود.
معرفی شرکت
براساس آمارهای منتشرشده، شرکت شیشه همدان از تیرماه ۱۳۶۹ در سازمان بورس اوراق بهادار تهران تحت نماد «کهمدا» پذیرفته شده و ظرفیت سالانه حال حاضر واحد‌های یک، ۲ و ۳ آن به ترتیب ۴۰هزار تن، ۳۵هزار تن و ۹۳هزار تن است. در این میان طبق اساسنامه، موضوع فعالیت «کهمدا» عبارت است از: ایجاد و بهره‌برداری از کارخانه‌های تولید انواع مصنوعات شیشه‌‌‌ای اعم از بطری، ظروف، عایق پشم‌شیشه و انواع تولیدات وابسته به صنایع سیلیکات و نیز تولید انواع پودر‌های معدنی به صورت آرایش‌شده و دانه‌‌‌بندی شده. از طرفی فروش و صدور مواد و تولیدات فوق‌الذکر، ایجاد صنایع وابسته و هر نوع فعالیت تجاری دیگر مربوط به موضوع شرکت و مشارکت با اشخاص در داخل و خارج از کشور اعم از حقیقی یا حقوقی نیز جزو فعالیت‌‌‌های شرکت به شمار می‌رود.
محصولات شرکت
بررسیها نشان می‌دهد که محصول اصلی شرکت شیشه همدان در پایان شهریور ۱۴۰۱ شامل انواع ظروف شیشه‌‌‌ای بطر و جار بوده است. در این میان «کهمدا» همواره فروش صادراتی داشته؛ اما در مجموع از چهارسال گذشته کمتر از ۵درصد درآمد شرکت را تشکیل داده است. بر همین اساس می‌‌‌توان گفت، «کهمدا» اکثر محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌رساند. با بررسی مواد مصرفی شرکت درمییابیم که چهار نوع ماده اصلی از جمله پودر سیلیس، کربنات‌سدیم، خرده‌شیشه و لوازم بسته‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این میان، تامین‌کننده‌های عمده مواد مصرفی شرکت عبارتند از: ارمغان نگین آریا و همکار شیشه غرب که به ترتیب ۱۲درصد و ۲درصد از مواد اولیه را تامین می‌کنند. با توجه به اینکه کمتر از یک‌درصد مواد اولیه شرکت وارداتی است و کلیه مواد از بازار داخل تهیه می‌شود، همچنین تنوع بالا در تامین‌کننده‌های مواد اولیه مجموعا ریسک عدم‌تامین مواد اولیه در شیشه همدان را که حدود ۵۸درصد بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، بسیار کاهش می‌دهد. بررسی آمار تولید، فروش و سودآوری «کهمدا» می‌‌‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد.
بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمارها نشان می‌دهد که در چهارسال اخیر بهطور میانگین ۸درصد به میزان تولیدات شرکت افزوده شده است. این در حالی است که در شهریورماه ۱۴۰۱ مصادف با دوره سه‌ماهه شرکت نسبت به دوره مشابه سال گذشته، ۱۲درصد به میزان تولیدات «کهمدا» افزوده شده است. یکی دیگر از آمارهای مهم شرکت شیشه همدان، مبلغ فروش است. بررسیها نشان می‌دهد که «کهمدا» در چهارسال گذشته رشد خوبی را در مبلغ فروش به ثبت رسانده و بهطور میانگین ۶۹درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در سه‌ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۱ شرکت مذکور موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳۸درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که این امر در واقع رشد درآمدی بسیار خوبی را برای این شرکت نشان می‌دهد. بررسیها حاکی از آن است که دلیل عمده افزایش درآمد فروش «کهمدا» به علت رشد تولیدات و رونمایی از طرح توسعه شرکت تحت عنوان خط سوم تولید که سالانه ظرفیت ۹۳هزار واحدی دارد بوده و از طرفی رشد نرخ فروش نیز در افزایش درآمد شرکت تاثیرگذار بوده است.
آخرین موردی که باید در «کهمدا» به بررسی آن بپردازیم، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهارسال اخیر میانگین حاشیه سودهای شرکت مذکور به‌ترتیب برابر با ۵۱درصد، ۴۸درصد و ۵۲درصد بوده، این در حالی است که در دوره سه‌ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۱ حاشیه سود‌ها به ۵۵درصد، ۵۱درصد و ۳۹درصد رسیده است. این موضوع از این واقعیت حکایت دارد که شرکت به‌خوبی توانسته است با کنترل هزینه‌‌‌ها، حاشیه سودهای خود را افزایش دهد و همواره روند رو به رشدی داشته باشد. علت افت حاشیه سود خالص این است که شرکت درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری‌‌‌ها و سپرده بانکی و تسعیر ارز خود را در ۶ماه دوم سال شناسایی می‌کند.
نسبت سهامداران شرکت
سهامداران عمده شرکت شیشه همدان عبارتند از: شرکت توسعه سرمایه‌گذاری سامان، شرکت واسط مالی شهریور پنجم، شرکت بیمه سامان و شرکت یزدباف که به ترتیب مالکیت ۵/ ۹درصد، ۶درصد، ۷/ ۵درصد و ۴درصد سهام شرکت را در اختیار دارند.
تحلیل سود سال آینده
اگر بخواهیم سهم سود سال ۱۴۰۱ «کهمدا» را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیرهای موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری این شرکت، نرخ محصول تولیدی آن است. محصول اصلی شیشه‌سازی همدان که تمامی درآمد شرکت را شامل می‌شود، انواع ظروف شیشه‌‌‌ای بطر و جار است که نرخ آن براساس آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آبان‌ماه) ۱۴میلیون و ۲۴۳هزار تومان به‌ازای هر تن در نظر گرفته شده است. از طرفی نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از: افزایش حقوق، تورم و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل که به‌ترتیب ۵۵درصد، ۳۰درصد و ۳۵درصد برآورد شده‌‌‌اند. همچنین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال مالی ۱۴۰۲ بهطور میانگین برابر با ۳۲هزار تومان در نظر گرفته شده است.
با فرض این متغیر‌ها، فروش شرکت شیشه همدان در سال مالی ۱۴۰۲ برابر با هزار و ۲۲۸میلیارد تومان خواهد شد. از این میزان فروش، ۵۲۵میلیارد تومان سود ناخالص، ۴۸۹میلیارد تومان سود عملیاتی و ۳۸۲میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در سه‌ماه منتهی به شهریور سال ۱۴۰۱ «کهمدا» توانسته است به میزان ۲۳۴میلیارد تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت شیشه همدان برای سال مالی ۱۴۰۲ برابر با ۱۳۲تومان پیش‌بینی می‌شود. همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شده، «کهمدا» در دوره سه‌ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۱ موفق به افزایش درآمد فروش به میزان ۳۸درصد شده است.
بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال مالی ۱۴۰۲ رشد ۷۲درصدی در درآمد شرکت نسبت به سال قبل به وقوع پیوندد. تحلیل ارائه‌شده بر مبنای مفروضات محافظه‌کارانه‌تر نسبت به پیش‌بینی ارائه‌شده خود شرکت است. بر این اساس انتظار داریم که تولید «کهمدا» در سال آتی یک‌درصد از خود شرکت کمتر باشد و به میزان ۱۱درصد افزایش پیدا کند. با توجه به آخرین قیمت هر سهم «کهمدا» که برابر با ۱۰۴۵تومان بوده، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال مالی ۱۴۰۲ برابر با ۹/ ۷ می‌شود.
ریسک‌‌‌ها و فرصت‌‌‌های شرکت
اولین ریسکی که می‌‌‌تواند بر سودآوری شیشه همدان تاثیر بگذارد، نوسانات نرخ ارز است. بر این اساس با توجه به اینکه مواد اولیه موردنیاز معدنی است و تماما از داخل کشور تامین می‌شود، بنابراین نرخ ارز تاثیر مستقیمی بر تامین مواد اولیه ندارد اما بهطور غیرمستقیم موجب افزایش نرخ مواد اولیه به‌خصوص کربنات سدیم سنگین می‌شود. از طرف دیگر از آنجا که کوره‌‌‌های ذوب شیشه از زمان راه‌اندازی، به صورت مداوم و بدون وقفه در حال کار کردن هستند و در تمام مدت به انرژی برق و گاز فراوانی نیاز دارند، بنابراین عدم‌تامین به‌موقع حامل‌های انرژی مذکور حتی برای کوتاه‌مدت موجب وارد آمدن زیان‌‌‌های هنگفت به شرکت شده و شرکت را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
از منظر دیگر با توجه به سهم ۱۳درصدی کربنات‌سدیم از لحاظ مقداری نسبت به کل مواد اولیه، محدودیت تولید این ماده در کشور و افزایش تقاضای ناشی از ایجاد کارخانه‌های جدید تولید شیشه اعم از جار و بطری، فلوت و بلور و همچنین به‌صرفه نبودن واردات آن به دلیل بالا بودن نرخ ارز، تامین آن را به یکی از دغدغه‌‌‌های اصلی این صنعت تبدیل کرده است. از آنجا که خرده‌شیشه درصد قابل‌توجهی از مواد اولیه شرکت را شامل می‌شود و این ماده از طریق بازیافت شیشههای مصرف‌شده توسط مصرف‌کننده نهایی تامین می‌شود، بنابراین به دلیل عدم‌فرهنگ‌سازی مناسب و فقدان اقدام موثر سازمان‌های ذی‌ربط تاکنون تامین آن بسیار مشکل بوده که ادامه روند مذکور موجب افزایش ضایعات، کاهش کیفیت و پایین آمدن راندمان تولید خواهد شد.
جمع‌‌‌بندی
اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت شیشه همدان نگاهی بیندازیم، درمییابیم که در سال‌های گذشته همواره روند رو به رشدی داشته، به طوری که در۳ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۱ توانسته است ۳۲تومان به‌ازای هر سهم سود ثبت کند که این عدد نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۸درصدی را به ارمغان آورده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ شرکت مذکور بتواند ۱۳۲تومان سود برای هر سهم شناسایی کند که این عدد نسبت به سال گذشته ۳درصد رشد نشان می‌دهد. از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به‌ازای هر سهم برابر با ۹/ ۷ برای سال ۱۴۰۱ برآورد شده است.
در نهایت با توجه به مجموع این عوامل می‌‌‌توان گفت شرکت از نظر میزان تولید، میزان فروش، حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص در حال رشد است که این موضوع از پتانسیل شرکت برای گسترش زیرساخت‌‌‌ها به‌منظور تولید بیشتر و افزایش میزان سودآوری خبر می‌دهد. از طرفی با توجه به بهره‌برداری از طرح توسعه خط‌سوم شرکت که ظرفیت تولید آن ۹۳هزار ظروف شیشه‌‌‌ای بطر و جار در سال است، می‌‌‌توان گفت که این مهم باعث رشد تولیدات شرکت و در نتیجه افزایش سودآوری آن خواهد شد. در نتیجه از نظر رشد درآمدی و تولیدات افق روشنی می‌‌‌توان برای «کهمدا» متصور بود.
