ارزیابی کوتاه از « خفنر»
دنیایاقتصاد - امیرعلی جراحی : شرکت فنرسازی خاور در سال ۱۳۵۶ بهعنوان یکی از کارخانههای مالکیت صنعتی ایرانخودرو تاسیس شد. این شرکت در صنعت قطعهسازی فعال است و با تولید و فروش انواع فنرهای سبک و سنگین به کسب سود میپردازد. شرکت نامبرده در چند سال اخیر توانسته است رشد خوبی را در میزان تولید و فروش، مبلغ فروش و همچنین سودآوری شرکت رقم بزند. در این میان، تخمین سود برای سال ۱۴۰۱ نشان میدهد که در سال آینده سود شرکت از صعود خوبی برخوردار است. در آخر به بررسی ریسکهای پیشروی شرکت اشارهای شده است.

محصولات شرکت
موضوع فعالیت شرکت فنرسازی خاور طبق بند ۲ اساسنامه شامل تولید و فروش انواع فنر سبک، سنگین و نیمهسنگین است. ظرفیت اسمی شرکت برابر با سههزار تن در یک شیفت کاری بود که در سال ۱۳۶۵ این میزان به ۶هزار تن و در ادامه به ۸هزار تن افزایش یافت. «خفنر» در میان محصولات تولیدی خود، بیشتر به فروش داخلی پرداخته و تنها ۶درصد از فروش شرکت به صادرات اختصاص یافته است.
طبق بررسی آمار فروش شرکت فنرسازی خاور، محصولات اصلی این فنرساز عبارتند از محصولات سنگین، محصولات جدید، محصولات سبک و محصولات نیمهسنگین که ۵۳درصد، ۱۷درصد، ۱۴درصد و ۹درصد از فروش شرکت را به خود اختصاص دادهاند. مشتریان اصلی «خفنر» بهطور عمده شامل شرکت ایرانخودرو دیزل، شرکت واگنپارس و شرکت آرین پارسموتور هستند. مواد اولیه شرکت را شمش، میلگرد و متعلقات تشکیل میدهد که بهترتیب ۷۹درصد، ۱۴درصد و ۷درصد از مبلغ بهای تمامشده مواد مستقیم شرکت را تشکیل میدهند. تامینکنندگان اصلی شرکت فنرسازی خاور شامل شرکت تعاونی تولیدی سازه فولاد هرمس و صنایع فولاد آلیاژی یزد هستند.
بررسی روند تولید، فروش و سودآوری شرکت فنرسازی خاور در چند سال گذشته میتواند دید خوبی به تحلیلگران برای بررسی وضعیت این شرکت بدهد. تحلیل میزان تولیدات شرکت نشان میدهد که در چهارسال گذشته هر سال نسبت به سال قبل رشد داشته، به نحوی که میزان رشد تولید در سهسال گذشته بهترتیب برابر با ۶درصد، ۴۹درصد و ۵۸درصد بوده است. بنابراین این شرکت برخلاف بیشتر شرکتهای تولیدی فعال در بورس و فرابورس علاوه بر رشد نرخ محصولات، از رشد میزان تولید نیز سود مضاعفی کسب کرده و همچنین با افزایش میزان تولید، فروش خوبی را به خود دیده است. در سهسال گذشته میزان فروش شرکت رشد ۱۷درصدی، ۵۶درصدی و ۳۹درصدی را تجربه کرده است.
بررسی مبلغ فروش شرکت نیز حاکی از روند صعودی آن در چند سال اخیر است. در چهارسال گذشته مبلغ فروش «خفنر» از گذشته تا به امروز به ترتیب برابر با ۲۶میلیارد تومان، ۳۸میلیارد تومان، ۱۱۸میلیارد تومان و ۲۶۴میلیارد تومان بوده که نشاندهنده رشد ۴۱درصدی، ۲۱۱درصدی و ۱۲۴درصدی طی سهسال اخیر است. همانطور که اشاره شد در این شرکت علاوه بر رشد نرخ محصولات، افزایش ظرفیت تولید نیز در رشد سودآوری موثر بوده که ناشی از افزایش تقاضا و قراردادهای شرکت است. از آنجا که مشتری اصلی «خفنر»، شرکت ایرانخودرو دیزل است و در این شرکت قراردادهای متعدد و سودآوری بسته شده است، میتوان رشد میزان فروش فنرسازی خاور را توجیه کرد.
یکی دیگر از آمارهایی که تحلیل آن از نحوه تصمیمگیری شرکت برای آینده خبر میدهد، بررسی میزان خالص ورود یا خروج تولیدات به انبار شرکت است. اما در ۶ماه اول سال ۱۴۰۱ شاهد روند صعودی آن بودهایم. میزان نگهداری محصول در انبار میتواند به دلایل متعددی مانند انتظار نوسان نرخ تولیدات یا تغییر میزان عرضه و تقاضای محصولات در آینده باشد. در نهایت بررسی سه سود اصلی شرکت میتواند عملکرد فعالیت اصلی شرکت را به تصویر بکشد. در چهارسال اخیر روند سهسود ناخالص، عملیاتی و خالص نشان میدهد که شرکت فنرسازی خاور از وضع خوبی برخوردار است. همچنین سود خالص شرکت در سهسال اخیر رشدی برابر با ۱۳۴درصد، ۲۹۴درصد و ۱۶۵درصد را تجربه کرده است.
نسبت سهامداران شرکت
سهامداران عمده شرکت فنرسازی خاور عبارتند از شرکت پارسفنر، شرکت فنرکاوه ایرانیان، اشخاص حقیقی و شرکت کیهان فنرکاوه که به ترتیب مالکیت ۵۳ درصد، ۱۹درصد، ۳درصد و یکدرصد از سهم شرکت را در اختیار دارند.
تحلیل سود سال آینده
اگر بخواهیم تحلیل منطقی از سود شرکت ارائه دهیم ابتدا مفروضات اثرگذار بر شرکت را مورد تحلیل و بررسی قرار میدهیم. از مهمترین متغیرها در این شرکت میتوان به نرخ فروش محصولات اشاره کرد. دو نرخ محصولات سنگین و نرخ شمش که بهترتیب جزو محصولات و مواد اولیه شرکت به حساب میآیند، برابر با ۶۰میلیون تومان و ۳۶میلیون تومان برای هر تن برآورد شده است. از دیگر نرخها میتوان به نرخ رشد تولیدات، نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و رشد نرخ حملونقل اشاره کرد که بهترتیب برابر با ۳۸درصد، ۴۰درصد، ۴۰درصد و ۳۵درصد در نظر گرفته شدهاند. در آخر نیز میانگین نرخ دلار تخمین زده میشود که برابر با ۲۷هزار و ۵۰۰تومان در نظر گرفته شده است. با این مفروضات مبلغ فروش شرکت برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۵۹۰میلیارد تومان خواهد بود.
«خفنر» از این میزان فروش حدود ۱۴۹میلیارد تومان سود ناخالص و بیش از ۱۰۴میلیارد تومان سود خالص خواهد ساخت. بنابراین با فرض ثابتماندن سرمایه شرکت، سود هر سهم آن برابر با ۹۰تومان خواهد شد که نسبت به سال قبل رشد ۷۵درصدی محسوب میشود. با فرض آخرین قیمت سهم که ۹۱۹تومان بوده، نسبت قیمت به سود سهم شرکت برابر با ۲/ ۱۰واحد خواهد بود. این نسبت برای شرکت نسبتا خوب تلقی میشود؛ زیرا نسبت به میانه تاریخی P/ E برای این شرکت ۶واحد کمتر است. بهمنظور کاهش ریسک تغییر قیمتها در آینده جدول حساسیت برای سود شرکت ترسیم میکنیم. در این جدول با در نظر گرفتن دو مورد از اصلیترین متغیرهای اثرگذار بر شرکت، سود «خفنر» را با تغییر این دو فرض مورد سنجش قرار میدهیم. دو متغیر مورد نظر، نرخ محصولات سنگین و نرخ شمش بوده که بر سود شرکت بیشترین اثر را دارند.
ریسکهای شرکت
از ریسکهای «خفنر» میتوان به مواردی مانند ریسک بازار اشاره کرد. این ریسک ناشی از نوسان قیمت مواد اولیه و حفظ مشتریان موجود است. یکی از مواردی که اثر قابلتوجهی بر سودآوری شرکت دارد، تغییرات بهای تمامشده شرکت است. از آنجا که بهای تمامشده شرکت بهطور مستقیم از نرخ مواد اولیه اثر میپذیرد، اگر شرکت برای کنترل این نوسان کاری انجام ندهد، ممکن است دچار افت سود خالص شود. همچنین حفظ مشتریان شرکت باید بهواسطه سازوکارهایی مانند افزایش کیفیت در کنار بهبود خدمات صورت گیرد. با توجه به اینکه در این صنعت رقبای زیادی برای شرکت وجود دارد، بنابراین حفظ مشتریان برای شرکت ریسک بااهمیتی تلقی میشود.
یکی دیگر از ریسکهای اثرگذار بر رشد شرکت، نرخ بهره است. هنگامی که نرخ بهره از طرف نهاد پولی کشور افزایش پیدا میکند، بر میزان تسهیلاتی که شرکت از بانکها دریافت میکند تاثیر مستقیم دارد، به طوری که با افزایش آن، شرکتها وام کمتری دریافت کرده و به تبع آن طرحهای توسعه کمتری را اجرا میکنند. همچنین اگر منابع نقد مازادی در دست داشته باشند ترجیح میدهد بهجای سرمایهگذاری آنها در راستای توسعه شرکت، به سپردهگذاری آنها اقدام کنند.
یکی دیگر از ریسکهایی که تاثیر اندکی بر شرکت دارد، ریسک نرخ ارز است. با توجه به اینکه بخش اندکی از مواد اولیه شرکت از خارج وارد میشود و همچنین قسمتی از محصولات شرکت به خارج صادر میشود، نوسان نرخ ارز تا حدودی بر سود شرکت اثرگذار است. اما بررسیها نشان میدهد که افزایش نرخ ارز سود بیشتری برای شرکت دارد تا کاهش این نرخ؛ زیرا مبلغ فروش صادراتی شرکت از مبلغ واردات مواد اولیه آن کمتر است.