«غگرجی» در سایه نااطمینانی‌ها
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : عدم‌اطمینان، همواره لغت آشنایی برای اقتصاد کشور ما بوده است و با تداوم وضعیت موجود شاید این واژه سال‌ها برای اقتصاد ما آشنا باقی بماند و در سطح کلان کشور جا خوش کند. یکی از نااطمینانی‌ها، نحوه قیمت‌گذاری دستوری و تصمیم‌گیری‌های غیرعلمی است که می‌تواند هر صنعتی را با تهدیدهایی مواجه کند.
بیسکویت گرجی یکی از شرکت‌های گروه غذایی است که سال‌هاست با نااطمینانی دست و پنجه نرم می‌کند. قیمت‌گذاری دستوری و سرعت پایین رشد نرخ محصولات نسبت به مواد اولیه، ریسک‌هایی هستند که می‌توانند سودآوری «غگرجی» را دستخوش تغییر کنند.
شرکت بیسکویت گرجی ابتدا به صورت سهامی خاص تاسیس شد و در تاریخ ۰۴/ ۰۲/ ۱۳۴۰ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. این شرکت در اواخر سال ۱۳۵۵ به سهامی‌عام تبدیل و در بهمن‌ماه سال ۱۳۵۶در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد.
این شرکت به لحاظ مکانی در کیلومتر ۳۶ جاده ساوه-رباط‌کریم واقع شده است. فعالیت اصلی شرکت گرجی مطابق اساسنامه، تولید، فروش و صدور هرگونه شیرینی، موادغذایی و بیسکویت و امثال آن عنوان شده است.
سرمایه شرکت تا تاریخ ۳۱/ ۰۶/ ۱۴۰۱ مبلغ ۳۷۵میلیارد تومان منقسم به ۳میلیارد و ۷۵۰میلیون سهم به ارزش هر سهم ۱۰۰تومان بوده است. آخرین افزایش سرمایه «غگرجی» از محل سود انباشته و میزان افزایش، ۱۲درصد بوده است. مالکیت بیش از ۵۲درصد این شرکت، در اختیار پاکنام تولیدگستر است و پس از آن مهدی گرجی برادران با سهم ۴درصدی، دیگر سهامدار عمده این شرکت به شمار می‌رود.
ریسک‌های پیش‌روی «غگرجی»
ریسک عمده شرکت بیسکویت گرجی، عدم‌اطمینان از فروش محصولات شرکت و حجم هزینه‌های ثابت عملیاتی است؛ چرا که این هزینه‌ها به حجم دارایی‌های مورد استفاده بستگی دارد و نوع تکنولوژی مورد استفاده نیز می‌تواند بر افزایش این هزینه‌ها اثر‌گذار باشد. از آنجا که نرخ محصولات شرکت به‌واسطه دستوری بودن تعیین می‌شود، نوسانات نرخ فروش نیز می‌تواند بر نتایج عملکرد شرکت موثر واقع شود.
افزایش هزینه‌های مربوط به بخش انرژی، در صنایع غذایی کم‌اهمیت شمرده می‌شود؛ اما احتمال تحمیل این هزینه‌ها به شرکت‌های تولیدی همچنان وجود دارد و می‌تواند سودآوری شرکت‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد. یکی از ریسک‌هایی که به‌شدت مورد توجه اغلب شرکت‌های غذایی به‌ویژه شرکت تولید بیسکویت گرجی است، افزایش نرخ مواد اولیه است. با توجه به حذف ارز ترجیحی از اواخر سال ۱۴۰۰، قیمت مواد اولیه شرکت به‌شدت افزایش یافت که حرکت صعودی قیمت مواد اولیه، در نرخ فروش محصولات نیز نقش مهمی ایفا کرد. اما همچنان شرکت بیسکویت گرجی از آهنگ کند رشد قیمت محصولات نسبت به رشد نرخ مواد اولیه گلایه دارد.
کاهش تولید به‌رغم برنامه‌ریزی‌ها
شرکت بیسکویت گرجی برخلاف انتظارات و پیش‌بینی‌ها در خصوص افزایش تولید، نه‌تنها موفق به افزایش میزان تولید محصولات خود نشده، بلکه تولید آن پس از دو سال پیاپی در سال ۱۴۰۰، به سطح تولید در سال ۹۷ بازگشته است. میزان تولید بیسکویت در این شرکت طی سال ۹۷ حدود ۱۱هزار و ۵۰۰تن بود که با افزایش چشمگیر، در سال ۹۸، به ۱۷هزار و ۷۰۰تن رسید. پس از سال ۹۸ روند صعودی تولید، معکوس شد و دوباره میزان تولید در سال ۱۴۰۰، به ۱۱هزار و ۳۰۰تن کاهش یافت. پیش‌بینی‌های شرکت حاکی از آن است که احتمالا میزان تولید در ۶ماه دوم سال‌جاری، به ۷هزار و ۸۰۰تن و مجموع تولید در سال ۱۴۰۱، به ۱۱هزار تن برسد. با وضع موجود، چشم‌انداز این شرکت برای افزایش تولید تحقق نیافته و همچنان امیدی به بهبود روند تولید وجود ندارد.
کاهش فروش صادراتی به خاطر تامین نیازهای داخل
روند کاهشی نسبت فروش صادراتی به فروش کل در چهارسال اخیر نشان می‌دهد که بیسکویت گرجی، سهم محصولات صادراتی خود را کاهش داده است.
دلیل این کاهش را می‌توان بر گردن افزایش اختلاف قیمت داخلی و صادراتی انداخت. کاهش نرخ‌های صادراتی در سال‌های اخیر و فاصله‌گرفتن آن از نرخ‌های داخلی انگیزه صادرات را به حداقل رسانده است.
با داده‌های فعلی پیش‌بینی می‌شود، تا پایان سال ۱۴۰۱، ۸هزار و ۶۰۰تن انواع بیسکویت در داخل کشور و ۲هزار و ۱۰۰تن در خارج از کشور به فروش برسد. برآوردها برای سال ۱۴۰۲ نیز به طور تقریبی همین اعداد را نشان می‌دهد.
نرخ انواع بیسکویت در داخل ایران در ۶ماه دوم سال نیز مانند ۶ماه اول، حدود ۶۷میلیون تومان به ازای هر تن بوده و این نرخ احتمالا تا پایان سال ثابت باقی بماند.
نرخ بیسکویت صادراتی نیز برای نیمه‌دوم سال، هزار دلار به‌ازای هر تن در نظر گرفته شده است. نرخ بیسکویت کرمدار نیز برای ۶ماه دوم، طبق مجوزهای دریافت‌شده برای افزایش نرخ، ۷۵میلیون و ۷۰۰هزار تومان به ازای هر تن خواهد بود.
با توجه به اینکه نرخ محصولات به صورت دستوری تعیین و درصد افزایش نرخ توسط مراجع ذی‌ربط مشخص می‌شود، پیش‌بینی افزایش نرخ مواد اولیه و نرخ محصولات اهمیت دارد و می‌تواند نقش بسزایی در پیش‌بینی نرخ محصولات برای سال‌های آتی داشته باشد. با توجه به انتظارات تورمی که در حال حاضر وجود دارد و افزایش نرخ‌هایی که در سال گذشته برای مواد اولیه اعمال شده است، انتظار می‌رود افزایش نرخ محصولات برای سال ۱۴۰۲، حدود ۳۰درصد باشد.
مفروضات فوق و پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته می‌تواند نرخ بیسکویت شرکت بیسکویت گرجی را در سال ۱۴۰۲، به ۸۷میلیون و ۱۰۰هزار تومان به‌ازای هر تن افزایش دهد. همچنین برآوردها حاکی از آن است که نرخ بیسکویت کرمدار در سال آینده به ۹۸میلیون و ۴۰۰هزار تومان به‌ازای هر تن می‌رسد.
با توجه به مواردی که اشاره شد، پیش‌بینی می‌شود که درآمد حاصل از فروش داخلی این شرکت تا پایان سال ۱۴۰۱، به ۶۰۰میلیارد تومان افزایش یابد. همچنین انتظار می‌رود، این رقم در سال آینده به ۷۷۵میلیارد تومان برسد. از طرفی برآوردها حاکی از آن است که درآمد صادراتی تا پایان سال ۱۴۰۱ به ۵۶میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۲، به ۶۷میلیارد تومان نزدیک می‌شود.
افزایش نرخ مواد اولیه فراتر از نرخ محصولات
همان‌طور که اشاره شد، افزایش نرخ مواد اولیه به اندازه افزایش نرخ محصولات نیست و اغلب اوقات، سرعت افزایش نرخ این مواد بسیار فراتر از سرعت افزایش نرخ بیسکویت در این شرکت بوده است؛ بنابراین انتظار می‌رود، با توجه به اینکه افزایش نرخ حاصل از حذف ارز ترجیحی در سال گذشته اثر خود را در نرخ‌های ۶ماه مواد اولیه گذاشته باشد و از طرفی دیگر انتظار تکرار افزایش ۱۳۸درصدی نرخ مواد اولیه به‌خصوص آرد در سال آینده وجود ندارد، در نظر گرفتن افزایش نرخ مواد اولیه به اندازه ۴۰درصد معقول به نظر برسد.
بهترین ابزار برای پیش‌بینی میزان مصرف مواد اولیه در شرکت، محاسبه ضریب مصرف است. ضریب مصرف آرد در این شرکت ۶۵درصد، ضریب مصرف مواد شیرین‌کننده ۱۹درصد و ضریب مصرف روغن به‌طور میانگین ۱۷درصد است. بنابراین انتظار می‌رود، شرکت در سال‌های آینده با توجه به میزان تولید و فروش و همچنین ضرایب مصرف ذکرشده، ۷هزار و ۱۰۰ تن آرد، ۲هزار و ۱۰۰تن شیرین‌کننده و هزار و ۸۰۰تن روغن را برای تولید محصولات به مصرف برساند. با این تفاسیر به احتمال زیاد، مصرف مواد اولیه تا پایان سال ۱۴۰۱به ۵۸۹میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۲، به ۶۶۰میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.
