آماده جهش با افزایش تقاضای جهانی
دنیای اقتصاد : شرکت‌های تولیدکننده مس به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین حلقه‌های صنایع محسوب می‌شوند. سهام این شرکت‌ها در بازار سرمایه مانند همسو با کلیت بازار، روندی صعودی را تجربه کرده‌اند. درآمد‌های حاصل از این شرکت‌ها تحت تاثیر قیمت‌های جهانی هستند. همچنین از آنجا که این شرکت‌ها قسمتی از محصولات تولیدی خود را به سایر کشورها صادر می‌کنند و بخشی از درآمد حاصل از فروش از محل صادرات تحقق می‌یابد و از سوی دیگر قسمتی از ماشین‌آلات و تجهیزات طرح‌های توسعه مجتمع‌های شرکت‌های تولیدکننده وارداتی هستند، نوسانات نرخ ارز تاثیر بسزایی در درجه اول بر درآمدها و در درجه بعد بر هزینه‌ها دارد. صورت‌های مالی دو شرکت تولیدکننده مس در بازار سهام نشان می‌دهد تولید دو شرکت مس باهنر و صنایع ملی مس در سه ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال ۹۸ تقریبا ثابت مانده است. در شرکت مس ایران میزان فروش داخلی افزایش و میزان فروش صادراتی کاهش یافته است و در مقابل شرکت مس شهید باهنر توانسته فروش داخلی و صادراتی خود را افزایش دهد.
صنعت فلز سرخ
رویا ذبیحی سامانی
کارشناس ارشد تحلیل مشاور سرمایه‌گذاری فاینتک
در سال ۲۰۱۹، حدود ۲۳میلیون تن مس پالایش شده در جهان تولید شد که ایران با تولید ۲۶۱هزارتن رتبه بیستم دنیا و هفتم آسیا را به دست آورد. پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که میزان مصرف مس پالایش شده تا سال ۲۰۲۴ به ۲۴میلیون تن برسد که در مقایسه با سال ۲۰۱۹، رشد ۷درصدی را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه مس در تولید خودروهای برقی کاربرد دارد، انتظار می‌رود به دلیل افزایش تولید خودروهای برقی، تقاضای این محصول از ۳۹۶هزار تن در سال ۲۰۱۹ به ۹۶۰هزارتن در سال ۲۰۲۵ برسد. ایران با ۳۴میلیون تن ذخیره، ۱۵/ ۴درصد ذخایر مس دنیا را در دست دارد. پیش‌بینی قیمت مس پس از بحران کرونا حاکی از نوسان قیمت در محدوده ۵۵۲۳ دلار برای هر تن در سال ۱۳۹۹ است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۵ به قیمت ۷۰۶۶دلار به ازای هر تن برسد. این قیمت در سال ۹۶، معادل ۵۱۲۵ دلار بوده است. نکته مهمی که در تولید مس وجود دارد، بهای تمام شده تولید هر تن کاتد است. در ایران در سال ۱۳۹۷، بهای تمام شده هر تن کاتد ۳۳۵۱ دلار بر تن سال ۹۸، معادل ۲۸۸۳ دلار برتن بود و پیش‌بینی می‌شود با توجه به رشد قیمت دلار در سال ۱۳۹۹، بهای تمام شده هر تن کاتد به ۳هزار دلار برسد. این در حالی است که بهای تمام شده هر تن کاتد در کشورهای پیشرفته ۲۹۰۰دلار و سایر کشورها ۴هزار دلار است. پیش‌بینی‌ها نشان از کاهش بهای تمام شده به ۲۳۰۰دلار تا سال ۱۴۰۰ را دارد. نکته مهم دیگر در تولید مس عیار سنگ سولفور است. عیار خوراک ارسالی از معادن در ایران از سال ۹۳ تا ۹۸، ۶۳/ ۰درصد بوده است و پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۳۹۹، به ۶۲/ ۰درصد برسد. همچنین عیار کنسانتره تولیدی در ایران به‌طور میانگین در سال ۱۳۹۸، معادل ۱۳/ ۲۴درصد بوده است. شرکت‌هایی که در بورس ایران با صنعت مس در ارتباط هستند، شامل شرکت مس باهنر، شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه و شرکت ملی صنایع مس ایران هستند. ارزش بازار هر کدام از این شرکت‌ها در حال حاضر به ترتیب، ۷۸۰۰میلیارد تومان، ۸۱۳۴میلیارد تومان و ۳۳۸۹۸۰میلیارد تومان است. بازدهی یک ماهه هر کدام از این شرکت‌ها به ترتیب ۴۰درصد، ۵/ ۳۶درصد و ۷/ ۱۰۵ درصد و بازدهی یک ساله آنها به ترتیب، ۶۸۳درصد، ۶۴۶ و ۹۰۵ درصد است. نسبت P/ E در شرکت فملی ۸۴/ ۲۷ و در شرکت مس باهنر ۱۹/ ۲۷ بوده و به‌طور کل میانگین صنعت فلزی در حال حاضر ۸۵/ ۲۸ و میانگین بازار ۰۲/ ۳۵ است. پرتفوی بورسی شرکت مس سرچشمه شامل ۸۱میلیون سهم فملی، ۲۱میلیون سهم فولاد مبارکه و حدودا ۳ میلیون سهم ومعادن است. در بخش پرتفوی غیر بورسی ۵۷۰میلیارد تومان بهای تمام شده که شامل شرکت‌های سرمایه‌گذاری صنایع مس پیشگام افق کرمان، سرمایه‌گذاری آتیه‌اندیشان مس و شرکت تولیدی شیمیایی و معدنی سرچشمه هامون است.
فملی در خرداد ماه سال جاری، ۱۶۸هزار تن فروش داشته که نسبت به اردیبهشت ماه رشد ۲۴۸درصدی داشته است. مبلغ فروش در خرداد ماه، ۲۹۸۴میلیارد تومان بوده که نسبت به اردیبهشت ماه ۸درصد رشد را تجربه کرده است. این تفاوت قابل توجه در مقدار فروش و تفاوت کم در مبلغ فروش، به دلیل فروش برابر کاتد طی دوماه بوده که بخش زیادی از مبلغ فروش را شامل می‌شود. شرکت فملی در سه‌ماهه فصل بهار با فروش مقداری ۲۳۲هزار تن نسبت به بهار ۹۸، کاهش ۱۸درصدی داشته که این اتفاق به دلیل شیوع ویروس کرونا بوده است. همچنین مبلغ فروش در بهار سال جاری، ۶۴۱۸میلیارد تومان بوده است که نسبت به سال گذشته، افزایش ۲۶درصدی در مبلغ فروش را نشان می‌دهد. به‌طور کل مبلغ فروش در سال گذشته، ۲۲هزار میلیارد تومان بوده که ۳ماهه بهار امسال ۲۹درصد کل مبلغ فروش سال گذشته را پوشش داده است. همچنین فباهنر در خرداد ماه سال جاری، ۲۴۶۷تن فروش داشته که نسبت به اردیبهشت ماه رشد ۱۶ درصدی را کسب کرد. همچنین مبلغ فروش نیز طی همین ماه، ۱۷۲میلیارد تومان بوده که نسبت به اردیبهشت ماه ۴۱درصد رشد را تجربه کرده است. شرکت مس باهنر در ۳ماهه فصل بهار ۵۹۴۳ تن فروش داشته است که نسبت به بهار سال گذشته با افزایش ۳۶درصدی همراه بود. مبلغ فروش در سه ماهه بهار، ۳۵۳میلیارد تومان بوده که نسبت به سال گذشته، افزایش ۴۵درصدی را نشان می‌دهد. به‌طور کل مبلغ فروش در سال گذشته، ۱۳۳۴میلیارد تومان بوده که بهار سال جاری ۲۷درصد از کل مبلغ فروش سال گذشته را پوشش داده است.
صنعت بنیادی مس
محسن کرکه آبادی
مدیر تحلیل و سرمایه‌گذاری کارگزاری نواندیشان بازار سرمایه
یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین فلزات موجود در کره خاکی مس است که به دلیل انعطاف پذیری و رسانایی بالا بعد از آهن و آلومینیوم سومین فلز پرکاربرد در جهان است که حاصل استخراج از معادن است. استحصال فلزات از سنگ معدن به دو روش پیرومتالورژی و هیدرومتالورژی صورت می‌گیرد. از ابتدا فرآیندهای پیرومتالورژی مورد استفاده قرار گرفته و امروزه بیش از ۹۵درصد فلزات با استفاده از این روش‌ها تهیه می‌شوند، اگرچه در سال‌های اخیر روش‌های جدید هیدرومتالورژیکی مورد توجه قرار گرفته و تولید مس نیز از طریق این روش‌ها افزایش چشمگیری داشته است. در کشور ما نیز شرکت‌های تولیدکننده مس نقش بسزایی در این صنعت دارند که از بین آنها می‌توان به شرکت‌های بزرگ و بورسی همچون ملی صنایع مس ایران(فملی)، مس شهید باهنر(فباهنر) و یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری مربوط به این صنعت یعنی سرمایه‌گذاری مس سرچشمه اشاره کرد. شرکت ملی صنایع مس ایران استخراج و بهره برداری از معادن مس، تولید محصولات پر عیار سنگ معدن و محصولات مسی نظیر کاتد، اسلب، بیلت و مفتول هشت میلیمتری است. شرکت ملی صنایع مس ایران دارای معادن متعدد مس در کشور و سه معدن فعال به نام مس سرچشمه، معدن مس میدونک در کرمان و معدن مس سونگون در آذربایجان شرقی است که از مهم‌ترین معادن مس جهان به شمار می‌رود. شرکت صنایع مس شهید باهنر نیز به تولید گسترده ترین محصولات مسی و آلیاژهای آن‌که به‌صورت ورق (شامل کویل، تسمه و فویل)، لوله (به‌صورت شاخه، کویل و پن کیک) و مقاطع (شامل سه گوش، چهار گوش، شش گوش و میلگرد توپر و توخالی) می‌پردازد. شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه نیز یک هلدینگ چند رشته‌ای است که بیشتر با رویکرد سهامداری در صنایع مرتبط با مس است. نرخ محصولات این شرکت‌ها مستقیما با قیمت جهانی مس مرتبط هستند که این خود باعث می‌شود نوسانات نرخ ارز نیز تاثیر بسزایی در درآمد حاصل از فروش محصولات آنها بگذارد. در حال حاضر با توجه به شرایط فعلی بازار جهانی که تا چند وقت اخیر به دلیل شیوع بیماری کرونا و کاهش محسوسی که در تقاضای انواع محصولات رخ داد، قیمت‌های فلزات اساسی از جمله مس با نزول فراوانی همراه شد، اما با کمتر شدن این بیماری در کشور چین دوباره بازار‌ها با تقاضا همراه شدند و قیمت‌ها کمی رشد کردند. هرچند همچنان جنگ تجاری بین ایالات‌متحده آمریکا و چین و بیماری کرونا در سطح جهان ادامه دارد؛ اما می‌توان امیدوار بود که با از بین رفتن این بیماری و آرام تر شدن اوضاع سیاسی و اقتصادی جهان «تقاضای یکباره‌ای» برای محصولات جهانی بالاخص فلزات اساسی ایجاد شود و آن تقاضای زیاد به یکباره می‌تواند جهشی در قیمت‌ها هرچند کوتاه‌مدت به وجود آورد. همچنین در حال حاضر نوسانات نرخ ارز رو به بالا و صعودی بوده که خود عاملی برای افزایش سودآوری، هرچند به‌صورت مبلغی برای شرکت‌های مبتنی بر کامودیتی است و تاثیر اهرمی چشمگیری بر روی سود آوری آنها دارد. حال با توجه به بررسی‌هایی که در بالا صورت گرفت می‌توان گفت که این صنعت گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری با دید بلند‌مدت خواهد بود که می‌تواند بازدهی خوبی را برای سرمایه‌گذار به ارمغان بیاورند.
