معادن در دام فرسودگی
با این حال، به نظر میرسد این موضوع نیازمند بازنگری اساسی است؛ چراکه باید محاسبات اقتصادی بهگونهای انجام شود که شرایط فعالیت معدنی توجیهپذیر باشد. مواد معدنی استخراجشده در کشور نباید بهصورت خام صادر شوند. در واقع لازم است تمهیداتی اتخاذ شود که مواد معدنی، بهشکل فرآوری شده و بهعنوان محصول صنایع معدنی صادر شوند. برای مثال در زنجیره فولاد، قیمت محصولات نهایی در بازار تعیین میشود. اگر منشأ مواد اولیه که همان معادن هستند، با افزایش هزینه تمامشده مواجه شوند و نتوانند در زنجیره تولید هزینههای خود را پوشش دهند، دچار زیان میشوند. از سوی دیگر، اگر فعالان بخواهند قیمت محصول خود را بالاتر ببرند و آن را خارج از شرایط رقابتی عرضه کنند، کسی محصول آنها را خریداری نمیکند.
بنابراین لازم است منشأ هزینهها مدیریت شود تا امکان عرضه محصول نهایی با قیمت رقابتی در بازار فراهم باشد. لازمه این امر، حقوق دولتی است که گاهی تناسب لازم را با ماده معدنی مورد استخراج ندارد.
همچنین برخی دیگر از معادن کشور بهدلیل فرسودگی ماشینآلات و همچنین آسیبهای ناشی از جنگ، امکان استفاده از تمام ظرفیت خود را ندارند. کلید حل بخشی از این موضوع در وزارت صنعت، معدن و تجارت است و این وزارتخانه درباره آن تصمیمگیری میکند. اما بخشی دیگر مانند واردات ماشینآلات، خارج از حیطه این وزارتخانه است. فعالان اقتصادی به کیفیت مطلوب و قیمت مناسب برای خرید این ماشینآلات اهمیت زیادی میدهند. مجوز واردات این ماشینآلات نیز صادر شده و موضوع تخصیص ارز نیز در حال پیگیری است. اگر این اقدامات انجام شود و بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت در این زمینه با یکدیگر همکاری و هماهنگی داشته باشند، شرایط بهتر میشود. وزارتخانه در این زمینه تلاش کرده و تاکنون تصمیمات خوبی نیز اتخاذ شده است، اما به نظر میرسد همچنان نیاز به تصمیمگیریهای بیشتری وجود دارد.
یکسری مباحث دیگر نیز وجود دارد که در این مقطع خاص باید مورد توجه قرار گیرند؛ برای مثال دستگاههای اجرایی مرتبط با این موضوعات خارج از وزارتخانه هستند، اما وزارتخانه باید مسائل آنها را پیگیری کند. یکی از این موارد، بحث مواد ناریه است که باید از طریق وزارت دفاع و سایر دستگاههای مرتبط تامین و فرآیند آن تسهیل شود.
بخش دیگر، تامین سوخت مورد نیاز معادن است. دستگاههای فعال در معادن به گازوئیل و سوخت نیاز دارند و باید سوخت مورد نیاز آنها بهموقع تامین شود تا به دلیل نرسیدن سوخت، با توقف فعالیت مواجه نشوند.
اینها مواردی هستند که اگرچه به دستگاههای خارج از وزارت صنعت، معدن و تجارت مربوط میشوند، اما نیازمند پشتیبانی، حمایت و پیگیری این وزارتخانه هستند.
* رئیس انجمن فولاد ایران
