صنعت قیر در هزار توی مشکلات
دنیایاقتصاد : به گفته کارشناسان حوزه قیر مهمترین چالش این صنعت تامین مواد اولیه یا وکیوم باتوم است. به نحوی که عرضه وکیوم باتوم پالایشگاهها به بورس کالا نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد کاهش داشت. پالایشگاهها ملزم شدند بخشی از وکیوم باتوم را به قیر تهاتری تخصیص دهند. بنابراین میتوان انتظار داشت به همان میزان هم صادرات نسبت به مدت مشابه با کاهش مواجه شود. به اعتقاد این عده این موضوعات در حالی بیان میشود که دولت مکلف شده ۱۹ هزار میلیارد تومان وکیوم باتوم را از طریق پالایشگاهها به دستگاههای اجرایی شامل بنیاد مسکن، وزارت راه و شهرداریها تخصیص دهد به همین دلیل این موضوع کل صنعت قیر را تحت تاثیر قرار داد. ۸ ماه از سال میگذرد و به تازگی آییننامه اجرایی مصوب شده، ولی باز هم بازار را تحتتاثیر قرار داده است.
تامین مواد اولیه
در همین زمینه مدیرعامل شرکت قیر آکام با بیان اینکه یکی از مشکلات صنعت قیر، تامین مواد اولیه (وکیوم باتوم) است. گفت: سالانه در حدود شش میلیون تن وکیوم باتوم جهت تولید قیر از طریق پالایشگاههای کشور ارائه میشود که از این میزان در حدود دو میلیون تن برای مصارف داخلی و چهار میلیون تن برای صادرات است. به گفته امین فلاح در حدود دو میلیون تن وکیوم باتوم سالانه از طریق وزارت نفت در اختیار وزارت راه و شهرسازی، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، سازمان نوسازی مدارس، سازمان بسیج سازندگی کشور و وزارت جهاد کشاورزی به نسبتهای مختلف، قرار میگیرد تا به روش تهاتری به وسیله شرکتهای قیرساز، تبدیل به قیر شده و به مصرف پروژههای عمرانی کشور برسد. وی در ادامه افزود: چهار میلیون تن وکیوم باتوم نیز از طریق شرکت بورس کالای ایران به روش حراج باز در اختیار شرکتهای تولیدکننده قیر قرار میگیرد. به اعتقاد وی در روش حراج باز وکیوم باتوم به بالاترین قیمت به شرکت خریدار فروخته میشود که در نتیجه ممکن است کل حجم ارائه شده توسط یک یا دو شرکت خریداری شود در این صورت بقیه شرکتهای تولیدی بینصیب خواهند ماند. پیشنهاد بنده در این خصوص ایجاد محدودیت و سقف در میزان حجم خرید در هر معامله بورس است.
قیمتگذاری قیر
مدیرعامل شرکت قیر آکام گفت: قیر محصولی است که بیش از ۹۰ درصد قیمت تمام شده آن مربوط به قیمت وکیوم باتوم (ماده اولیه تولید قیر) است و قیمت پایه وکیوم باتوم نیز متاثر از قیمت فیول و ارز است که هر پانزده روز توسط انجمن صنفی پالایشگاهها اعلام میشود. فلاح در ادامه افزود: البته با عنایت به روش فروش حراج باز در شرکت بورس کالای ایران، قیمت وکیوم باتوم بسیار متاثر از رقابتهای خرید این کالا نیز میباشد که در رقابتهای خرید ایجاد شده نیز متاثر از کشش بازار صادرات قیر است. وی در ادامه تاکید کرد: با توجه به تصمیمیکه توسط مجلس در خصوص قیمتگذاری وکیوم باتوم و قیر (به روش تهاتری / صورت پذیرفته در نتیجه قیمت قیر مصرفی در پروژههای عمرانی کشور متاثر از رقابتهای قیمتی قیر صادراتی نیست و کلیه پروژههای عمرانی کشور با توجه به برنامهریزی که از قبل صورت پذیرفته است توسط دستگاهها و سازمانهای مربوطه قابل اجرا است.
صادرات
وی گفت: یکی از مشکلات جدید در امر صادرات قرارگیری محصول قیر در لیست کالاهای خام و نیمه خام است که در نتیجه قیر صادر شده مشمول استرداد ارزش افزوده نخواهد شد. فلاح گفت: در این خصوص به دو نکته مهم میتوان اشاره کرد: اول آنکه در تعریف کالا خام یا نیمه خام به کالایی اطلاق میشود که در زنجیره تولید خود به عنوان ماده اولیه واحد عملیاتی دیگری قرار گیرد. وی ادامه داد: با استناد به تعریف فوق پس از تبدیل وکیوم با توجه به قیر، این محصول از زنجیره تولیدی خود جدا شده و به عنوان کالا یا محصول تمام شده تلقی میشود. نکته دوم آنکه دو لیستهای اعلام کالاهای خام و نیمه خام تا مورخ ۲۷/ ۷/ ۱۴۰۱ هیچگونه اشارهای به محصول قیر نشده است لذا تا تعیین تکلیف قطعی در این خصوص باید استرداد ارزش افزوده کالاهای صادراتی صورت پذیرد. فلاح در ادامه در خصوص شرکت قیر آکام نیز گفت: این شرکت در سال ۱۳۸۸ براساس استانداردهای بینالمللی نفت به بهرهبرداری رسیده است و قیر تولیدی آن مورد تایید پژوهشکده نفت و دارای پروانه استاندارد به شماره ۷۷۲۶۹۲۱۹۰۴ است. این شرکت دارای سیستم مدیریت یکپارچه براساس استانداردهای بینالمللی، سیستم مدیریت کیفیت ISO۹۰۰۱: ۲۰۱۵ سیستم مدیریت محیط زیست ISO۱۴۰۰۱: ۲۰۱۵ و سیستم مدیریت بهداشت و ایمنی شغلی OHSAS۱۸۰۰۱:۲۰۰۷ بوده و همچنین دارای گواهینامه استاندارد اروپا (CE) نیز است. شرکت قیر آکام در حال حاضر با به کارگیری نیروهای مجرب و متعهد داخلی در زمینی به مساحت ۷۵۰۰۰ مترمربع و با قرار گرفتن در مرکزیت و شاهراه ترانزیت استانهای مرکزی با تولید روزانه ۲۵۰۰ تن از انواع قیر نرم، به عنوان یکی از مهمترین مراکز تامین این محصول به صورت فله و مظروف شده (بشکه و جامبوبگ) است. شایان ذکر است شرکت قیر آکام با داشتن بخشهای ذکر شده در ذیل توانسته در ارتقای کمیو کیفی این محصول نقش بسزایی داشته باشد.

واحد قیرسازی
این شرکت دارای دو واحد مجزای قیرسازی با رآکتورهای تمام پالایشگاهی و مجهز به سیستم پیشرفته کنترل ابزار دقیق است و در طرحهای توسعه خود احداث واحدهای قیر امولسیونی و قیر پلیمری را نیز به طور جدی دنبال میکند. محصول شرکت قیر آکام در حال حاضر انواع قیرهای ۵۰/ ۴۰ ، ۷۰/ ۶۰ ، ۱۰۰/ ۸۵ و ۱۵۰/ ۱۲۰ است که خوراک واحد صرفاً وکیوم باتوم (وی بی) تولید شده در پالایشگاههای داخلی کشور و بدون هرگونه مواد افزودنی است.
ظرفیت تولید
ظرفیت روزانه تولید ، انواع قیرهای نرم در هر یک از واحدهای ۱ و ۲ طبق طراحی، روزانه ۲۷۰۰ بشکه و در مجموع تولید محصولات کارخانه ۱۰۰۰ تن در روز است.
آزمایشگاه
آزمایشگاه شرکت قیرآکام در سه مرحله فرآیند تولید را با انجام آزمایشهای مورد نیاز کنترل کرده تا واحد تولیدکننده قیر بتواند با انجام تغییرات لازم بهترین محصولات را با شرایط استاندارد تولید کند. کلیه آزمایشهای مورد نیاز در مراحل کنترل کیفیت قبل از تولید، در حین تولید و بعد از تولید با استفاده از آخرین تکنولوژی و دستگاههای پیشرفته طبق استانداردهای معتبر جهانی در آزمایشگاه این شرکت روی انواع قیر توسط متخصصین و کارشناسان مجرب صورت میگیرد.
واحد تاسیسات
جهت تصفیه آب مصرفی، گرم نگهداشتن مخازن و لولههای انتقال مواد و عملیات تولید، تامین هوای مورد نیاز واحد تولید، کنترل و تغذیه برق تجهیزات و پمپاژ مواد و همچنین تامین گاز مصرفی کل کارخانه از تاسیسات زیر استفاده میشود:
سالن تولید بخار با ۲ عدد دیگ بخار با ظرفیت ۵ تن به همراه کلیه متعلقات و سیستم کامل تصفیه آب مصرفی
سالن تولید هوا با ۳ دستگاه کمپرسور تولید هوا با ظرفیت مجموع ۶۰۰۰متر مکعب هوا در ساعت و سیستم کامل تثبیت فشار و خشک کن هوا
یک واحد مجزای پست برق فشار قوی با ظرفیت یک مگا وات و سالن تابلوهای کنترل برق با چهار تابلوی اصلی تمام اروپایی و ۲ بانک خازنی و ۲ عدد ترانسفورمر کاهنده برق با ظرفیت ۱۲۵۰وات
لولههای انتقال مواد با بیش از ۵۰۰۰متر لوله و با سایزهای مختلف برای انتقال مواد، هوا، بخار و گاز و پمپهای انتقال مواد با ظرفیتهای گوناگون
پست اختصاصی تقلیل فشار گاز با ظرفیت ۱۰۰۰متر مکعب در ساعت
ژنراتور برق اضطراری جهت تامین نیروی برق در زمان قطع برق
واحد مخازن نگهداری مواد:
در حال حاضر شرکت قیر آکام با دارابودن چهار مخزن ۳۰هزار بشکهای، گنجایش بیش از ۲۰هزارتن مواد، محصولات متنوع تولیدی قیر خود را برای عرضه به مشتریان نگهداری میکند. ۶ مخزن با ظرفیتهای گوناگون جهت نگهداری ۲۲۰۰متر مکعب آب و ۶۰۰تن مواد دیگر بهکارگرفته شدهاند. این مخازن دارای تاسیسات گرمایشی منحصر به فرد و سیستم کنترل سطح مواد راداری بسیار پیشرفته است.
واحد تخلیه و بارگیری
در این واحد با بهکارگیری چهار بازوی تخلیه و دو سکوی بارگیری در مجموع هشت تانکر بهطور همزمان عملیات تخلیه و بارگیری در مجموعه ای برابر ۵۰۰۰مترمربع و با ظرفیت مجموع روزانه بیش از ۲۴۰۰تن انواع مواد بهصورت فلهای انجام میگیرد. همچنین این شرکت توانمندی مظروف سازی انواع قیر را دارد. یک باسکول ۶۰تنی تمام کامپیوتری نیز ورود خوراک و خروج محصولات را توزین میکند.
واحد بشکهسازی و مظروفسازی
واحد بشکهسازی شرکت قیر آکام با میانگین ظرفیت تولید روزانه ۵۰۰۰ بشکه که معادل بیش از ۹۰۰ تن در روز است در حال فعالیت میباشد.
مشاهده اخبار بیشتر در ویژه نامه سراسری انجمن قیر ایران