آزمون فروض‌نوسان - ۱۳ مهر ۹۱

مهدی نوروزیان
دبیر گروه بازار پول
همزمان با راه‌اندازی اتاق ارزی در هفته گذشته قیمت ارز در بازار ۲۵۴۰ تومان بود یک هفته پس از فعالیت اتاق قیمت ارز از سه هزار تومان گذشت. قیمت ارز در بازار غیررسمی بیش از ۴۰ درصد در هفت روز گذشته رشد داشته است. مهم‌ترین سوال این است که چرا قیمت ارز در این مدت با وجود تشکیل کانون جدیدی برای پاسخگویی کماکان روبه افزایش است؟ برای پاسخ به این سوال تاکنون ۴ فرضیه مطرح شده است. ۱- حجم تقاضایی که از سوی مرکز ارزی پوشش داده نمی‌شود به حدی افزایش یافته که قیمت در بازار غیررسمی را بالا برده است.
۲- تقاضای سفته بازی و تبدیل سرمایه در این مدت به هر دلیلی افزایش یافته است.
۳- بازار نسبت به فضای پیرامونی خود واکنش نشان داده و برخی اخبار و شایعه‌ها توانسته رشد قیمت را رقم زند.
۴- عاملی ارادی در بازار قصد دارد به میل خود قیمت را نوسانی کند تا از این طریق سود کلانی نصیب خود کند.
هرکدام از این دلایل یا مجموعه‌ای از آن می‌تواند در نوسان قیمتی وزن مشخصی داشته باشد، اما در این مدت کدام‌یک تاثیر داشته است؟ عامل چهارم را می‌توان از هم‌اکنون کنار گذاشت، زیرا در شرایط کنونی بازنده اصلی نرخ ارز، مرجعی است که از سوی برخی نمایندگان عامل اصلی معرفی می‌شود. عامل سوم هم وزن چندانی در یک هفته گذشته ندارد، زیرا بعید است که واردکننده حاضر باشد با قیمت‌هایی در محدوده سه هزار تومان ثبت سفارش کند. گفته می‌شود در بازار غیررسمی روزانه کمتر از 300 هزار دلار به‌صورت فیزیکی جابه‌جا می‌شود بنابراین این حجم معامله نمی‌تواند فشار تقاضای بالایی برای نوسان‌های اخیر قلمداد شود. بر این اساس مورد اول و دوم هم منتفی است. بررسی‌های تجربی از ابطال فروض مطرح شده در روزهای اخیر حکایت دارد و برای تحلیل‌نوسان اخیر باید فروض جدید‌تری مطرح کرد.