7 برابر بودجه‌ تهران خرج «زمین 99ساله» شد

بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد بخشی از کم‌توجهی موجود به مزایای رونق ساخت‌‌‌‌وساز مسکن حمایتی در بافت فرسوده به سیاستگذاری جزیره‌‌‌‌ای در بخش مسکن بازمی‌گردد که این موضوع در ساختار جدید پیش‌بینی‌شده در این وزارتخانه با ادغام سازمان بازآفرینی شهری در سازمان ملی زمین و مسکن قابل‌رفع است.  هزینه آماده‌‌‌‌سازی اولیه زمین برای ۵۰‌هزار هکتار زمین در حاشیه شهرها با درنظرگرفتن نرخ متوسط ۳‌میلیون‌تومانی به ازای هر متر‌مربع، به ۱۵۰۰‌همت می‌رسد که این رقم معادل ۷‌برابر بودجه‌امسال شهر تهران یعنی ۲۳۰‌همت است. این هزینه می‌توانست تبدیل به اهرم نوسازی و تولید واحدهای ارزان حمایتی در بافت فرسوده شهری شود که احتمالا این واحدها به‌دلیل قرارگیری در داخل شهر با اقبال بیشتری برای سکونت از سوی شهروندان مواجه می‌شد. علی نبیان، رئیس سازمان ملی زمین و مسکن و میلاد امینی عضو هیات‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن به دلایل باخت بافت فرسوده به زمین ۹۹‌ساله در جذب منابع مالی حمایتی پاسخ دادند. 

علی نبیان، رئیس سازمان ملی زمین و مسکن در نشست خبری این سازمان در پاسخ به خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» درخصوص میزان واگذاری زمین ۹۹‌ساله از ابتدای شروع طرح اقدام ملی و در ادامه نهضت ملی مسکن توسط این سازمان، شهرهای جدید و بنیاد مسکن گفت: از ابتدای تعریف طرح‌های ذکرشده تا به امروز‌ هزار و ۷۸۲ پروژه آماده‌‌‌‌سازی زمین با مساحتی بالغ بر۵۲‌هزار و ۱۷۰هکتار با ظرفیت ساخت یک‌میلیون و ۶۶۵‌هزار و ۵۸ واحد مسکونی آماده‌‌‌‌سازی شده یا در مرحله آماده‌‌‌‌سازی قرار دارد. این زمین‌‌‌‌ها پس از تکمیل در اختیار مردم، تعاونی‌‌‌‌ها یا شرکت‌های توسعه‌‌‌‌دهنده برای ساخت قرار می‌گیرند.  وی در پاسخ به این سوال که هزینه آماده‌‌‌‌سازی زمین‌‌‌‌های الحاقی ۹۹‌ساله به ازای هر متر‌مربع و به ازای هر واحد مسکونی با قیمت روز چه رقمی است، گفت: هزینه آماده‌‌‌‌سازی زمین بسته به محل قرارگیری و وضعیت کاملا متفاوت است، اما به شکل متوسط با قیمت روز، آماده‌‌‌‌سازی زمین هزینه ۲ تا ۴‌میلیون‌تومانی به ازای هر متر‌مربع دارد. برای آماده‌‌‌‌سازی هر پلاک بسته به شرایط حاکم بر آن ۲۰۰ تا ۶۰۰‌میلیون‌تومان هزینه شده‌است. 

رئیس سازمان ملی زمین و مسکن در پاسخ به این سوال که اگر به‌جای هزینه سنگین برای آماده‌‌‌‌سازی زمین ۹۹ ساله، این بودجه ‌به‌عنوان اهرم در بافت فرسوده در قالب یارانه ساخت برای خانه‌‌‌‌اولی‌‌‌‌ها به مصرف برسد، نتیجه بهتری را در رفع چالش صاحب‌‌‌‌خانه‌شدن اقشار کم‌‌‌‌درآمد برجای نمی‌گذارد؟ گفت: نوسازی خانه در بافت فرسوده راهکاری مناسب و توصیه شده‌است، اما با یک مسیر نمی‌توان همه مردم را خانه‌‌‌‌دار کرد؛ بنابراین تاکید بر نوسازی در بافت با هدف حمایت از اقشار ضعیف باید همزمان با اجرای الحاق زمین پیش‌برود. 

علی نبیان تاکید کرد: یکی دیگر از دغدغه‌‌‌‌های اصلی وزیر راه و شهرسازی در شرایط کنونی تلفیق مجموعه بازآفرینی و سازمان ملی زمین است؛ طبیعتا پس از این الحاق امکان پیشبرد بهتر پروژه‌های نوسازی در بافت با همکاری سازمان ملی زمین میسر می‌شود. در عین‌حال در سال‌های اخیر، سازمان ملی زمین و مسکن، نسبت به ساخت مسکن در بافت فرسوده برخی شهرها که در آن زمینی در اختیار داشت، اقدام کرد و واحدهای مسکونی ساخته‌شده در اختیار مردم قرارگرفت، بنابراین سازمان ملی زمین و مسکن، تولید با روش‌های مختلف را همزمان پیش‌می‌برد. 

استعداد ۷‌میلیون‌ واحدی بافت فرسوده

میلاد امینی، عضو هیات‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن در پاسخ به سوال «دنیای‌اقتصاد» درخصوص انتخاب کارشناسی میان ساخت مسکن در اراضی الحاقی یا بافت فرسوده، گفت: دارایی سازمان ملی زمین و مسکن «زمین» است؛ «زمین» به‌عنوان اراضی ذخایر توسعه شهری به کمک تامین سرانه خدماتی در محدوده هدف این سازمان قرار می‌گیرد.  وی ادامه‌داد: مالکیت زمین در محدوده بازآفرینی و بافت فرسوده مردم هستند، به شکل معمول دولت نوسازی در بافت فرسوده را از طریق سیاست مشوقانه و شهرسازانه پیش می‌برد. یکی از سیاست‌های مشوق نوسازی در بافت فرسوده می‌تواند استفاده از یک زمین پشتیبان برای اجرای طرح‌های نوسازی در بافت فرسوده باشد، بنابراین دولت از طریق سازمان ملی زمین و مسکن و با اتکا به دارایی این سازمان یعنی زمین می‌تواند به اجرای طرح‌های مصوب بازآفرینی شهری کمک کند.

امینی تاکید کرد: حدود ۲‌میلیون و ۷۰۰‌هزار واحد ناپایدار در محدوده هدف بازآفرینی واقع شده که در صورت نوسازی، امکان تامین ۷‌میلیون واحد مسکونی در داخل محدوده شهرها وجود دارد، این ظرفیت خوبی برای ساخت خانه در داخل شهرها بوده و باید دولت با اخذ راهکارهای گوناگون و توانمند‌سازی مردم نسبت به نوسازی و ساخت خانه در این محلات اقدام کند، اما این موضوع لزوما مغایر با توسعه افقی شهرها نیست. درواقع توسعه درون‌‌‌‌شهری و توسعه افقی شهرها باید همزمان پیش‌برود، چراکه احتمالا بخشی از شهروندان تمایلی به زندگی در این محدوده‌‌‌‌ها ندارند یا به هر علتی علاقه‌‌‌‌ای به آن ندارند. توسعه افقی شهرها در سیاست کلی نظام شهرسازی و سیاست تامین مسکن در کشور وجود دارد و باید همزمان در بافت فرسوده، اراضی قابل‌الحاق به شهرها در مناطقی که امکان آن وجود دارد و در زمین شهرهای جدید به‌عنوان توسعه منفصل شهری،  پیش‌برود.